Sąd Najwyższy oddalił kasację skazanego za narkotyki, zarzuty dotyczyły ocen dowodów

Sąd Apelacyjny w Lublinie wyrokiem z 28 stycznia 2026 r. sygn. akt II AKa

299/24 na skutek apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych utrzymał w

mocy wyrok Sądu Okręgowego w Radomiu z 12 czerwca 2024 r. sygn. akt II K

II KK 272/26

2

14/24, w którym oskarżony R.M. został uznany za winnego przestępstwa z art. 62

ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w brzmieniu

obowiązującym w dniu 30 września 2023 r. w zw. z art. 4 § 1 k.k., i za to na

podstawie powołanych przepisów skazał go i wymierzył mu karę 2 (dwóch) lat i 10

(dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności (pkt XXX wyroku).

Kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego wywiódł obrońca skazanego, który

zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił rażące naruszenia prawa procesowego mające

istotny wpływ na jego treść, a mianowicie:

1. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. w zw. z art.

410 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. poprzez dowolną,

pozbawioną logiki obiektywizmu i doświadczenia życiowego ocenę przez

Sąd Apelacyjny zebranego materiału dowodowego podczas dokonywania

kontroli instancyjnej wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu, a w

szczególności:

1. wyjaśnień oskarżonego B.M.;

2. zeznań Ł.S.;

3. zeznań M.W.;

co spowodowało, iż Sąd Apelacyjny dokonał oceny przedmiotowych

dowodów w sposób oderwany od ich treści, oceniając rzeczone zarzuty apelacji

obrońcy R.M., powielił uchybienie dokonane przez Sąd Okręgowy

w Radomiu również dokonując dowolnej oceny materiału dowodowego,

co spowodowało, iż doszedł do błędnego wniosku, że możliwość pomówienia

skazanego ze wskazanych przyczyn jest niemożliwa, gdyż B.M.

nie pomijał swojej roli w popełnianiu przestępstw, a także w toku dwudziestu

przesłuchań dokładnie opisał sposób zorganizowania całego procederu.

4. art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 438 pkt 2, art. 7 k.p.k. i art. 4 k.p.k. poprzez

utrzymanie w mocy wyroku Sądu I instancji w części dotyczącej skazanego

R.M., mimo oparcia rozstrzygnięcia odnośnie osoby skazanego wyłącznie na

zeznaniach B.M., to jest wysoce zdemoralizowanego przestępcy

pomawiającego rzekomych współsprawców przestępstw w związku z

ubieganiem się przez niego o łagodniejsze potraktowanie jego osoby w

ramach instytucji tzw. małego świadka koronnego.

II KK 272/26

3

Podnosząc powyższe zarzuty, obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego

wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Skarżący zawarł w kasacji także

wniosek o wstrzymanie wykonania kary pozbawienia wolności wobec skazanego do

czasu rozpoznania nadzwyczajnego środka zaskarżenia.

W odpowiedzi prokurator wniósł o oddalenie kasacji obrońcy skazanego jako

oczywiście bezzasadnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Podniesione w kasacji obrońcy skazanego zarzuty okazały się oczywiście

bezzasadne, co skutkowało rozpoznaniem i oddaleniem tego nadzwyczajnego

środka zaskarżenia przez Sąd Najwyższy w trybie wskazanym w przepisie art. 535

§ 3 k.p.k.

Na wstępie należy zaznaczyć i podkreślić, iż kasacja jako właśnie

nadzwyczajny środek zaskarżenia, została obwarowana bardzo rygorystycznymi

wymaganiami formalnymi co do rodzaju i konstrukcji zarzutów w niej podnoszonych

[postanowienie Sądu Najwyższego (dalej SN) z 24 listopada 2021 r. sygn. akt II KK

422/21]. Postępowanie kasacyjne nie jest także z pewnością postępowaniem, które

ma ponawiać kontrolę odwoławczą. W postępowaniu kasacyjnym Sąd Najwyższy

bada czy sąd odwoławczy (w realiach niniejszej sprawy Sąd Apelacyjny w Lublinie),

w sposób rażący naruszył wskazane przez autora kasacji przepisy.

Oczywista bezzasadność kasacji zachodzi wówczas, kiedy już z pobieżnej

analizy podniesionych przez skarżącego zarzutów w jasny sposób wynika, że są

one nietrafne i nie mogą doprowadzić do oczekiwanego przez skarżącego rezultatu

w postaci wzruszenia zaskarżonego orzeczenia (postanowienie SN z 1 lipca

2021 r. sygn. akt II KK 184/21).

Analizując treść uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego, jak również

konstrukcję i formułę kasacji, nie sposób przeoczyć, iż aktualnie podnoszone przez

skarżącą naruszenia, stanowią odpowiednio zmodyfikowane zarzuty uprzednio już

podnoszone w zwyczajnym środku odwoławczym. Takich natomiast w

nadzwyczajnym środku zaskarżenia podnosić nie można, co wprost wynika z treści

art. 519 k.p.k. i co wyartykułowane zostało na wstępie niniejszych rozważań.

Niemniej z uwagi na konstrukcję tych zarzutów i charakter postępowania

II KK 272/26

4

kasacyjnego, istotne jest powtórzenie, iż Sąd Najwyższy jako sąd kasacyjny, nie

tylko nie jest sądem kolejnej instancji, ale także sądem odwoławczym czy sądem

pierwszej instancji. Już, chociażby z tego powodu, kasacja obrońcy skazanego

daleka jest od standardów wyznaczonych przez przepisy statuujące wnoszenie

nadzwyczajnych środków zaskarżenia.

Odnosząc się do zarzutu z pkt 1 kasacji, zauważyć należy, iż skarżąca

jedynie powierzchownie nadała mu kształt zarzutu kasacyjnego poprzez

zamieszczenie w jego treści odwołania do art. 433 § 2 k.p.k. oraz art. 457 § 3 k.p.k.,

albowiem dalsze zawarte w nim twierdzenia i towarzysząca im argumentacja

wskazuje, że niemal dosłownie powiela uchybienia sformułowane uprzednio w

wywiedzionej przez siebie apelacji, która została wyczerpująco i rzetelnie

rozpoznana w toku postępowania przed sądem ad quem. Tak sformułowany zarzut

nie mógł zostać uznany za skuteczny, albowiem jest on w istocie skierowany

przeciwko orzeczeniu sądu I instancji, a autorka nie wykazała, aby rzekome

uchybienia przeniknęły do orzeczenia sądu odwoławczego.

W świetle rozważań popełnionych na wstępie, związanych z istotą

postępowania kasacyjnego zauważyć należy, iż zarzut z pkt. 1 kasacji i

sformułowane w nim twierdzenia są tożsame z zarzutem z pkt I apelacji

dotyczącym kwestii oceny wiarygodności dowodów z wyjaśnień B.M. (pkt 1 ppkt a

kasacji). Analogicznie skarżąca kwestionuje prawidłowość oceny zeznań świadka

Ł.S. (pkt 1 ppkt b kasacji), co uprzednio podnosiła w apelacji w ramach zarzutu

błędu w ustaleniach faktycznych (pkt II apelacji) oraz zarzutu obrazy art. 7 k.p.k.

(pkt III apelacji). Wszystkie te zarzuty i twierdzenia zostały rzeczowo i przede

wszystkim wyczerpująco omówione przez sąd odwoławczy na s. 15-18 formularza

uzasadnienia wyroku wykazując, iż stanowiska w nich zawarte były jedynie

polemiką z trafnym rozstrzygnięciem sądu meriti, natomiast skarżąca jedynie

ogólnikowo odniosła się do motywów zaskarżonego kasacją rozstrzygnięcia,

pomijając poczynione przez sąd odwoławczy wywody, sprowadzając ten

nadzwyczajny środek odwoławczy do ponownego zaprezentowania własnej

subiektywnej perspektywy co do ocen i wniosków w zakresie zgromadzonego i

ujawnionego materiału dowodowego.

II KK 272/26

5

W świetle formuły podniesionego przez skarżącą zarzutu kasacyjnego,

kwestionującego w istocie prawidłowość ocen poszczególnych dowodów i kształt

ustaleń faktycznych, mając przy tym na względzie realia procesowe zaistniałe

w postępowaniu odwoławczym to ów zarzut nie mógł zostać uznany za skuteczny

i zasadny. W orzecznictwie kasacyjnym utrwalono bowiem pogląd, który to Sąd

Najwyższy w niniejszym składzie w pełni aprobuje, iż w sytuacji, gdy sąd

odwoławczy kontroluje prawidłowość wypełnienia obowiązków wypływających z art.

7 k.p.k. czy art. 410 k.p.k., a przy tym, nie stwierdza wystąpienia uchybień

wymagających w tym zakresie stosownej korekty, to wówczas sam tych przepisów

nie stosuje. Art. 7 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k. mogą zostać naruszone przez sąd

odwoławczy w sytuacji, gdy sąd II instancji poczynił własne ustalenia faktyczne,

odmienne od tych, które stanowiły podstawę orzeczenia pierwszoinstancyjnego i w

konsekwencji, wydał orzeczenie reformatoryjne. Może to mieć miejsce, gdy sąd

odwoławczy ocenia odmiennie zgromadzone w sprawie dowody albo gdy uzupełnia

przewód sądowy i przeprowadza dowody. Wtedy wówczas dokonuje on własnej

oceny dowodów na podstawie art. 7 k.p.k., zaś gdy przeprowadza dowody, to

zobowiązany jest do ujawnienia wszystkich istotnych okoliczności na rozprawie

apelacyjnej - art. 410 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. (postanowienie SN z 7 kwietnia

2022 r. sygn. akt IV KK 340/21). Tymczasem w przedmiotowej sprawie sąd

odwoławczy, nie dopatrując się uchybień w orzeczeniu sądu a quo, nie

przeprowadzał własnego postępowania dowodowego i nie zmieniał ustaleń

faktycznych, w konsekwencji czego zaskarżony apelacjami wyrok utrzymał

w mocy tak więc zarzut odwołujący się do uchybienia tym regulacjom na etapie

postępowania kasacyjnego nie mógł zostać uznany za zasadny.

W kontekście możliwości zaistnienia tzw. błędu przeniesienia, do którego

odwołuje się skarżąca, uzasadniając podnoszone w kasacji zarzuty, zauważyć

należy, iż możliwe jest powtórzenie w kasacji zarzutów wywiedzionych uprzednio,

jednak w takim wypadku to na skarżącym ciąży obowiązek nie tylko podniesienia,

ale także i wykazania wadliwości procedowania przez sąd odwoławczy, w

następstwie którego doszło do owego przeniknięcia uchybienia do orzeczenia

dwuinstancyjnego (postanowienie SN z 22 maja 2023 r. sygn. akt II K 21/23). Takiej

zaś wadliwości skarżąca nie wykazała.

II KK 272/26

6

Dopełnieniem powyższych rozważań jest utrwalony w orzecznictwie Sądu

Najwyższego pogląd, dotyczący wykonania obowiązku z art. 457 § 3 k.p.k.

w odniesieniu do zarzutów i wniosków apelacji (art. 433 § 2 k.p.k.). Z jednej strony

sposób realizacji tegoż obowiązku jest pochodną jakości i kompletności wywodu

zawartego w uzasadnieniu wyroku sądu pierwszej instancji, z drugiej zaś treści

zarzutów apelacji oraz argumentacji, która ma wspierać te zarzuty. Jeżeli bowiem

sąd pierwszej instancji w swoim uzasadnieniu dokonał wszechstronnej i

kompleksowej oceny wszystkich istotnych okoliczności, tak w zakresie ustaleń

faktycznych, będących konsekwencją szczegółowo wykazanej oceny materiału

dowodowego, jak i w sposób pełny przedstawił argumentację prawną, to oparcie

zarzutów apelacji na tych elementach, które były już wszechstronnie i kompleksowo

rozważone przez sąd pierwszej instancji, uprawnia sąd odwoławczy do

ograniczenia swojego uzasadnienia w znacznym zakresie oraz odesłania do

argumentacji przedstawionej przez sąd I instancji, a która dotyczyła kwestii

stanowiącej podstawę zarzutu apelacji (postanowienie SN z 11 października 2022 r.

sygn. akt V KK 332/22). Zestawiając więc uzasadnienia sporządzone przez sądy

obu instancji - traktowanych w zaistniałej sytuacji procesowej jako integralną całość

- z zarzutami odwoławczymi w niniejszej sprawie, Sąd Najwyższy nie dopatrzył się

braku rzetelności w przeprowadzonej kontroli apelacyjnej. Uzasadnienie wyroku

sądu odwoławczego w pełni odpowiada wymogom określonym w art. 457 § 3 k.p.k.

W odniesieniu do drugiego z zarzutów podniesionych przez obrońcę

zauważyć należy, iż nie ma on charakteru kasacyjnego, albowiem odwołuje się on

wprost do materii wyłączonej spod kognicji sądu kasacyjnego. W kontekście obu

podnoszonych przez obrońcę zarzutów przypomnieć i podkreślić bowiem należy, iż

do niniejszego postępowania nie znajdują odpowiedniego zastosowania przepisy o

podstawach odwoławczych, wskazanych w art. 438 pkt 1-4 k.p.k. Podstawy

kasacyjne zostały ukształtowane w sposób autonomiczny i o wiele bardziej

rygorystyczny. Postępowanie kasacyjne obejmuje bowiem orzeczenie prawomocne,

z reguły już podlegające wykonaniu (art. 9 § 1 i 2 k.k.w.). Postępowanie kasacyjne

nie jest miejscem do podejmowania polemiki z poczynionymi w sprawie ustaleniami

i prezentowania odmiennego oglądu na materiał dowodowy. Kognicja sądu

kasacyjnego nie obejmuje ustaleń faktycznych. Na tym etapie postępowania

II KK 272/26

7

karnego orzeczenie mogą wzruszyć wyłącznie takie wady prawne, które pozostają

w sprzeczności z ideą rzetelnego i sprawiedliwego procesu. Do takowych wad

ustawodawca zaliczył bezwzględne przyczyny odwoławcze lub inne naruszenia

prawa o zbliżonej do nich wadze, co zostało uregulowane w art. 523 § 1 k.p.k.

(postanowienie SN z 11 stycznia 2021 r. sygn. akt II KK 151/20), a które to

natomiast w niniejszej sprawie nie zaistniały.

Z tych też względów, Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy jako

oczywiście bezzasadną, co czyniło bezprzedmiotowym rozpoznawanie wniosku o

wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku. Rozstrzygnięcie o obciążeniu

skazanego kosztami postępowania kasacyjnego oparto zaś o art. 637a k.p.k. w zw.

z art. 636 § 1 k.p.k.

[WB]

[r.g.]