Kara 3 miesięcy zamieniona na areszt w wyroku łącznym. SN uchylił wyrok wobec E.P.

Wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Radomiu z dnia 9 lipca 2025 r., sygn.

akt II K 741/24, połączono na podstawie art. 569 § 1 k.p.k. w zw. z art. 85 § 1 k.k.,

art. 85a k.k. i art. 86 § 1 k.k. kary pozbawienia wolności z punktów 2, 3 i 4 opisanych

w komparycji wyroku i orzeczono względem E.P. karę łączną 3 lat pozbawienia

II KK 380/25

2

wolności. Stwierdzono jednocześnie, że kara pozbawienia wolności z punktu 1.

podlega odrębnemu wykonaniu.

Kasację od powyższego wyroku wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając

go w całości, na niekorzyść skazanego E.P. i zarzucając:

„rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku łącznego naruszenie przepisów prawa

procesowego i materialnego, to jest art. 366 § 1 k.p.k., art. 410 k.p.k., art. 413 § 1 pkt 4

k.p.k. w zw. z art. 574 k.p.k. i art. 572 k.p.k. oraz art. 85 § 1 k.k., art. 86 § 1 k.k. i art. 91 §

2 k.k., poprzez:

1. niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, wynikających z materiałów

ujawnionych w toku rozprawy głównej i błędne przyjęcie w komparycji orzeczenia (w

pkt. 4), że wyrokiem Sądu Rejonowego w Radomiu z dnia 29 maja 2023 r., sygn. akt

II K 467/23 jest wymierzona kara 3 miesięcy pozbawienia wolności, podczas gdy

postanowieniem tegoż Sądu z dnia 1 października 2023 r., sygn. akt II 1 Ko 4275/23

(prawomocnym z dniem 13 października 2023 r.), na podstawie art. 2a k.w.,

zamieniono ją na karę 30 dni aresztu oraz połączenie nieistniejącej już w obrocie

prawnym kary 3 miesięcy pozbawienia wolności z karami tego samego rodzaju,

orzeczonymi wyrokami Sądu Rejonowego w Radomiu o sygn. akt: II K 2320/22 i II K

666/23, a w miejsce połączonych kar jednostkowych orzeczenie kary łącznej 3 lat

pozbawienia wolności w sytuacji, gdy kara 3 miesięcy pozbawienia wolności nie

podlegała łączeniu, a w związku z brakiem warunków do wydania (w tym zakresie)

wyroku łącznego, postępowanie w tej części powinno być umorzone;

2. błędne opisanie w części wstępnej orzeczenia treści wyroku Sądu Rejonowego w

Radomiu z dnia 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt II K 2320/22 i przyjęcie, że E. P. został

skazany za przypisane mu czyny z art. 278 § 1 k.k., na karę 3 lat pozbawienia

wolności w sytuacji, gdy kara ta została wymierzona za popełnienie przestępstwa z

art. 281 k.k. w zw. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., natomiast za ciąg

przestępstw z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., przy zastosowaniu art. 91 § 1

k.k., orzeczono karę 1 roku pozbawienia wolności, a w miejsce kar jednostkowych

wymierzono karę łączną 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, w konsekwencji

czego węzłem kary łącznej, utworzonym w pkt. I. wyroku łącznego, nie objęto

nadającej się do połączenia kary 1 roku pozbawienia wolności, a nadto w podstawie

prawnej jej ukształtowania nie zastosowano art. 91 § 2 k.k.;

II KK 380/25

3

3. połączenie trzech kar pozbawienia wolności w wymiarze 3 lat i dwóch w wymiarze 3

miesięcy, a w ich miejsce orzeczenie kary łącznej 3 lat pozbawienia wolności w

sytuacji, gdy stosownie do brzmienia art. 86 § 1 k.k. kara ta nie mogła być niższa niż

3 lata i 1 miesiąc pozbawienia wolności, a więc poniżej dolnej granicy ustawowego

zagrożenia”.

Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku

łącznego i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Radomiu do ponownego

rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja jest oczywiście zasadna, stąd jej rozpoznanie i uwzględnienie na

posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

Podniesione w kasacji uchybienia znajdują potwierdzenie w treści

zaskarżonego wyroku, którym wymierzono skazanemu karę łączną 3 lat pozbawienia

wolności. Sąd Rejonowy w Radomiu uczynił podstawą wydanego wyroku łącznego

cztery wyroki jednostkowe, wymienione niechronologicznie, opisane nierzetelnie,

fragmentarycznie i błędnie.

Na wstępie wskazać należy, że dla wydanego przez Sąd Najwyższy w

niniejszej sprawie rozstrzygnięcia istotnego znaczenia nie mają uchybienia

odnoszące się do wskazanego w komparycji zaskarżonego wyroku orzeczenia

opisanego w punkcie 1., skoro finalnie nie miały one wpływu na treść wyroku

łącznego. Wprawdzie nierzetelnie opisano tam kwalifikację prawną czynu i okres jego

popełnienia, zaś Sąd Rejonowy powinien był wydać w tym zakresie i w zgodzie z

treścią art. 572 k.p.k. rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania, nie zaś o uznaniu

kary za „podlegającą odrębnemu wykonaniu”, niemniej jednak kara jednostkowa z

tego orzeczenia nie weszła w skład wyroku łącznego. Jednak pozostałe błędy

odnoszące się do wyroków opisanych w pozostałych punktach komparycji wyroku

łącznego, a zwłaszcza 2. i 4. miały już bezpośredni wpływ na treść wyroku i wymiar

kary.

Jak wynika z treści zaskarżonego kasacją orzeczenia Sąd Rejonowy w

Radomiu popełnił błędy w opisie wyroku ujętego w punkcie 2. komparycji zarówno w

odniesieniu do kwalifikacji prawnej czynu, okresu jego popełnienia, jak też co do

II KK 380/25

4

liczby skazań (w tym jednego ciągu przestępstw) i kar nimi objętych, nie dostrzegając

przede wszystkim drugiej z kar jednostkowych wymierzonych tym wyrokiem (w

wymiarze roku pozbawienia wolności), nadającej się do połączenia w przedmiotowej

sprawie. Pominięcie tej kary stanowiło rażącą obrazę prawa materialnego, tj. art. 85

§ 1 k.k., mającą istotny wpływ na treść wyroku łącznego. W tym miejscu podkreślenia

też wymaga błąd polegający na pominięciu w podstawie prawnej rozstrzygnięcia

treści art. 91 § 2 k.k., wynikły z niedostrzeżenia przez Sąd Rejonowy konstrukcji ciągu

przestępstw zastosowanej w ww. wyroku.

Co więcej, również w zakresie wyroku opisanego w pkt. 3. Sąd Rejonowy w

Radomiu popełnił błędy w jego opisie, w tym obejmujące kwalifikację prawną czynu,

liczbę skazań i kar nimi objętych, a przede wszystkim pominął fakt, że wyrokiem tym

orzeczono także karę grzywny za drugi czyn, która, jako niepodlegająca łączeniu,

powinna być objęta rozstrzygnięciem z art. 572 k.p.k.

Nadto, w odniesieniu do wyroku opisanego w pkt. 4. zaskarżonego kasacją

orzeczenia Sądu Rejonowego w Radomiu, poza uchybieniem w opisie kwalifikacji

prawnej czynu, Sąd ten nie dostrzegł, że postanowieniem Sądu Rejonowego w

Radomiu z dnia 1 października 2023 r., sygn. akt II 1 Ko 4275/23, wydanym na

podstawie art. 2a § 1 k.w., art. 119 § 1 k.w. i art. 19 k.w., kara 3 miesięcy pozbawienia

wolności została zamieniona na karę 30 dni aresztu. Rozstrzygnięcie to

uprawomocniło się w dniu 13 października 2023 r., a zatem na dzień wydania

zaskarżonego wyroku łącznego kara 3 miesięcy pozbawienia wolności już zatem nie

istniała. Skoro zaś wymierzona kara aresztu nie podlegała łączeniu z karami

pozbawienia wolności i wobec braku warunków do wydania wyroku łącznego

postępowanie w tym zakresie powinno zostać umorzone, zaś brak takiego

rozstrzygnięcia wskazuje na rażącą obrazę art. 572 k.p.k.

Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że również wymiar kary

łącznej orzeczonej w zaskarżonym wyrok łącznym nie mieści się w dopuszczalnych

ustawowo granicach. Zgodnie z art. 86 § 1 k.k. sąd wymierza karę łączną w granicach

powyżej najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy,

nie przekraczając jednak 30 lat pozbawienia wolności. W niniejszej zaś sprawie Sąd

połączył trzy kary pozbawienia wolności: jedną w wymiarze 3 lat i dwie po 3 miesiące,

a zatem możliwa do orzeczenia była kara łączna w przedziale od 3 lat i miesiąca do

II KK 380/25

5

3 lat i 6 miesięcy. Skoro zaś Sąd Rejonowy w Radomiu wymierzył karę łączną w

wysokości 3 lat pozbawienia wolności, to tym samym niewątpliwie orzekł ją poniżej

wymaganego ustawą dolnego progu kary, rażąco tym samym naruszając art. 86 § 1

k.k.

Biorąc powyższe pod uwagę podzielić należy stanowisko Prokuratora

Generalnego, że wyżej opisane uchybienia Sądu meriti rażąco naruszyły przepisy:

art. 366 § 1 k.p.k., art. 410 k.p.k. i art. 413 § 1 pkt 4 k.p.k. w zw. z art. 574 k.p.k. i art.

572 k.p.k. oraz art. 85 § 1 k.k., art. 86 § 1 k.k. i art. 91 § 2 k.k. oraz miały istotny

wpływ na treść wyroku łącznego o sygn. akt II K 741/24.

Z tych też względów należało uchylić zaskarżony wyrok w całości i przekazać

sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Radomiu. Przy

ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd meriti zobligowany będzie do uwzględnienia

powyższych rozważań, mając także na względzie potrzebę skrupulatnej analizy

wyroków jednostkowych, mających wejść w skład wyroku łącznego oraz przepisów

prawnych, które kształtować będą jego treść. Nie budzi wątpliwości, że instytucja

wyroku łącznego jest szczególnie wymagającą konstrukcją prawną, a zatem istnieje

realna trudność w jej prawidłowym stosowaniu. Niemniej jednak oczywistym jest, że

od sądu orzekającego w tym trybie wymagać należy rzetelności w dokonywaniu

ustaleń faktycznych oraz prowadzeniu analizy akt sprawy.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

Barbara Skoczkowska

Piotr Mirek

Paweł Wiliński

[WB]

[a.ł]