Sąd Najwyższy wyłączył sędziego A.B. od udziału w sprawie M.M.

Pismem z dnia 11 marca 2026 r. (data wpływu) obrońca skazanego M.M.

wniósł o wyłączenie sędziego A.B. od udziału w rozpoznawaniu niniejszej sprawy z

uwagi na uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego w przedmiotowej

sprawie. Wskazał na fakt powołania A.B. na stanowisko sędziego Sądu

Najwyższego przez Prezydenta RP na skutek wniosku Krajowej Rady Sądownictwa,

której skład ukształtowano na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., a zatem

organu powołanego niezgodnie z Konstytucją.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

II KK 257/25

2

Wniosek podlega uwzględnieniu. Sąd Najwyższy związany jest bowiem

uchwałą trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r.

(BSA I-4110-1/2020), w świetle której skład Sądu Najwyższego, w którym zasiada

sędzia powołany na to stanowisko przez Prezydenta RP na skutek wniosku

Krajowej Rady Sądownictwa, której skład ukształtowano na mocy ustawy z dnia 8

grudnia 2017 r., a zatem tak jak A.B., dotknięty jest wadą w postaci nienależytej

obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Podkreślono tam m.in, że

„powołanie do Sądu Najwyższego jest zawsze pierwszym powołaniem na urząd w

tym Sądzie, wymaga więc spełnienia szczególnych warunków i dochowania

procedur, w których rzeczywiście można zweryfikować kompetencje kandydata,

także z punktu widzenia jego cech istotnych dla zachowania niezawisłości i

bezstronności. Brak takiej weryfikacji i brak transparentności procesu powołania,

którą charakteryzowały się przeprowadzone konkursy, tworzą stan niepewności i

rodzą podejrzenia o polityczne motywacje decyzji nominacyjnych. Wyklucza to

spełnienie obiektywnych warunków postrzegania tak nominowanych osób jako

bezstronnych i niezawisłych. Tym bardziej, że chodzi o powołania do sądu ostatniej

instancji, mającego kompetencję do uchylania prawomocnych orzeczeń sądowych i

dokonywania wiążącej wykładni prawa, którego orzeczenia nie podlegają już

efektywnej kontroli, pozwalającej na weryfikację, czy spełnione zostały warunki

bezstronności i niezawisłości sądu, w składzie którego biorą udział osoby powołane

na urząd sędziego Sądu Najwyższego w wadliwej procedurze. Z tego powodu

dochowanie najwyższych standardów w procesie powoływania na urząd jest

decydujące dla oceny czy osoba, która to postępowanie przeszła, daje gwarancje

niezawisłości i bezstronności Sądu Najwyższego, gdy orzeka ona w danym

składzie tego Sądu”.

W świetle powyższego stwierdzić zatem należy zasadność wniosku o

wyłączenie, albowiem zachodzą podstawy do wyłączenia sędziego A.B. od udziału

w sprawie prowadzonej w Sądzie Najwyższym pod sygnaturą II KK 257/25, skoro

jak wskazano wyżej sąd orzekający, w którego składzie by uczestniczył, nie

spełniałby w tej sytuacji kryteriów określonych w art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 6 ust.

1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, zaś postępowanie prowadzone przez

taki sąd byłoby obciążone wadą traktowaną na gruncie wykładni przyjętej w

II KK 257/25

3

uchwale trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. jako

bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak na wstępie. Na marginesie

nasuwa się uwaga, że podjęta w następstwie niniejszego orzeczenia procedura

przydziału sprawy do referatu innego sędziego powinna pomijać sędziów, których

status jest tożsamy ze statusem sędziego A.B.

[WB]

[r.g.]