Wniosek o wznowienie sporu o wyłączenie sędziego SN niedopuszczalny

Pismem z dnia 22 listopada 2024 r. obrońca obwinionego radcy prawnego W.

M. złożył pismo z sygnalizacją potrzeby wznowienia postępowania zakończonego

postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 2024 r., sygn. akt II ZK 111/23 o

oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej. Sprawa ta została zarejestrowana

w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej pod sygn. II ZO 109/24, a do jej rozpoznania

został wyznaczony następujący skład: SSN Marek Siwek (przewodniczący); SSN

Zbigniew Korzeniowski i SSN Paweł Wojciechowski (sprawozdawca).

Pismem z dnia 21 lipca 2025 r. obrońca obwinionego radcy prawnego W. M.

wniósł o wyłączenie SSN Pawła Wojciechowskiego od rozpoznania sprawy

prowadzonej pod sygn. akt II ZO 109/24. Sprawa ta została zarejestrowana pod

sygn. II ZO 71/25 i przydzielona do rozpoznania SSN Tomaszowi Demendeckiemu.

II ZO 143/25

2

Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 23 września 2025 r., sygn. II ZO

71/25, nie uwzględnił wniosku o wyłączenie SSN Pawła Wojciechowskiego od

rozpoznania sprawy prowadzonej pod sygn. akt II ZO 109/24.

Pismem z dnia 17 grudnia 2025 r. obrońca obwinionego radcy prawnego W.

M. wniósł o rozważenie wznowienia postępowania w przedmiocie wyłączenia

sędziego SSN Pawła Wojciechowskiego w sprawie o sygn. akt II ZO 71/25

wskazując, że okoliczność stanowiąca o istnieniu bezwzględnej przyczyny

odwoławczej polega w niniejszej sprawie na rozpoznaniu pod sygn. akt II ZO 71/25

wniosku obrońcy obwinionego W. M. o wyłączenie sędziego Pawła

Wojciechowskiego przez Sąd Najwyższy w składzie jednoosobowym z udziałem

sędziego Tomasza Demendeckiego, który to sędzia został powołany na stanowisko

sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa,

ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 08.12.2017 r. o

zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. z 2018r., poz. 3), czyli w tej samej, wadliwej procedurze, w której został

powołany sędzia Paweł Wojciechowski (a który został wylosowany do rozpoznania

wniosku sygnalizacyjnego obwinionego o wznowienie postępowania kasacyjnego,

w którym podniesiono okoliczność rozpoznania kasacji obrońcy obwinionego przez

Sąd Najwyższy w składzie z udziałem sędzi Marii Szczepaniec), a także sama

sędzia Maria Szczepaniec (której powołanie w wadliwej procedurze na stanowisko

Sędziego Sądu Najwyższego stanowi przedmiot wniosku sygnalizacyjnego o

wznowienie postępowania w przedmiocie kasacji obrońcy obwinionego W. M.);

Ponadto sygnalizujący przytoczył szereg orzeczeń Sądu Najwyższego, w których

SSN Tomasz Demendecki został w przeszłości wyłączany od udziału w sprawach

rozpoznawanych przez Sąd Najwyższy.

Na podstawie tak skonstruowanego zarzutu wniósł o wznowienie

postępowania i uchylenia postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23.09.2025 r.,

sygn. akt II ZO 71/25, ze względu na wystąpienie w tym postępowaniu,

zainicjowanym wnioskiem o wyłączenie sędziego Pawła Wojciechowskiego,

okoliczności stanowiącej bezwzględną przyczynę odwoławczą opisaną w art. 439 §

1 pkt 2 k.p.k.

II ZO 143/25

3

Przede wszystkim należy zauważyć, że pismo obrońcy obwinionego należało

pozostawić w aktach sprawy bez nadawania mu dalszego biegu, gdyż wniosek o

wznowienie postępowania w przedmiocie wyłączenia sędziego jest

niedopuszczalny z mocy ustawy.

W świetle art. 540 k.p.k. wznowienie dotyczy „postępowania sądowego

zakończonego prawomocnym orzeczeniem”. Wszelkie podstawy wznowieniowe, w

tym i określone w art. 542 § 3 k.p.k. (wznowienie z urzędu), dotyczą tylko takiego

postępowania. Przepisy o wznowieniu, zarówno w procedurze karnej zamieszone

są w ramach norm o nadzwyczajnych środkach zaskarżenia (rozdział 56 k.p.k.), po

uprzedniej regulacji całego postępowania sądowego, w tym w trybach

szczególnych. Owo postępowanie sądowe, wcześniej uregulowane, to

postępowanie w przedmiocie procesu, a więc odnośnie odpowiedzialności prawnej

określonej osoby (oskarżonego, obwinionego), w tym i dopuszczalności

procedowania w tej materii.

Przedmiotem wznowienia postępowania (w tym także na podstawie art. 540

§ 2 k.p.k.), są zatem prawomocnie zakończone postępowania sądowe, w których

rozstrzygnięto o odpowiedzialności karnej oskarżonego lub o przedmiocie procesu

karnego, a nie o jakiejkolwiek kwestii incydentalnej, chociażby istotnej dla

oskarżonego, rozstrzyganej w toku postępowania karnego (por. postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2013 r., sygn. II KK 144/12).

Kodeks postępowania karnego nie przewiduje zatem wznowienia

postępowania w zakresie wniosku o wyłączenie sędziego. Znamiennym jest

przecież, że od postanowienia o uwzględnieniu lub nie takiego wniosku nie

przysługuje nawet zażalenie. Kwestii tej nie zmienia także wystąpienie w takiej

sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w postaci

nienależytej obsady sądu. Oceniając bowiem naturę postępowania incydentalnego

jakim jest wniosek o wyłączenie sędziego należy zważyć, że jego przedmiotem bez

wątpienia nie jest odpowiedzialność karna, a zapadłe w jego toku rozstrzygnięcie

nie kończy w żaden sposób zasadniczego postępowania, które w tym przypadku

nie zostało prawomocnie rozstrzygnięte.

II ZO 143/25

4

Na marginesie wskazać należy, że przy analizie niniejszej sprawy badana

była tylko i wyłącznie dopuszczalność wznowienia postępowania w przedmiocie

wniosku o wyłączenie sędziego SSN Pawła Wojciechowskiego od rozpoznania

sprawy II ZO 109/24.

[M. T.]

[r.g.]