Sąd Najwyższy umorzył sprawę ojca za niepłacenie alimentów, bo czyn był już osądzony

P.W. został oskarżony o to, że „w okresie od 01.01.2022 r. do 21.07.2023 r.

uchylał się od obowiązku alimentacyjnego w J. na rzecz uprawnionego syna K.K.,

II KK 325/26

2

orzeczonego co do wysokości wyrokiem Sądu Rejonowego w Pruszkowie sygn. akt

III RC 185/19, wskutek czego zaległości wynoszą równowartość co najmniej 3

świadczeń okresowych”, tj. o czyn z art. 209 § 1 k.k.

Wyrokiem nakazowym z dnia 7 listopada 2024 r. Sąd Rejonowy w Pruszkowie w

sprawie o sygn. akt II K 1462/24 w ramach zarzucanego czynu uznał P.W. za

winnego tego, że: „w okresie objętym ściganiem z urzędu tj. od 01.01.2022 r. do dnia

21.07.2023 r. w J. uchylał się od wykonywania obowiązku alimentacyjnego na rzecz

uprawnionego syna K.K., orzeczonego co do wysokości wyrokiem Sądu Rejonowego

w Pruszkowie sygn. akt III RC 185/19, wskutek czego zaległości wynoszą

równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych”, tj. popełnienia czynu

wyczerpującego dyspozycję art. 209 § 1 k.k., i za to na podstawie art. 209 § 1 k.k.

skazał go na karę roku ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania

nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin

miesięcznie. W pkt II wyroku na podstawie art. 34 § 3 k.k. w zw. z art. 72 § 1 pkt 3

k.k. zobowiązał oskarżonego do wykonywania ciążącego na nim obowiązku łożenia

na utrzymanie syna K.K. Wyrokiem tym rozstrzygnięto także o kosztach

postępowania (pkt III wyroku).

Orzeczenie to uprawomocniło się bez postępowania odwoławczego w dniu 27

grudnia 2024 r. (k. 74).

Kasację na korzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny, który zaskarżając

wyrok w całości zarzucił: „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku skazującego

- wydanego w trybie przewidzianym w dyspozycji art. 500 § 1 i 3 k.p.k. - naruszenie

przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., poprzez uznanie

P.W. wyrokiem nakazowym z dnia 7 listopada 2024 r., sygn. akt II K 1462/24 za

winnego występku z art. 209 § 1 k.k., popełnionego w okresie od 1 stycznia 2022 r.

do 21 lipca 2023 r., podczas gdy za tożsamy czyn zabroniony z art. 209 § 1 k.k.,

popełniony na szkodę tego samego małoletniego pokrzywdzonego, zawierający się

w okresie od 1 sierpnia 2020 r. do 21 lipca 2023 r., P.W. został już uprzednio

prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Pruszkowie z dnia 22 kwietnia

2024 r. w sprawie o sygn. akt II K 1456/23, co stanowi bezwzględną przyczynę

uchylenia orzeczenia określoną w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.”

Stawiając taki zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku nakazowego

w całości i umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

II KK 325/26

3

Kasacja okazała się zasadna w stopniu oczywistym, co umożliwiło jej

uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Bezsporne jest, że P.W.

został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Pruszkowie z dnia 7 listopada 2024

r., w sprawie o sygn. akt II K 1462/24, za przestępstwo z art. 209 § 1 k.k. popełnione

w okresie od 1 stycznia 2022 r. do 21 lipca 2023 r. w miejscowości J., na szkodę

swojego syna K.K., przy przyjęciu, że uchylanie się od wykonywania obowiązku

alimentacyjnego dotyczyło obowiązku orzeczonego co do wysokości wyrokiem

zaocznym Sądu Rejonowego w Pruszkowie z dnia 30 października 2019 r., w

sprawie o sygn. akt III RC 185/19. Wyrok ten uprawomocnił się bez postępowania

odwoławczego. Tymczasem wyrokiem tego samego Sądu z dnia 22 kwietnia 2024

r. w sprawie o sygn. akt II K 1456/23 oskarżonego skazano za ten sam czyn, co czyn

objęty prawomocnym wyrokiem skazującym w sprawie o sygn. akt II K 1462/24, przy

czym jedyną istotną różnicą było to, że czas popełnienia przestępstwa w sprawie II

K 1456/23 określono na okres od 1 sierpnia 2020 r. podczas gdy w sprawie II K 1462

/20 okres ten rozpoczynał się z dniem 1 stycznia 2022 r. W obu sprawach datę

końcową określono jednak tożsamo, wskazując na dzień 21 lipca 2023 r. Oznacza

to, że czyn przypisany oskarżonemu w sprawie o sygn. akt II K 1462/24 w pełnym

zakresie wchodził w czas popełnienia przestępstwa, za które P. W. został skazany w

sprawie o sygn. akt II K 1456/23. Nie dostrzegając tej okoliczności i orzekając w

sprawie o sygn. akt II K 1462/24 Sąd Rejonowy w Pruszkowie dopuścił się obrazy

art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., albowiem orzekł ponownie co do tego samego czynu, co do

którego istniało już wcześniej prawomocne orzeczenie.

Tego procesowego skutku nie może niwelować brak wiedzy sądu meriti co do

faktycznego czasu przestępstwa przypisanego P. W. w sprawie o sygn. akt II K

1456/23 wynikający z wadliwej informacji nadesłanej przez Krajowy Rejestr Karny.

Gdyby sąd orzekający w sprawie przed wydaniem wyroku dołączył odpis wyroku ze

sprawy sygn. akt II K 1456/23, to zapewne błąd ten mógłby zauważyć, co w

konsekwencji umożliwiłoby mu podjęcie właściwej decyzji, tj. umorzenie

postępowania. Brak takiego postąpienia sądu skutkował naruszeniem dyspozycji art.

17 § 1 pkt 7 k.p.k., co musiało prowadzić do uchylenia zaskarżonego kasacją wyroku

oraz umorzeniem postępowania karnego wobec oskarżonego, a także obciążeniem

wydatkami postępowania karnego Skarb Państwa w oparciu o treść art. 632 pkt 2

k.p.k.

Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.

II KK 325/26

4

Marek Pietruszyński

Jarosław Matras

Andrzej Stępka

[WB]

[r.g.]