Poniedziałek Wydanie nr 30

Sygnatura akt
II ZK 45/25
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Odpowiedzialności Zawodowej Wydział II
Rodzaj
Postanowienie
Data orzeczenia
5 marca 2026 r.
Zasądzono
1000 zł
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy

Sąd Najwyższy

SN oddalił kasację adwokat E. B. za wykonywanie zawodu przy zawieszonej firmie

Przejdź do orzeczenia, 15 min czytania

Spór

Rzecznik Dyscyplinarny Izby Adwokackiej obwinił adwokat E. B. o wykonywanie czynności zawodowych w W. od 1 stycznia do 26 października 2021 r., mimo zawieszonej jednoosobowej działalności gospodarczej. Obrońca w kasacji twierdził, że wniosek o zawieszenie został skutecznie cofnięty.

Ustalenia sądu

Według sądu obwiniona złożyła 11 stycznia 2021 r. skuteczny wniosek o zawieszenie działalności z dniem 1 stycznia 2021 r. i była wpisana na listę adwokatów wykonujących zawód. Wniosek o odwieszenie złożyła 10 grudnia 2021 r., a wpis o zawieszeniu został wykreślony z CEiDG.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył obwinioną wydatkami postępowania kasacyjnego w kwocie 20 zł.

Dlaczego

Sąd uznał, że kwestie administracyjne dotyczące wpisu w CEiDG są odrębne od prawa do wykonywania zawodu, a adwokat, który wiedział o zawieszeniu, nie mógł podejmować czynności adwokackich. Zarzuty kasacyjne były polemiką z ustaleniami faktycznymi, których w tym trybie nie można kwestionować.

Dla firm

Zawieszenie działalności gospodarczej nie pozwala adwokatowi wykonywać czynności zawodowych, a późniejsza zmiana wpisu w CEiDG nie usuwa przewinienia dyscyplinarnego z art. 80 p.a.

Więcej o sprawie

Od 1 stycznia 2021 r. firma adwokat była zawieszona, a mimo to prowadziła sprawy klientów przed sądem i sporządzała pisma. Późniejsze cofnięcie wpisu w CEiDG nie zmieniło oceny sądów dyscyplinarnych.

Będąc profesjonalnym pełnomocnikiem doskonale zdawała sobie sprawę z tego, że zawieszając działalność gospodarczą nie była wówczas uprawniona by podejmować się czynności związanych z zawodem adwokata.

Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy
Zasądzono
1000 zł
Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Odpowiedzialności Zawodowej Wydział II
Sygnatura
II ZK 45/25

Treść orzeczenia około 15 minut czytania

II ZK 45/25

POSTANOWIENIE

Dnia 5 marca 2026 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Tomasz Demendecki

w sprawie adwokat E. B.

obwinionej o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego z art. 80 ustawy z dnia 26

maja 1982 r. Prawo o adwokaturze w zw. z § 1 ust. 2 Zbioru Zasad Etyki

Adwokackiej i Godności Zawodu

po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej

na posiedzeniu w dniu 5 marca 2026 r.

kasacji wniesionej przez obrońcę obwinionej

od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury z dnia 16 listopada

2024 r., sygn. akt […], utrzymującego w mocy orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego

Izby Adwokackiej […] z dnia 12 stycznia 2023 r., sygn. akt […]

oddala kasację jako oczywiście bezzasadną, a wydatkami

postępowania kasacyjnego w kwocie 20 zł (dwudziestu złotych)

obciąża E. B.

Uzasadnienie

We wniosku Rzecznika Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej […] z dnia

28 czerwca 2022 r. o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, sygn. akt […]

(k. 204-205v akt o sygn. […]), adwokat E. B. została obwiniona o to, że: w W. w

okresie od 1 stycznia 2021 r. do dnia 26 października 2021 r. pomimo zawieszenia

prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej wykonywała czynności

zawodowe adwokata, będąc wpisaną na listę prowadzoną przez ORA […] jako

wykonująca zawód adwokata, tj. popełnienia przewinienia dyscyplinarnego z art. 80

II ZK 45/25

2

ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze – dalej powoływana jako p.a.

w zw. z § 1 ust. 2 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu (tekst jedn.

ogłoszony na podstawie uchwały nr 52/2011 NRA z dnia 19 listopada 2011 r.

zmienionej uchwałą nr 66/2019 z dnia 21 września 2019 r.) – dalej powoływany

jako ZZEA.

Orzeczeniem z dnia 12 stycznia 2023 r., sygn. akt […], Sąd

Dyscyplinarny Izby Adwokackiej […] (k. 298 akt o sygn. […]): uznał obwinioną

adwokat E. B. za winną popełnienia zarzucanego jej przewinienia dyscyplinarnego

z art. 80 p.a. w zw. z § 1 ust. 2 ZZEA i za ten czyn, na podstawie art. 81 ust. 1 pkt 1

p.a. wymierzył jej karę upomnienia; na podstawie ust. 1 lit. a i b Uchwały Nr

23/2017 Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 1 lipca 2017 r. w sprawie określenia

wysokości zryczałtowanych kosztów postępowania dyscyplinarnego zasądził od

obwinionej adwokat E. B. zryczałtowane koszty postępowania dyscyplinarnego w

wysokości po 1.000 zł za dochodzenie dyscyplinarne i postępowanie przed Sądem

Dyscyplinarnym I Instancji na rzecz Izby Adwokackiej […].

Po rozpoznaniu odwołań złożonych przez obwinioną i jej obrońcę –

adwokata B. F. od powyższego orzeczenia, Wyższy Sąd Dyscyplinarny

Adwokatury orzeczeniem z dnia 16 listopada 2024 r., sygn. akt […] (k. 50-51

akt o sygn. […]): utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie; na podstawie art. 95 l

ust. 2 p.a. w zw. z pkt 1 lit. c uchwały nr 23/2017 Naczelnej Rady Adwokackiej z

dnia 1 lipca 2017 r. w sprawie określenia wysokości zryczałtowanych kosztów

postępowania dyscyplinarnego zasądził od obwinionej na rzecz Izby Adwokackiej

[…] kwotę 1.000 zł tytułem zwrotu zryczałtowanych kosztów postępowania przed

sądem II instancji.

Kasację od powyższego orzeczenia wniósł adwokat B. F. – obrońca

adwokat E. B. (k. 3-9) zaskarżając je w całości na korzyść obwinionej i zarzucił:

1. oczywistą i rażącą obrazę prawa materialnego - art. 95n pkt 2 p.a. poprzez

bezkrytyczne przyjęcie przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny Adwokatury

prawnie niesłusznej tezy Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej […], iż

działanie adwokat E. B. stanowiło jakikolwiek delikt dyscyplinarny, mimo, iż

w okresie objętym zarzutem wykonywała czynności zawodowe adwokata,

będąc nieprzerwanie od 2012 r. wpisana na listę adwokatów wykonujących

II ZK 45/25

3

zawód, nie składała wniosku o wpisanie jej na listę adwokatów

niewykonujących zawodu, zaś wniosek o wpis informacji o zawieszeniu

wykonywania działalności gospodarczej na podstawie art. 24 ust. 1, 2 i 4 w

związku z art. 32 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo

przedsiębiorców w zw. z art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o

Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie

Informacji dla Przedsiębiorcy skutecznie prawnie cofnęła, przez co nie

wywołał on jakichkolwiek skutków prawnych i z tej Ewidencji wprost wynika

ciągłość prowadzenia działalności gospodarczej przez adwokat E. B. od

2012 r. i brak jakichkolwiek okresów zawieszania jej wykonywania;

2. rażącą obrazę prawa procesowego, która mogła mieć istotny wpływ na treść

rozstrzygnięcia, to znaczy art. 433 § 2 k.p.k., art. 437 § 1 i 2 k.p.k., art. 438

pkt 1, 2 i 3 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 2 § 2, art. 4, art. 7, art. 410 i

art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. polegającą na całkowicie nietrafnej kontroli

instancyjnej orzeczenia Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej […],

przejawiającej się w braku trafnego ustosunkowania się do odwołań

obwinionej oraz jej obrońcy w zakresie zagadnienia prawnego jakim jest

skuteczne prawnie cofnięcie wniosku o wpis informacji o zawieszeniu

wykonywania działalności gospodarczej, i braku wywołania jakichkolwiek

skutków prawnych na tym polu, co powoduje, że nie sposób było przyjąć

fałszywej tezy, iż adwokat E. B. „skutecznie zawiesiła działalność

gospodarczą”.

Wskazując na powyższe adwokat B. F. wniósł o:

- uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Wyższemu Sądowi

Dyscyplinarnemu Adwokatury do ponownego rozpoznania w postępowaniu

odwoławczym, ewentualnie o jego zmianę i uniewinnienie obwinionej od

popełnienia zarzucanego jej przewinienia dyscyplinarnego,

ewentualnie o:

- uchylenie zaskarżonego orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego

Adwokatury oraz poprzedzającego go orzeczenia Sądu Dyscyplinarnego Izby

Adwokackiej […] i przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania.

II ZK 45/25

4

Sąd Najwyższy zważył co następuje.

Kasacja obrońcy obwinionej okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego powszechnie przyjmuje się, że kasacja,

może być uznana za oczywiście bezzasadną, gdy po jej analizie i skonfrontowaniu

z materiałami sprawy, bez potrzeby głębszego w nie wnikania, bądź po takim

wniknięciu, jest w sposób niebudzący wątpliwości niezasadna, gdyż stanowi jedynie

polemikę z argumentacją sądu, którego orzeczenie zaskarża lub przedstawia

argumentację niemającą żadnego pokrycia w przepisach prawa albo nieprzystającą

do realiów danego procesu lub wskazuje na uchybienia, jakie w ogóle w

niepowtarzalnych realiach danej sprawy nie wystąpiły, albo na uchybienia, które

wprawdzie rzeczywiście wystąpiły, ale nie budzi żadnych wątpliwości, iż nie mogły

one mieć istotnego wpływu na treść zaskarżonego kasacją orzeczenia (por. np. T.

Grzegorczyk, Kasacja jako nadzwyczajny środek zaskarżenia w sprawach karnych i

jej skuteczność w praktyce, Państwo i Prawo 2015, nr 6, L. Paprzycki, Oczywista

bezzasadność i oczywista zasadność kasacji, w: P. Hofmański, K. Zgryzek (red.),

Współczesne problemy procesu karnego i wymiaru sprawiedliwości. Księga ku czci

Profesora Kazimierza Marszała, Katowice 2003).

Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 91a ust.1 p.a., od prawomocnego

orzeczenia wydanego przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny Adwokatury w drugiej

instancji przysługuje stronom, Ministrowi Sprawiedliwości, Rzecznikowi Praw

Obywatelskich oraz Prezesowi Naczelnej Rady Adwokackiej kasacja do Sądu

Najwyższego. Kasację składa się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia

orzeczenia z uzasadnieniem (art. 91c p.a.). Kasacja może być wniesiona z powodu

rażącego naruszenia prawa, w tym zaistnienia uchybień wymienionych w art. 439

k.p.k., jak również z powodu niewspółmierności kary dyscyplinarnej (art. 91b p.a.).

Ustawodawca uniemożliwił zaś wnoszenie tego nadzwyczajnego środka

zaskarżenia z powodu błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę

orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia, jak również od

orzeczenia dyscyplinarnego zapadłego w pierwszej instancji. W utrwalonym

orzecznictwie Sądu Najwyższego jednoznacznie wskazuje się, że kasacja jest

nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia wnoszonym przeciwko orzeczeniu sądu

odwoławczego, nie zaś orzeczeniu pierwszoinstancyjnemu, co expressis verbis

II ZK 45/25

5

wynika z treści art. 519 k.p.k. Oznacza to, że w kasacji nie można podnosić

zarzutów typowych dla postępowania odwoławczego, kwestionujących orzeczenie

organu a quo. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy w toku postępowania odwoławczego

dojdzie do tzw. „efektu przeniesienia”, czyli zaabsorbowania do orzeczenia sądu ad

quem uchybień popełnionych przez sąd pierwszej instancji, wskutek

nierozpoznania lub nienależytego rozpoznania środka zaskarżenia. Wówczas w

kasacji winny zostać podniesione i opatrzone pogłębioną argumentacją zarzuty

wskazujące na wadliwe procedowanie tego sądu, w następstwie czego doszło do

przeniknięcia uchybienia, którego dopuścił się sąd a quo do orzeczenia sądu

drugiej instancji (m. in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2021 r.,

sygn. akt IV KK 438/20, LEX nr 3106214).

Podkreślenia też wymaga, że w kasacji należy wykazać „rażące naruszenie

prawa”, które mogło mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia (por. art.

523 § 1 k.p.k. w zw. z art. 95n pkt 1 p.a.). Ustawodawca wprawdzie powyższego

zwrotu nie sprecyzował, jednakże semantyczna zawartość powyższego pojęcia

została wypełniona przez judykaturę, gdzie wypracowano jednoznacznie zgodny

pogląd, iż rażącym naruszeniem prawa jest jedynie takie naruszenie, które jest

niewątpliwe, łatwe do stwierdzenia i charakteryzuje się takim ciężarem gatunkowym,

które ma kluczowe znaczenie dla prawidłowości postępowania dyscyplinarnego i

wydanego rozstrzygnięcia. Podkreślenia w tym miejscu wymaga nadto, iż „strona

nie może ograniczyć się do wyrażenia ocen, iż czuje się zaskarżonym orzeczeniem

pokrzywdzona, czy też do polemiki z ustaleniami faktycznymi, dokonanymi przez

korporacyjny sąd odwoławczy lub do kwestionowania ocen dokonanych przez ten

organ, bez jednoczesnego wskazania, które przepisy prawa zostały w toku

korporacyjnego postępowania dyscyplinarnego naruszone i bez wykazania nadto,

że naruszenie to miało charakter rażący” (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z

dnia 1 października 2004 r., sygn. akt SDI 7/04, LEX nr 568870). „Rażący” w użyciu

przymiotnikowym, to między innymi – „dający się łatwo stwierdzić, wyraźny,

oczywisty, bezsporny, bardzo duży” (Tom trzeci Słownika języka polskiego, pod

redakcją M. Szymczaka, Warszawa 1981, s. 24).

W pierwszym zarzucie obrońca podniósł zarzut rażącej obrazy prawa

materialnego, tj. art. 95n pkt 2 p.a. poprzez przyjęcie przez sąd dyscyplinarny

II ZK 45/25

6

drugiej instancji niesłusznej tezy sądu dyscyplinarnego pierwszej instancji, że

działanie adwokat E. B. stanowiło delikt dyscyplinarny. Obrońca wskazał, że w

okresie objętym zarzutem obwiniona wykonywała czynności zawodowe adwokata,

będąc nieprzerwanie od 2012 r. wpisaną na listę adwokatów wykonujących zawód,

zaś wniosek o wpis informacji o zawieszeniu wykonywania działalności

gospodarczej skutecznie cofnęła, przez co według obrońcy nie wywołał on

jakichkolwiek skutków prawnych i z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności

Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy – dalej powoływanej jako:

CEiDG wynika, że adwokat E. B. zachowuje ciągłość w prowadzeniu działalności

gospodarczej od 2012 r. Powyższy zarzut należy ocenić jako oczywiście

bezzasadny. Jak już wyżej wspomniano, kasację w sprawach odpowiedzialności

dyscyplinarnej adwokatów wnosi się od prawomocnego orzeczenia Wyższego

Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury, a zatem, co do zasady, strona powinna

podnosić zarzuty kasacyjne pod adresem orzeczenia tego Sądu, a nie orzeczenia

sądu dyscyplinarnego rozpoznającego sprawę w pierwszej instancji. Tymczasem,

pierwszy z zarzutów kasacyjnych jest wprost skierowany względem orzeczenia

wydanego przez sąd a quo, gdyż Wyższy Sąd Dyscyplinarny Adwokatury

utrzymując w mocy zaskarżone orzeczenie sądu dyscyplinarnego pierwszej

instancji, nie stosował przepisów prawa materialnego, dlatego też nie mógł ich

naruszyć. Obrońca stawiając tak sformułowany zarzut, zakwestionował

jednocześnie dokonane w sprawie ustalenia faktyczne, co z kolei jest

niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Należy stanowczo podkreślić, że

sąd kasacyjny nie jest kolejnym sądem odwoławczym, istota procesowa kasacji,

będącej przecież nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, powoduje, że jej

wniesienie nie inicjuje jeszcze jednej kontroli instancyjnej, a samo postępowanie,

którego jest ona przedmiotem, nie stanowi trzeciej instancji. To powoduje, iż

kontroli kasacyjnej w postępowaniu dyscyplinarnym, żadną miarą, nie można

utożsamiać ze zwykłą kontrolą odwoławczą i samo niezadowolenie strony z oceny

prawnej zachowania obwinionej i wydanego na tej podstawie przez sąd pierwszej

instancji rozstrzygnięcia, zaaprobowanego przez sąd drugiej instancji, nie może

skutecznie podważać jego zasadności i prawidłowości.

II ZK 45/25

7

Na tle powyższego należy jedynie poczynić uwagę, że w ocenie Sądu

Najwyższego, nie mamy do czynienia w realiach niniejszej sprawy z rażącą obrazą

prawa materialnego. Obraza prawa materialnego to błędne zakwalifikowanie czynu

zarzucanego jako przewinienie dyscyplinarne mimo braku znamion przewinienia

dyscyplinarnego w czynie zarzucanym albo uniewinnienie pomimo istnienia

znamion przewinienia dyscyplinarnego. Może mieć miejsce tylko w sytuacji, gdy

został prawidłowo ustalony stan faktyczny. Wyższy Sąd Dyscyplinarny Adwokatury

przyjął, na podstawie ustalonego już przez sąd dyscyplinarny pierwszej instancji

stanu faktycznego, że zarzucone obwinionej adwokat E. B. zachowanie z wniosku o

ukaranie, stanowiło przewinienie dyscyplinarne z art. 80 p.a. i aprobując te

ustalenia, utrzymał zaskarżone orzeczenie w mocy. Wyższy Sąd Dyscyplinarny

Adwokatury nie czynił własnych ustaleń faktycznych, a w pełni podzielił i przyjął za

swoje ustalenia dokonane przez Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej […] oraz

dokonaną na tej podstawie ocenę prawną zarzucanego obwinionej czynu.

Przechodząc do oceny drugiego z podniesionych w kasacji zarzutów, należy

ocenić go jako chybiony. Skarżący zarzucił nietrafną kontrolę instancyjną

orzeczenia sądu dyscyplinarnego pierwszej instancji przejawiającą się w braku

trafnego ustosunkowania się w zakresie zagadnienia prawnego jakim jest

skuteczne prawnie cofnięcie wniosku o wpis informacji o zawieszeniu wykonywania

działalności gospodarczej i braku wywołania jakichkolwiek skutków prawnych na

tym polu, co powoduje, że nie sposób przyjąć tezy, że adwokat E. B. skutecznie

zawiesiła działalność gospodarczą. Wbrew poglądowi z kasacji, w realiach

niniejszej sprawy brak jest podstaw, aby przyjąć, iż Wyższy Sąd Dyscyplinarny

Adwokatury, będący sądem odwoławczym, nie rozważył zarzutów sformułowanych

w odwołaniu obwinionej i jej obrońcy, czy też rozpoznał je w sposób odbiegający od

standardów rzetelności. Jedynie dostrzegalne jest, że procedujące sądy obu

instancji rzeczywiście mogły w sposób dokładniejszy odnieść się do poruszonego

na kanwie niniejszej sprawy zagadnienia prawnego w zakresie skutecznego

prawnie cofnięcia wniosku o wpis informacji o zawieszeniu wykonywania

działalności gospodarczej, którego kwestia została również rozważona przez Sąd

Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym.

II ZK 45/25

8

Bezsporne jest to, że obwiniona skutecznie zawiesiła działalność

gospodarczą w okresie objętym zarzutem i w tym czasie wykonywała czynności

zawodowe adwokata, będąc wpisaną na listę prowadzoną przez Okręgową Radę

Adwokacką […] jako wykonująca zawód adwokata, natomiast nie była wówczas

uprawniona by udzielać pomocy prawnej jako adwokat. Powyższe działanie

obwinionej stanowi przewinienie dyscyplinarne z art. 80 p.a., które słusznie zostało

przypisane przez sąd dyscyplinarny pierwszej instancji, a zaaprobowane przez sąd

dyscyplinarny drugiej instancji. Wydruk z CEiDG potwierdza, że obwiniona złożyła

w dniu 11 stycznia 2021 r. skutecznie wniosek o zawieszenie działalności

gospodarczej z dniem 1 stycznia 2021 r. Wydruk z CEiDG również potwierdza, że

w dniu 10 grudnia 2021 r. obwiniona złożyła wniosek o zmianę wpisu, poprzez

odwieszenie działalności gospodarczej i na skutek tego wniosku informacja o

zawieszeniu działalności przez obwinioną została wykreślona z CEiDG, tym samym

nie jest widoczna w historii, a obwiniona z tego tytułu wskazuje na ciągłość

prowadzenia działalności gospodarczej od 2012 r. W realiach niniejszej sprawy

należy rozróżnić kwestie administracyjne związane z prowadzeniem działalności

gospodarczej i kwestie związane z prowadzeniem obrony, natomiast Skarżący

zdaje się nie dostrzegać różnic w tym zakresie. Jak słusznie opisuje sąd

dyscyplinarny pierwszej instancji, art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r.

Prawo przedsiębiorców, w okresie zawieszenia wykonywania działalności

gospodarczej przedsiębiorca nie może wykonywać działalności gospodarczej i

osiągać bieżących przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. W

okresie zawieszenia działalności przedsiębiorca faktycznie nie prowadzi

działalności gospodarczej, niemniej zachowuje możliwość podejmowania

niektórych czynności dot. działalności gospodarczej prowadzonej przed chwilą

zawieszenia. Prowadzenie jednak spraw klientów przez adwokata, jak ma to

miejsce w niniejszej sprawie, nie mieści się w pojęciu wymienionych czynności

dozwolonych określonych w art. 25 ust. 2 powyżej cytowanej ustawy.

Reprezentowanie klientów w postępowaniach sądowych, czy to poprzez obecność

na rozprawie, czy też sporządzanie pism procesowych stanowi bowiem

prowadzenie działalności gospodarczej. A zatem, podejmowanie czynności

adwokata w okresie zawieszonej działalności gospodarczej stanowi delikt

II ZK 45/25

9

dyscyplinarny określony w art. 80 p.a. Należy przyznać rację obrońcy, który podnosi

możliwość skutecznego cofnięcia wniosku o wpis informacji o zawieszeniu

wykonywania działalności gospodarczej, niemniej należy raz jeszcze podkreślić, że

kwestia ta należy do trybu administracyjnego i czym innym są kwestie

administracyjne związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, jej

zawieszeniem, czy wznowieniem jej prowadzenia, a czym innym jest działanie z

zamiarem świadczenia obrony w sytuacji, gdy ma się świadomość zawieszonej

działalności gospodarczej. Taka sytuacja dotyczy obwinionej adwokat E. B. Istotnie,

przecież ww. miała świadomość zawieszonej przez siebie działalności

gospodarczej, a mimo to w okresie zawieszenia, podejmowała się czynności

adwokata, występowała przed sądem, czy też sporządzała pisma w sprawach

reprezentując w ten sposób swoich klientów. I jakkolwiek skuteczne może być

cofnięcie wpisu z informacją o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej,

nie wywołując takich skutków jak pozostawienie tej adnotacji o zawieszeniu i w ten

sposób zachowanie ciągłości w prowadzeniu działalności gospodarczej

przynajmniej w zakresie odnotowanych informacji, to nie ma te cofnięcie wpływu na

ocenę prawną działania obwinionej w kontekście odpowiedzialności dyscyplinarnej.

Jak słusznie też przyjął sąd dyscyplinarny drugiej instancji, dla oceny zachowania

obwinionej i przyjęcia, że czyn stanowi delikt dyscyplinarny, bezsprzeczne były

okoliczności, że obwiniona podejmowała czynności zawodowe w czasie

zawieszenia działalności gospodarczej i nie ma znaczenia przy tym kwestia

administracyjna dotycząca dokonywanych zmian wpisu. Będąc profesjonalnym

pełnomocnikiem doskonale zdawała sobie sprawę z tego, że zawieszając

działalność gospodarczą nie była wówczas uprawniona by podejmować się

czynności związanych z zawodem adwokata. Wypada przy tym wyłuszczyć, że

obwiniona w pełni zdawała sobie sprawę z wadliwości swojego działania o czym

najlepiej świadczą złożone przezeń pisma procesowe w sprawie o sygn. akt […], w

których wnosiła o wyznaczenie innego pełnomocnika z urzędu powołując się na fakt

zawieszenia działalności gospodarczej.

Należy zaznaczyć dodatkowo, że Sąd Najwyższy nie zgadza się jedynie z

kwestią przyjętej przez sąd dyscyplinarny pierwszej instancji tezy, że działanie

obwinionej może wywołać negatywne skutki dla reprezentowanej przez nią strony w

II ZK 45/25

10

postępowaniu sądowym w postaci nieważności postępowania. Czynności adwokata,

który zawiesił jednoosobową działalność gospodarczą, nie stają się automatycznie

nieważne na gruncie Kodeksu postępowania cywilnego, o ile adwokat ten posiada

status czynnego zawodowo na liście adwokackiej. Samo dokonanie wpisu w

CEiDG o zawieszeniu działalności gospodarczej jest czynnością z zakresu prawa

administracyjnego i podatkowego, a nie korporacyjnego. Nieważność postępowania

z art. 379 pkt 2 k.p.c. zachodzi, gdy pełnomocnik nie jest należycie umocowany.

Ponieważ adwokat czerpie swoje uprawnienie do reprezentacji z faktu bycia

wpisanym na listę adwokatów, a nie z faktu aktywnego wpisu w CEiDG, jego

działania przed sądem pozostają skuteczne procesowo. Sąd nie bada statusu

działalności gospodarczej pełnomocnika w systemie CEiDG podczas rozprawy.

Jeśli adwokat nie został zawieszony w czynnościach zawodowych przez sąd

dyscyplinarny, zachowuje prawo do występowania w imieniu klienta. Powyższa

okoliczność nie wywiera jednak wpływu na trafność przypisania obwinionej deliktu

dyscyplinarnego, a przez to nie ma istotnego wpływu na treść orzeczenia, a tylko

stwierdzenie tej przesłanki mogłoby doprowadzić do orzeczenia kasatoryjnego.

Kierując się przedstawionymi powodami, Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak w

postanowieniu.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 636 § 1

k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k. oraz art. 618 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z § 1

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie

wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym

w zw. z art. 95n pkt 1 p.a.

[M. T.]

[r.g.]

Tomasz Demendecki

II ZK 45/25

11

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.