Odpis pisma wysłany pocztą, bez załącznika. SN uchylił odrzucenie skargi kasacyjnej

Sąd Apelacyjny w Gdańsku III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

postanowieniem z 2 czerwca 2025 r., III AUa 669/23, w sprawie z odwołania K. K.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Gdańsku w przedmiocie

ustalenia wysokości kapitału początkowego i wysokości emerytury, odrzucił skargę

kasacyjną odwołującego się.

Wcześniej Sąd Apelacyjny wyrokiem z 17 października 2024 r., w

połączonych sprawach o wysokość kapitału początkowego i o wysokość emerytury,

oddalił apelację wniesioną przez odwołującego się od wyroku Sądu Okręgowego w

Gdańsku z 6 kwietnia 2023 r., VII U 5236/17.

II UZ 28/26

2

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego wywiódł odwołujący się.

Zarządzeniem z 9 kwietnia 2025 r. zobowiązano pełnomocnika skarżącego do

uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez wskazanie wartości

przedmiotu zaskarżenia oddzielnie do każdej ze spraw połączonych do wspólnego

rozpoznania oraz rozstrzygnięcia, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi

kasacyjnej. Zarządzenie zostało doręczone pełnomocnikowi 25 kwietnia 2025 r.,

zatem termin do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej upłynął z dniem 2

maja 2025 r.

Pełnomocnik odwołującego się w piśmie z 29 kwietnia 2025 r. oznaczył

wartość przedmiotu zaskarżenia: w sprawie o wysokość kapitału początkowego na

kwotę 237,86 zł, a w sprawie o wysokość emerytury na kwotę 14.307,58 zł.

Oświadczył, że „odpis niniejszego pisma zastał wysłany listem poleconym

pełnomocnikowi pozwanej” i nie dołączył odpisu pisma.

Sąd Apelacyjny uznał, że skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu jako

niedopuszczalna. Wskazał na art. 3986 § 2 k.p.c., zgodnie z którym sąd drugiej

instancji odrzuca na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po

upływie terminu, skargę niespełniającą wymagań określonych w art. 3984 § 1,

nieopłaconą oraz skargę, której braków nie usunięto w terminie lub z innych

przyczyn niedopuszczalną. Sąd wyjaśnił również, że stosownie do art. 398 4 § 3

k.p.c., skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla

pisma procesowego, a w sprawach o prawa majątkowe powinna zawierać również

oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia. Sprawa o wysokość kapitału

początkowego i sprawa o wysokość emerytury są sprawami o prawa majątkowe, co

oznacza, że skarżący powinien oznaczyć wartość przedmiotu zaskarżenia odrębnie

do każdej z nich.

W ocenie Sądu Apelacyjnego pełnomocnik odwołującego się nie uzupełnił w

ustawowym terminie braków formalnych skargi kasacyjnej, ponieważ jego pismo z

29 kwietnia 2025 r. zawierało brak formalny w postaci braku odpisu tego pisma dla

strony przeciwnej. Sąd uznał, że oświadczenie pełnomocnika o doręczeniu pisma z

29 kwietnia 2025 r. drugiej stronie nie było skuteczne, z uwagi na treść art. 132 § 11

k.p.c. Dodał również, że z oświadczenia pełnomocnika nie wynikało, aby pismo

zostało doręczone pełnomocnikowi pozwanego organu rentowego.

II UZ 28/26

3

W zażaleniu pełnomocnik odwołującego się zarzucił naruszenie: 1/ art. 3986

§ 2 k.p.c. w związku z art. 130 § 1 k.p.c. przez uznanie, że brak formalnych

wykazany w zarządzeniu z 9 kwietnia 2025 r. nie został uzupełniony w terminie, co

skutkowało wydaniem zaskarżonego postanowienia, podczas gdy zachodziły

przesłanki do ponownego wezwania pełnomocnika do uzupełnienia braku

formalnego skargi kasacyjnej, gdyż poczyniony brak nie był tożsamym z

pierwotnym; 2/ art. 132 § 1 k.p.c. przez zastosowanie tzw. nadmiernego rygoryzmu

formalnego, co w efekcie może doprowadzić odwołującego się do utraty prawa do

obrony swoich praw przed Sądem Najwyższym.

W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest zasadne.

W art. 3984 § 1 – 3 k.p.c. ustawodawca określił wymagania formalne skargi

kasacyjnej. Przyjmuje się, że zaniechanie uwzględnienia wymienionych w art. 3984

§ 1 pkt 1 – 3 k.p.c. elementów konstrukcyjnych tego nadzwyczajnego środka

zaskarżenia powoduje jego odrzucenie przez sąd drugiej instancji na podstawie art.

3986 § 2 k.p.c. Z kolei niespełnienie w skardze kasacyjnej wymagań określonych w

art. 3984 § 2 i 3 k.p.c., wobec brzmienia art. 3986 § 1 k.p.c., uzasadnia wezwanie

przez przewodniczącego w sądzie drugiej instancji do usunięcia braków w terminie

tygodniowym pod rygorem odrzucenia skargi. Dotyczy to m.in. spełnienia wymagań

przewidzianych dla pisma procesowego, a także dołączenie dwóch jej odpisów

przeznaczonych do akt Sądu Najwyższego oraz dla Prokuratora Generalnego, o ile

sam nie wniósł skargi kasacyjnej. Na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. nieuzupełnienie

braków lub ich nieprawidłowe uzupełnienie skutkuje odrzuceniem skargi kasacyjnej

przez sąd drugiej instancji.

Wprawdzie zgodzić się należy ze sformułowanym w orzecznictwie poglądem,

według którego nie stanowi uzupełnienia braków formalnych podjęcie przez stronę

czynności w terminie w taki sposób, że brak nie zostaje w całości uzupełniony, lecz

z pola widzenia nie należy tracić okoliczności, która wywołała określone

zachowanie procesowe pełnomocnika skarżącego w niniejszej sprawie. Sąd

II UZ 28/26

4

Najwyższy zauważa, że pełnomocnik uzupełnił braki formalne skargi kasacyjnej, do

których został wezwany w terminie, jednakże nie załączył odpisów pisma

procesowego. Zamieścił natomiast informację, że wysłał odpis pisma stronie

przeciwnej pocztą. W tym miejscu, jeśli Sąd miał do tego wątpliwości, miał

możliwość zażądania od pełnomocnika potwierdzenia nadania pisma w placówce

pocztowej. Jeżeli dla sądu drugiej instancji pozostaje oczywiste, że pełnomocnik

jest zobligowany dołączyć określoną ilość odpisów pisma, to sąd powinien dać

temu wyraz w sformułowanym i adresowanym do profesjonalnego pełnomocnika

wezwaniu, aby zwłaszcza w toku sformalizowanego postępowania wywołanego

wniesieniem skargi kasacyjnej, nie powstawały co do uzupełnienia braków

formalnych wątpliwości, powodujące szczególnie negatywne skutki dla skarżącego.

Z przytoczonych względów, na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. w związku z

art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

[a.ł]