Sąd Najwyższy wyłączył sędziego A.M. od rozpoznania kasacji oskarżonej E.S.

W sprawie zawisłej przed Sądem Najwyższym o sygn. II KK 529/22,

przedmiotem rozpoznania jest wniesiona na korzyść E.S. kasacja jej obrońcy od

wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach dnia 30 czerwca 2022 r., sygn. akt II Ka

156/22, którym to wyrokiem, po uchyleniu wyroku Sądu Rejonowego dla m.st.

Warszawy w Warszawie z dnia 1 marca 2021 r., sygn. akt V K 3163/19,

uniewinniającego oskarżoną od zarzucanego jej czynu z art. 212 § 2 k.k., umorzono

w tym przedmiocie postępowanie karne na podstawie art. 414 § 1 k.p.k. w zw. z art.

17 § 1 pkt 3 k.p.k.

II KK 529/22

2

Po wyłączeniu od rozpoznania tej kasacji, na wniosek obrońców skazanego,

sędzi M.B. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2023 r., II KB 10/22),

sprawa przydzielona została do referatu sędziego A.M.

Pismem z dnia 1 września 2026 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego)

obrońca E.S. wniósł o wyłączenie od udziału w niniejszej sprawie także sędziego

A.M. Uzasadniając wniosek jego autor odwołał się do medialnych informacji

dotyczących udziału sędziego A.M. w zamkniętej grupie w komunikatorze WhatsApp

o nazwie „K.” /” A.”, do której należeć miał również oskarżyciel prywatny sędzia P.R.

Zdaniem wnioskodawcy sytuacja, w której jeden z uczestników zamkniętej

pozasłużbowej grupy w komunikatorze internetowym miałby rozstrzygać sprawę, w

której stroną postępowania jest inny uczestnik tej samej grupy, w odbiorze

zewnętrznym tj. u każdego obiektywnego, bezstronnego i rozsądnie rozumującego

obserwatora procesu musi budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego w tej

sprawie, a tym samym spełnienia standardów rzetelnego procesu.

Sąd Najwyższy zważył co następuje.

Wniosek obrońcy oskarżonej o wyłączenie sędziego A.M. od rozpoznania

sprawy II KK 529/22 jest ze wszech miar uzasadniony.

Sąd Najwyższy w całej rozciągłości podziela argumentację wnioskodawcy, że

w istniejącym w tej sprawie układzie procesowym, w którym zarówno oskarżyciel

prywatny, jak i sędzia, który miałby rozpoznawać kasację, należeli do tej samej

pozasłużbowej grupy w komunikatorze internetowym, wspierającej ówczesną władzę

wykonawczą w zamachu na niezależność sądów i niezawisłość sędziów, każdy

postronny i obiektywny obserwator procesu musiałby powziąć uzasadnionego

wątpliwości czy ostateczne w niej rozstrzygnięcie będzie miało charakter orzeczenia

bezstronnego.

Nie jest to jednak jedyna przyczyna wyłączenia sędziego A.M.

Przypomnieć należy, że niebagatelne znaczenie mają również, okoliczności,

które skutkują jego orzekaniem w Izbie Karnej i to poczynając o sposobu powołania

go do mającej charakter sądu specjalnego Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw

Publicznych w nietransparentnej procedurze w 2018 r. (bo to przecież w konkursie

do tej nielegalnej Izby uczestniczył wyżej wymieniony – zob. uchwała Nr 188/2025

Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 20 marca 2025 r.), a następnie przeniesienie go

do legalnej Izby Sądu Najwyższego decyzją osoby pełniącej funkcję Pierwszego

II KK 529/22

3

Prezesa Sądu Najwyższego, w sposób stanowiący ominięcie wymogów określonych

w art. 179 Konstytucji RP.

Co więcej, sędzia A.M. ubiegał się wcześniej o urząd sędziego Sądu

Najwyższego w Izbie Karnej, nie uzyskał jednak rekomendacji nawet Krajowej Rady

Sądownictwa ukształtowanej w trybie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 207 r. o

zmianie ustawy o Krajowej radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U.

z 2018 r., poz. 3). W uchwale tej Rady Nr 670/24 z dnia 27 sierpnia 2024 r.

stwierdzono m.in., że „(…) kontrkandydat w osobie Pana A.M. nie spełnia w tym

konkursie kryteriów wyboru w stopniu uzasadniającym przedstawienie z wnioskiem

o powołanie”. A jednak w Izbie tej wskazany sędzia się ostatecznie znalazł, chociaż

oczywistym jest, że ubiegał się o urząd sędziego Sądu Najwyższego w konkursie do

Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych i do tej Izby został przez KRS

rekomendowany (wspomniana uchwała Nr 188/2025). Uprawnione, w świetle

przedstawionych zaszłości, jest więc stwierdzenie, że w rzeczywistości A.M.

wprowadził w błąd zarówno Krajową Radę Sądownictwa, jak i Prezydenta RP, skoro

w Izbie, do której o nominację się ubiegał, nigdy nie zamierzał orzekać, gdyż

natychmiast po odebraniu aktu powołania na urząd sędziego Sądu Najwyższego

wystąpił o przeniesienie go do Izby Karnej.

Sąd Najwyższy w tym składzie uznaje również za uzasadnione stwierdzenie,

iż akty nominacji na stanowiska w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych,

jako organie, który od początku zasadnie traktowany był jako organ niespełniający

konstytucyjnego i konwencyjnego wymogu sądu niezależnego i bezstronnego

„ustanowionego ustawą” [zob. uchwał Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r.,

BSA I-4110-1/20, OSNK 2020, z. 2, poz. 7 oraz wyroki Europejskiego Trybunału

Praw Człowieka (z dnia 8 listopada 2021 r., Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko

Polsce, skargi nr 49868/19 i 57511/19, z dnia 23 listopada 2023 r., Wałęsa przeciwko

Polsce, skarga nr 50849/21) i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (z dnia 21

grudnia 2023 r., C-718/21; z dnia 29 maja 2024 r., C-720/21; z dnia 4 września 2025

r., C-225/22)], podjęte przez Prezydenta RP wyłącznie w ramach konkursu na

stanowiska w tej Izbie, nie obejmują powołania do każdej innej Izby Sądu

Najwyższego i tym samym nie wywołują skutków związanych z takim powołaniem.

Wadliwości pierwotnego powołania, nie mogą prowadzić do usankcjonowania tej

wady, a tym bardziej uprawniać do orzekania w innych Izbach Sądu Najwyższego.

Ta pierwotna wadliwość powołania na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w

II KK 529/22

4

konkursie do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie może być również

w drodze wtórnych, mających charakter techniczny zabiegów, konwalidowana.

Skutek taki (konwalidacja) mógłby zostać osiągnięty wyłącznie poprzez

przeprowadzenie prawidłowej procedury powołania i to powołania do prawidłowo

ukształtowanego sądu (zob. także w tym przedmiocie postanowienia Sądu

Najwyższego: z dnia 26 października 2023 r., II KK 82/23; z dnia 1 marca 2024 r., II

KK 493/22; z dnia 7 marca 2024 r., IV KK 571/23).

Z powołanych względów, w celu zagwarantowania oskarżonej E.S. prawa do

rzetelnego procesu przed sądem ustanowionym zgodnie z przepisami prawa, a więc

bezstronnym i niezawisłym, wyłączenie sędziego A.M. od udziału w sprawie II KK

529/22, było koniecznością.

Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w części dyspozytywnej

postanowienia.

[WB]

[a.ł]