Sąd Najwyższy uchylił odmowę wznowienia sprawy skazanego J.K. przez wadliwą obsadę

W dniu 18 grudnia 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek

skazanego J.K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym

II KZ 8/26

2

wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2025 r., sygn. akt II

AKa 301/24, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia

12 stycznia 2024 r., sygn. akt VIII K 196/21.

Postanowieniem z dnia 5 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy, II KO 261/25,

odmówił na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. przyjęcia tego wniosku, wobec jego

oczywistej bezzasadności. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd Najwyższy wskazał, że

wniosek skazanego nie zawiera argumentacji, która pozwoliłaby na ustalenie, że w

sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania.

Na to postanowienie zażalenie złożył skazany odnosząc się do okoliczności i

dowodów związanych z merytorycznym rozpoznaniem sprawy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie okazało się skuteczne, choć nie z powodów podniesionych przez

skarżącego.

Niezależnie od granic zaskarżenia sąd prowadzący postępowanie

odwoławcze zobligowany jest brać pod uwagę, z urzędu, czy nie zachodzi w

sprawie uchybienie należące do tzw. bezwzględnych przesłanek odwoławczych

wskazanych art. 439 § 1 k.p.k. Jedną z tych przesłanek jest nienależyta obsada

sądu.

Do takiej sytuacji doszło przy rozpoznawaniu wniosku o wznowienie

postępowania złożonego przez J.K.. Sąd Najwyższy był bowiem nienależycie

obsadzony.

Zgodnie bowiem z pkt 1 uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej

oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020

r., sygn. akt BSA I-4110-1/20 „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1

pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba

powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady

Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8

grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych

innych ustaw (Dz.U. z 2018r., poz. 3)”.

Rozpoznający sprawę wznowieniową sędzia Adam Roch powołany został na

urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa

ukształtowanej w tym właśnie trybie.

II KZ 8/26

3

Jak zasadnie podniesiono w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 25

lutego 2026 r., II KZ 1/26, skoro ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie

zwykłego środka odwoławczego od postanowienia o odmowie przyjęcia wniosku o

wznowienie postępowania w trybie art. 545 § 3 k.p.k., to istotą takiego środka

odwoławczego musi być również kontrola czy sąd rozpoznający taki wniosek był

sądem, o którym mowa w art. 6 ust. 1 EKPC, a zatem niezawisłym i bezstronnym

sądem ustanowionym ustawą. Przepis ten znajduje bowiem zastosowanie także

wtedy, gdy postępowania, chociaż uznane w prawie krajowym za „nadzwyczajne”

albo „wyjątkowe”, z natury i w swoim zakresie jest podobne do zwykłego

postępowania odwoławczego (por. także postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia

21 stycznia 2025 r., IV KZ 40/24 oraz z dnia 28 maja 2025 r., V KZ 16/25).

Wobec stwierdzenia bezwzględnej przesłanki odwoławczej wskazanej w art.

439 § 1 pkt 2 k.p.k. zaskarżone postanowienie należało uchylić, a wniosek o

wznowienie postępowania przekazać Sądowi Najwyższemu a quo do ponownego

rozpoznania.

Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy ad quem orzekł jak

w sentencji.

[J.J.]

[a.ł]

Jacek Błaszczyk Waldemar Płóciennik Małgorzata Wąsek-Wiaderek