Sędzia SN powołany na wniosek KRS w obecnym składzie wyłączony od kasacji obrońcy

W dniu 10 czerwca 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy

skazanego M. M. od wyroku Sądu odwoławczego i sprawa została zarejestrowana

pod sygn. akt II KK 257/25. Pierwotnie do rozpoznania tej sprawy zostali

wyznaczeni Sędziowie Sądu Najwyższego – Igor Zgoliński, Adam Roch i Stanisław

Stankiewicz. Na wniosek obrońcy, Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 29 lipca

2025 r. wyłączył w/w sędziów od rozpoznania niniejszej sprawy. Zarządzeniem z

dnia 1 sierpnia 2025 r. do rozpoznania przedmiotowej kasacji została wyznaczona

SSN Anna Dziergawka, która także została wyłączona od rozpoznania sprawy

postanowieniem z dnia 12 grudnia 2025 r.

II KK 257/25

2

W tej sytuacji, zarządzeniem z dnia 16 grudnia 2025 r. sprawę przydzielono

do referatu sędziego SN Pawła Kołodziejskiego. W dniu 12 stycznia 2026 r. do

Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy skazanego, adwokat M. 1. O., o

wyłączenie SSN Pawła Kołodziejskiego od rozpoznania niniejszej sprawy z uwagi

na wątpliwości co do instytucjonalnej bezstronności sędziego, wynikające przede

wszystkim z charakteru trybu uzyskania przez Pana Pawła Kołodziejskiego statusu

sędziego Sądu Najwyższego. Na uzasadnienie wniosku obrońca powołała się na

orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek obrońcy skazanego zasługiwał na uwzględnienie.

Należy zauważyć, że zgodnie z wyrokiem Europejskiego Trybunału Praw

Człowieka z dnia 22 lipca 2021 r. w sprawie Reczkowicz przeciwko Polsce (skarga

nr 43447/19), interpretującym standard „niezależnego i bezstronnego sądu

ustanowionego ustawą”, udział w procesie powoływania sędziów Krajowej Rady

Sądownictwa w składzie ukształtowanym na podstawie przepisów ustawy z dnia 8

grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych

innych ustaw, w efekcie czego organ ten nie był niezależny od władzy wykonawczej

i ustawodawczej, powoduje, iż sąd z udziałem tak powołanego sędziego nie

stanowi w konkretnej sprawie niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego

ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC.

Wadliwość tej procedury wykazana została w uchwale trzech połączonych

Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z

dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20) oraz w uchwale składu siedmiu sędziów

Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22. Z tych orzeczeń wynika

przede wszystkim, że sam fakt brania udziału w orzekaniu osoby powołanej na

urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa

ukształtowanej w tym trybie prowadzi do nienależytej obsady sądu w rozumieniu art.

439 § 1 pkt 2 k.p.k. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września

2021 r., I KZ 29/21, OSNK 2021, z. 10. Poz. 41; wyrok ETPC z dnia 8 listopada

2021 r., Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce, skargi nr49868/19 i 57511/19;

wyrok ETPC z dnia 3 lutego 2022 r., Advance Pharma Sp. z o.o. przeciwko Polsce,

II KK 257/25

3

skarga nr 1469/20; wyrok pilotażowym ETPC z dnia 23 listopada 2023 r., Wałęsa

przeciwko Polsce, skarga nr 50849/21).

Pan sędzia Paweł Kołodziejski na urząd sędziego Sądu Najwyższego został

powołany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, postanowieniem z dnia 7

marca 2022 r. na podstawie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa w składzie

ukształtowanym we wskazanym powyżej trybie. Sąd Najwyższy badając wniosek o

wyłączenie sędziego winien mieć na względzie także stanowisko Europejskiego

Trybunału Praw Człowieka i uwzględniać fakt, że orzeczenie wydane przez skład

sądu z udziałem osób powołanych na stanowisko sędziego w procedurze

nominacyjnej prowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa wadliwie

ukształtowanej na podstawie w/w ustawy, będzie obciążone wadą traktowaną przez

ETPCz jako naruszenie art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i

Podstawowych Wolności, a na gruncie prawa polskiego, jako bezwzględna

przyczyna odwoławcza w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Rozpoznanie przez

sędziego Pawła Kołodziejskiego kasacji w przedmiotowej sprawie mogłoby

wywołać u stron oraz w opinii publicznej przekonanie o braku instytucjonalnej

bezstronności sądu. W interesie systemu wymiaru sprawiedliwości jest nie tylko

troska o rzeczywistą bezstronność sędziego, ale także zapobieganie powstaniu

negatywnego odbioru społecznego w tym przedmiocie.

Wreszcie trzeba też zauważyć, że stwierdzone uchybienie może rodzić

odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa za naruszenie art. 6 EKPC,

co tym bardziej uzasadnia uwzględnienie przedmiotowego wniosku obrońcy.

Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji postanowienia.

[J.J.]

[a.ł]

II KK 257/25

4