Sąd Najwyższy uchylił przyznanie renty za maj-lipiec 2022, bo ustawa covidowa ją przedłużyła

II USKP 211/26

2

Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z 12 marca 2024 r. zmienił wyrok

Sądu Okręgowego w Częstochowie oraz poprzedzającą go decyzję Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w Częstochowie (organ rentowy) z 22 lipca 2022

r. w ten sposób, że przyznał I.K. (ubezpieczona) prawo do renty z tytułu częściowej

niezdolności do pracy na okres od 1 maja 2022 r. do 31 grudnia 2024 r.

Organ rentowy zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną w części, to jest

co do przyznania prawa do renty za okres od 1 maja 2022 r. do 31 lipca 2022 r.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie art. 15zc ust. 3 w związku z art. 15zc

ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z

zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób

zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024

r., poz. 340, dalej ustawa covidowa) przez niezastosowanie tego przepisu.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Skarga organu rentowego okazała się oczywiście zasadna, co uprawniało Sąd

Najwyższy do wydania orzeczenia reformatoryjnego.

Zgodnie z art. 15zc ust. 1 ustawy covidowej orzeczenie o częściowej

niezdolności do pracy wydane na czas określony na podstawie przepisów ustawy z

dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych (jednolity tekst: Dz. U. z 2022 r., poz. 504 ze zm.), którego ważność

upływa w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu

epidemii albo w okresie 30 dni następujących po ich odwołaniu, zachowuje ważność

przez okres kolejnych 3 miesięcy od dnia upływu terminu jego ważności, w przypadku

złożenia wniosku o ustalenie uprawnień do świadczenia na dalszy okres przed

upływem terminu ważności tego orzeczenia. Przepis ten stanowi wprost o ważności

samego orzeczenia o niezdolności do pracy. Wynikające z niego unormowanie

uzupełnia regulacja art. 15zc ust. 3 ustawy covidowej, zgodnie z którym prawo do

świadczeń uzależnionych od stwierdzenia takiej niezdolności ulega wydłużeniu do

końca miesiąca kalendarzowego, w którym upłynie wydłużony zgodnie z ust. 1 termin

ważności tego orzeczenia, bez konieczności wydania w tej sprawie decyzji. Biorąc

pod uwagę brzmienie obu przepisów, Sąd Najwyższy podzielił stanowisko organu

rentowego, według którego z ustawy covidowej wynika unormowanie, zgodnie z

II USKP 211/26

3

którym jeżeli ubezpieczona złożyła wniosek o przyznanie prawa do renty z tytułu

niezdolności do pracy na kolejny okres przed upływem okresu, na jaki przyznano jej

prawo do renty na podstawie wcześniejszej decyzji organu rentowego i

poprzedzającego ją orzeczenia stwierdzającego niezdolność do pracy, prawo do

renty ulegało wydłużeniu z mocy prawa do końca miesiąca kalendarzowego, w

którym upływał wydłużony o trzy miesiące termin ważności orzeczenia

stwierdzającego niezdolność do pracy. W stanie faktycznym niniejszej sprawy

oznacza to, że skoro ubezpieczona złożyła wniosek 25 kwietnia 2022 r. o przyznanie

prawa do renty na dalszy okres, to jest po 30 kwietnia 2022 r., kiedy to wygasało

prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy przyznanej uprzednią

decyzją organu rentowego, to prawo to uległo z mocy ustawy przedłużeniu do 31

lipca 2022 r. Skoro prawo do renty przysługiwało ubezpieczonej z mocy prawa w

okresie od 1 maja 2022 r. do 31 lipca 2022 r., to Sąd Apelacyjny nie mógł przyznać

jej tego prawa za ten sam okres mocą swojego orzeczenia. W związku z powyższym

należało w tym zakresie skorygować sentencję jego wyroku.

Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji,

odstępując od obciążenia ubezpieczonej kosztami zastępstwa procesowego organu

rentowego w postępowaniu kasacyjnym, ponieważ ubezpieczona swoim działaniem

nie przyczyniła się do wydania błędnego orzeczenia przez Sąd drugiej instancji.

[SOP]