Sąd Najwyższy przekazał sprawę oskarżonej w ciąży do Sądu Okręgowego w Toruniu

Postanowieniem z dnia 14 lipca 2026 r. Sąd Okręgowy w Lublinie zwrócił

się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy M.M., oskarżonej o popełnienie

czynów z art. 258 § 1 k.k., art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 3 k.k. i art. 270 § 1 k.k.

w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. oraz z art. 299

§ 1 i 5 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., wobec której stosowane jest obecnie do 25

października 2026 r. tymczasowe aresztowanie, Sądowi Okręgowemu w Toruniu.

Zdaniem Sądu występującego z wnioskiem, przesłanką przemawiającą za

przeniesieniem sprawy jest obecna sytuacja skazanej, która będąc w

zaawansowanej ciąży jest osadzona w Zakładzie Karnym nr […] w G., który jako

II KO 98/26

2

jeden z dwóch zakładów karnych w Polsce zapewnia opiekę ginekologiczno-

położniczą, a co znacznie utrudnia oskarżonej uczestnictwo w rozprawie przed

Sądem właściwym miejscowo oddalonym o prawie 500 km od jej aktualnego

miejsca pobytu. Nadto, żadna jednostka penitencjarna w okręgu działania Sądu

Okręgowego w Lublinie nie jest przystosowana do przebywania matki z dzieckiem.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek Sądu Okręgowego w Lublinie zasługiwał na uwzględnienie.

Analiza akt sprawy wskazuje, że w niniejszej sprawie zachodziła

konieczność odstąpienia od ogólnej zasady właściwości miejscowej, gdyż

przemawia za tym dobro wymiaru sprawiedliwości, o którym stanowi art. 37 § 1

k.p.k. Przez pojęcie dobra wymiaru sprawiedliwości rozumie się także interes

wymiaru sprawiedliwości w szybkim rozpoznaniu sprawy, a powyższe zniweczyć

może stan zdrowia osoby oskarżonej, który znacząco utrudnia stawienie się na

rozprawę w sądzie właściwym z uwagi na odległość od miejsca jej pobytu oraz

sygnalizowany we wniosku brak możliwości zapewnienia jednostki penitencjarnej

przystosowanej do przebywania matki z dzieckiem w okręgu działania Sądu.

Analiza sprawy wskazuje, że stan zdrowia oskarżonej M.M. jest przeszkodą

do kontynuowania czynności procesowych przed Sądem Okręgowym w Lublinie.

Oskarżona jest bowiem w zaawansowanej ciąży, co spowodowało jej osadzenie w

Zakładzie Karnym nr […] G., który jako jeden z zaledwie dwóch zakładów karnych

w Polsce gwarantuje opiekę położniczo-ginekologiczną. Pozostawienie sprawy do

rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Lublinie, oddalonego około 500 km od miejsca

aktualnego miejsca pobytu oskarżonej mogłoby spowodować dalszą przewlekłość

postępowania bądź naruszenie gwarancji prawa oskarżonej do obrony, a stan taki

nie służyłby dobru wymiaru sprawiedliwości. Trafnie Sąd wnioskujący zwrócił w tym

zakresie uwagę na trudności związane z długotrwałym konwojem, co przede

wszystkim stanowiłoby dla oskarżonej ryzyko w okresie zbliżającego się porodu, a

następnie połogu, ale także generowałoby inne problemy organizacyjne związane

np. z zapewnieniem opieki dla noworodka czy naruszeniem norm czasu pracy

policjantów, a z uwagi na brak znajomości przez oskarżoną języka polskiego

II KO 98/26

3

również ze zorganizowaniem ew. wideokonferencji. Sąd wnioskujący wskazuje też

na trudności, które trwać będą po urodzeniu dziecka, skoro żadna jednostka

penitencjarna w okręgu działania Sądu Okręgowego w Lublinie nie jest

przystosowana do przebywania matki z dzieckiem. Przekazanie sprawy do

rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Toruniu zniweluje te wszystkie trudności i

przyczyni się do szybszego, rzetelnego procesu.

Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

[WB]

[a.ł]