Sąd Najwyższy przekazał zażalenie na odmowę śledztwa w sprawie sędzi do sądu w Zwoleniu

Prokurator Prokuratury Rejonowej Lublin-Północ w Lublinie po zapoznaniu się z

materiałami sprawy prowadzonej z zawiadomienia B. S. postanowieniem z dnia 8

lipca 2026 r., sygn. akt […], odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie „zaistniałego w

dniu 5 czerwca 2026 r. w L. niedopełnienia obowiązków przez X. Y., sędzię Sądu

Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie, poprzez nienadanie biegu zażaleniu B. S. na

postanowienie Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie z dnia 25 maja 2026 r.,

sygn. IV Kp 274/26 o utrzymaniu w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia

śledztwa z dnia 23 lutego 2026 r. prokuratora Prokuratury Rejonowej Lublin-Południe

w Lublinie, czym naruszyła interes prywatny B. S. , tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k., wobec

II KO 113/26

2

stwierdzenia, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego, tj. na podstawie art.

17 § 1 pkt 2 k.p.k.”.

Postanowienie to zaskarżyła B. S.. Wniesione przez nią zażalenie zostało przez

prokuratora przyjęte i przekazane do rozpoznania właściwemu miejscowo Sądowi

Rejonowemu Lublin-Zachód w Lublinie, z wnioskiem o jego nieuwzględnienie.

Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2026 r., sygn. akt IV Kp 495/26, Sąd Rejonowy

Lublin-Zachód w Lublinie na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. zwrócił się do Sądu

Najwyższego o „przekazanie sprawy z zażalenia B. S. innemu sądowi

równorzędnemu, bowiem wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości”. W

uzasadnieniu wskazał m.in., iż „okoliczność, że sprawa, w której wydano

postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa, dotyczy sędziego tut. Sądu

powoduje, że w odbiorze społecznym może powstać usprawiedliwione przekonanie

o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez ten Sąd, co

oczywiście nie służy budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości”. W tym

względzie przytoczył orzeczenia Sądu Najwyższego stwierdzające, że pod pojęciem

„dobra wymiaru sprawiedliwości” uzasadniającym odstępstwo od zasady

właściwości miejscowej sądu i pozwalającym stosownie do treści art. 37 k.p.k. na

przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu rozumie się

okoliczności, które mogą wpływać na swobodę orzekania sądu miejscowo

właściwego lub tylko powodować w odbiorze społecznym – nawet mylne –

przekonanie o niezdolności tego sądu do obiektywnego i rzetelnego rozpoznania

sprawy. Sąd nadmienił również, że „sędzia X. Y. jest Przewodniczącą […], delegatem

tut. Sądu do Kolegium Sądu Okręgowego w Lublinie, a zatem osobą powszechnie

znaną wśród sędziów Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie, co pozawala

wnioskować o dużym prawdopodobieństwie składaniu przez sędziów oświadczeń o

wyłączeniu od rozpoznania przedmiotowej sprawy w oparciu o przepis art. 41 § 1

k.p.k.”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wystąpienie Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie zasługuje na

uwzględnienie.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego niejednokrotnie wskazywano na wyjątkowy

charakter przepisu art. 37 k.p.k. (wcześniej niepodzielonego na jednostki

redakcyjne), jako dopuszczającego możliwość odstąpienia, ze względu na dobro

wymiaru sprawiedliwości, od fundamentalnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd

II KO 113/26

3

właściwy miejscowo. Akcentowano również, że przekazanie sprawy do rozpoznania

innemu sądowi równorzędnemu na podstawie tego przepisu może nastąpić m.in.

wtedy, gdy realnie występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione

przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym

sądzie. Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie przedstawił argumenty

przekonujące o potrzebie przekazania sprawy z zażalenia B. S. do rozpoznania

innemu sądowi równorzędnemu. Rzeczywiście, zasadnie można przyjąć, że

doznałoby uszczerbku dobro wymiaru sprawiedliwości, gdyby zażalenie to rozpoznał

sąd miejscowo właściwy. W takim wypadku sąd ten, tj. Sąd Rejonowy Lublin-Zachód

w Lublinie, oceniałby prawidłowość decyzji prokuratora o odmowie wszczęcia

śledztwa w sprawie sugerowanego przez autorkę zażalenia popełnienia

przestępstwa przez sędzię właśnie tego Sądu, niewątpliwie zainteresowanej

sposobem rozpoznania zażalenia. Jest więc wysoce prawdopodobne, że

pozostawienie sprawy w kognicji sądu miejscowo właściwego prowadziłoby do

pojawienia się, ze szkodą dla wymiaru sprawiedliwości, mających cechę

racjonalności głosów, podających w wątpliwość zdolność tego sądu do bezstronnego

i obiektywnego rozpoznania sprawy. Ogląd sprawy nasuwa przekonanie, że byłoby

to wręcz nieuniknione w przypadku autorki zażalenia, która pozostaje w przekonaniu,

iż osoby podejmujące w prokuraturach i sądach decyzje dotyczące jej osoby, czynią

to z naruszeniem prawa, a nawet popełniają przestępstwa.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy przedmiotową sprawę przekazał do

rozpoznania położonemu poza okręgiem Sądu Okręgowego w Lublinie Sądowi

Rejonowemu w Zwoleniu.

[J.J.]

[r.g.]