Opłata podstawowa za tory kolejowe. Prokurator nie mógł wstąpić do kasacji

Prokurator Prokuratury Okręgowej, delegowany do Prokuratury Krajowej

złożył wniosek prokuratora wstępującego do postępowania o wyłączenie od

rozpoznania skargi kasacyjnej oraz o wyznaczenie do jej rozpoznania

prawidłowego składu orzekającego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

II NSK 132/23

2

Zgodnie z art. 60 § 1 k.p.c. prokurator może wstąpić do postępowania w

każdym jego stadium. Prokurator nie jest związany z żadną ze stron. Może on

składać oświadczenia i zgłaszać wnioski, jakie uzna za celowe, oraz przytaczać

fakty i dowody na ich potwierdzenie. Od chwili, kiedy prokurator zgłosił udział w

postępowaniu, należy mu doręczać pisma procesowe, zawiadomienia o terminach i

posiedzeniach oraz orzeczenia sądowe.

Prokurator inny niż Prokurator Generalny nie może wstąpić do postępowania

kasacyjnego, jeżeli wcześniej nie brał udziału w postępowaniu przed sądem

powszechnym. Wstąpienie prokuratora do postępowania może, co prawda,

nastąpić w każdym jego stadium (art. 60 § 1 zd. 1 k.p.c.), ale należy przez to

rozumieć postępowanie przed sądem pierwszej i drugiej instancji, od chwili jego

wszczęcia do chwili zamknięcia rozprawy w drugiej instancji. Jak wyjaśnił Sąd

Najwyższy w wyroku z 14 stycznia 2013 r., I PK 164/12, postępowanie kasacyjne,

zainicjowane skargą kasacyjną jako nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, lokuje

się poza zwykłym tokiem instancji i nie sposób mówić w odniesieniu do niego o

„stadium” postępowania cywilnego, porównywalnym z postępowaniem przed

sądem pierwszej instancji i postępowaniem apelacyjnym (zob. uchwałę składu

siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 5 czerwca 2008 r., III CZP 142/07, OSNC

2008, nr 11, poz. 122).

W postępowaniu kasacyjnym prokurator może zatem wziąć udział, jeżeli jest

stroną postępowania w związku z uprzednim wytoczeniem powództwa (art. 55 i 57

k.p.c.) albo jeżeli wstąpił do postępowania w stadium poprzedzającym

uprawomocnienie się orzeczenia (postanowienie SN z 17 września 2008 r., I PZ

20/08, OSNP 2010, nr 1-2, poz. 16). Wstąpienie prokuratora po raz pierwszy do

postępowania kasacyjnego lub postępowania ze skargi o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest zatem niedopuszczalne

(tak wyrok SN z 14 stycznia 2013 r., I PK 164/12, postanowienie SN z 18 grudnia

2018 r., IV CZ 64/18). Udział prokuratora w tych postępowaniach reguluje bowiem

art. 3988 k.p.c., zastrzegając go wyłącznie dla Prokuratora Generalnego; przepis

ten stanowi – w powiązaniu z uprawnieniem do wniesienia przez Prokuratora

II NSK 132/23

3

Generalnego skargi kasacyjnej (art. 3981 § 1 k.p.c.) – lex specialis wobec

art. 60 k.p.c.

Wobec powyższego wstąpienie prokuratora Prokuratury Okręgowej,

delegowanego do Prokuratury Krajowej do postępowania w niniejszej sprawie nie

mogło odnieść skutku. Z tego względu Sąd Najwyższy na podstawie art. 60 § 1

k.p.c. W konsekwencji pismo prokuratora zawierające wnioski procesowe podlegało

zwrotowi jako wniesione przez podmiot nieuprawniony do występowania w

postępowaniu kasacyjnym.

[r.g.]