Sąd Najwyższy podjął zawieszoną sprawę spółki z KRRiT po wyroku pilotażowym

Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku pilotażowym z 23 listopada

2023 r. Wałęsa przeciwko Polsce, skarga nr 50849/21 zobowiązał Państwo Polskie

do przeprowadzenia w terminie 12 miesięcy stosownych zmiany legislacyjnych,

usuwających wady procesowe, które skutkują naruszeniem przez Polskę art. 6 ust.

1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Na te same uchybienia systemowe

wskazał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 21 grudnia 2023 r.,

C 718/21.

W Rzeczypospolitej Polskiej sędziowie podlegają Konstytucji i ustawom

(art. 178 ust. 1 Konstytucji RP). Sąd Najwyższy nie ma możliwości usunięcia wad

II NSK 2/23

2

procesowych, które prowadzą do naruszenia Europejskiej Konwencji Praw

Człowieka i europejskiego prawa traktatowego (art. 267 TFUE), bowiem mają one

charakter systemowy i wiążą się z procedurą nominowania sędziów. To rolą

ustawodawcy jest przeprowadzenie odpowiednich zmian legislacyjnych. Państwo

ponosi odpowiedzialność za to, czy a jeśli tak to w jaki sposób zmienić prawo i

doprowadzić do jego zgodności z traktatami i konwencją. Sąd Najwyższy w

niniejszej sprawie zawiesił postępowanie, dając tym samym czas władzy

ustawodawczej i wykonawczej na podjęcie decyzji w tym zakresie i ewentualne

wprowadzenie zmian. Mimo upływu długiego czasu, znacznie wykraczającego poza

granice wyznaczone w wyroku pilotażowym, zmiany legislacyjne w tym obszarze

nie nastąpiły. Z powszechnie dostępnych informacji wynika, że brak jest zgody

politycznej w zakresie wyznaczonym w/w wyrokiem. Marszałek Sejmu rozpoczął

procedurę wyboru przez Sejm RP sędziów – członków Krajowej Rady Sądownictwa

na podstawie przepisów, które stały się głównym powodem stwierdzenia

nieprawidłowości przez trybunały. Zarazem Sejm RP przyjął uchwałę, w której

wyraził wolę uwzględnienia przy wykonywaniu wyboru członków Krajowej Rady

Sądownictwa opinii sędziów.

W konsekwencji należy uznać, że ustały przesłanki dalszego zawieszenia

postępowania, bowiem Rzeczpospolita Polska jednoznacznie dała wyraz braku woli

dokonania zmian normatywnych, natomiast skorygowała faktyczny sposób

realizowania ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa a zatem wyraziła wolę

odnośnie do sposobu reakcji na zobowiązania wynikające z wyroku pilotażowego.

Odpowiedzialność za skutki ewentualnego stwierdzenia, że ten sposób realizacji

wyroku jest nieprawidłowy czy niewystraczający, ponosić będzie władza

wykonawcza i ustawodawcza.

[r.g.]

II NSK 2/23

3