Kasacja L. D. i K. D. wraca do SN, bo orzekali sędziowie z nowej KRS

Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2025 r., sygn. akt II KK 53/24,

uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 17 sierpnia 2023 r., sygn. akt V Ka

563/23 w części, w której utrzymano nim w mocy wyrok Sądu Rejonowego Lublin-

Zachód w Lublinie z dnia 19 grudnia 2022 r., sygn. akt III K 1201/18, w zakresie

dotyczącym obowiązku naprawienia szkody przez skazanych L. D. i K. D. na rzecz

pokrzywdzonych wymienionych w wyroku, i w tym zakresie sprawę przekazał Sądowi

Okręgowemu w Lublinie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

W pozostałym zakresie Sąd Najwyższy kasację obrońcy skazanych oddalił jako

oczywiście bezzasadną.

Pismem z dnia 25 lipca 2025 r. skazany K. D. złożył wniosek sygnalizacyjny

w przedmiocie wznowienia postępowania kasacyjnego zakończonego wyrokiem

Sądu Najwyższego. Skazany wskazał, że w niniejszej sprawie zaistniała

bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. polegająca na

nienależytej obsadzie Sądu Najwyższego poprzez wydanie orzeczenia w sprawie o

sygn. II KK 53/24 przez sędziów: Pawła Kołodziejskiego, Antoniego Bojańczyka i

Annę Dziergawkę, którzy zostali powołani na urząd sędziego Sądu Najwyższego na

wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami

ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa

oraz niektórych innych ustaw.

W tym kontekście skazany powołał się na treść uchwały Sądu Najwyższego z

dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22, oraz orzeczenia Europejskiego

Trybunału Praw Człowieka. Ponadto skazany wskazał na te orzeczenia Sądu

Najwyższego, w których stwierdzono nienależytą obsadę sądu z udziałem sędziów

SN: Pawła Kołodziejskiego, Antoniego Bojańczyka i Anny Dziergawki.

II KO 165/25

3

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

W niniejszej sprawie na etapie postępowania kasacyjnego zaistniała

bezwzględna przyczyna odwoławcza określona w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., w związku

z czym konieczne było wznowienie postępowania kasacyjnego w części oddalającej

kasację obrońcy skazanych L. D. i K. D. jako oczywiście bezzasadną, uchylenie

wyroku Sądu Najwyższego z dnia 23 kwietnia 2023 r., sygn. akt II KK 53/24, we

wskazanej części i przekazanie w tym zakresie sprawy Sądowi Najwyższemu- Izbie

Karnej do ponownego rozpoznania. Zauważyć należy, że obrońca obojga skazanych

wniósł dwie kasacje sporządzone w formie jednego pisma procesowego, od których

zostały pobrane dwie opłaty kasacyjne – od każdego skazanego odrębnie. Z uwagi

jednak na to, że Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 kwietnia 2025 r. błędnie uznał,

że została wniesiona w sprawie jedna kasacja, w tej sprawie wyrok został tak

sformułowany, aby nie było wątpliwości co do zakresu rozstrzygnięcia.

W przedmiotowej sprawie zastosowanie znajduje uchwała trzech połączonych

Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z

dnia 23 stycznia 2020 r., zgodnie z którą: „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art.

439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu

art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba

powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady

Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia

2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych

ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3)”. Oznacza to, że – w przeciwieństwie do sędziów

sądów powszechnych – każdy sędzia Sądu Najwyższego, który uzyskał nominację

w następstwie brania udziału w konkursie przed KRS po 17 stycznia 2018 r., a priori

nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem

jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (zob. uchwała SN

z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22). Jednocześnie należy odnotować,

że na kwestię interpretacji treści normy wynikającej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., jak i

art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, nie ma wpływu rozstrzygnięcie Trybunału

Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2020 r., sygn. akt U 2/20, OTK-A 2020, poz. 61,

ze względu na jego wieloaspektowe wady. Bez wątpienia uchwała składu

połączonych Izb z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I-4110-1/20, zachowuje

II KO 165/25

4

swoją ważność i wiąże wszystkie składy Sądu Najwyższego (zob. szczegółową

analizę zawartą w postanowieniu SN z dnia 16 września 2021 r., sygn. akt V KZ

29/21; zob. również np. postanowienie SN z dnia 29 września 2021 r., sygn. akt V

KZ 47/21).

Nie budzi wątpliwości, że w niniejszej sprawie zaistniała podstawa do

wznowienia postępowania kasacyjnego, skoro w wydaniu orzeczenia oddalającego

kasację brali udział sędziowie SN: Paweł Kołodziejski, Antoni Bojańczyk i Anna

Dziergawka. Wszystkie te osoby brały bowiem udział w procedurze nominacyjnej

przed wadliwie ukształtowaną Krajową Radą Sądownictwa, co skutkowało

nienależytą obsadą sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Zgodnie z art. 545 § 1 k.p.k. w postępowaniu wznowieniowym odpowiednio

stosuje się art. 435 k.p.k. Przepis ten upoważnia Sąd Najwyższy do uchylenia wyroku

i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania nie tylko co do K. D. , ale również

wobec L. D. . Druga z wymienionych osób wprawdzie nie złożyła pisma

sygnalizującego zaistnienie w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art.

439 § 1 pkt 2 k.p.k., ale dotyczyły jej te same względy, jakie zdecydowały o uchyleniu

wyroku w odniesieniu do K. D. (nienależyta obsada sądu rozpoznającego kasację).

W świetle powyższych ustaleń konieczne stało się zatem wznowienie

postępowania kasacyjnego we wskazanym zakresie, uchylenie wyroku Sądu

Najwyższego z dnia 23 kwietnia 2025 r., sygn. akt II KK 53/24 w tej części i

przekazanie sprawy Sądowi Najwyższemu do ponownego rozpoznania.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w wyroku.

[J.J.]

[a.ł]

Jacek Błaszczyk

Kazimierz Klugiewicz

Barbara Skoczkowska