Sąd Najwyższy utrzymał przedłużenie zawieszenia prokurator w czynnościach służbowych

Zarządzeniem z dnia 18 kwietnia 2024 r. w sprawie o sygn. akt […],

Prokurator Okręgowy w K. zawiesił w czynnościach służbowych X. Y. – prokuratora

Prokuratury Rejonowej w B. na okres 6 miesięcy w związku z prowadzonym

postępowaniem służbowym dotyczącym dopuszczenia się uchybienia godności

urzędu, a polegającym na tym, że w dniu 12 kwietnia 2024 r. w R., w stanie

nietrzeźwości wynoszącym 0,43 mg/l i 0,35 mg/l alkoholu w wydychanym

powietrzu, prowadziła ona w ruchu lądowym samochód osobowy marki F. o nr rej.

II ZO 38/25

2

[…], co stanowiło uchybienie godności urzędu prokuratora, wyczerpujące

jednocześnie znamiona przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., tj. deliktu

dyscyplinarnego z art. 137 § 1 pkt 5 ustawy Prawo o prokuraturze.

W dniu 14 sierpnia 2024 r. Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego

Prokuratora Generalnego dla […] okręgu regionalnego wszczął postępowanie

dyscyplinarne w sprawie o sygn. akt […] wobec X. Y. – prokuratora Prokuratury

Rejonowej w B. o delikt dyscyplinarny z art. 137 § 1 pkt 5 ustawy Prawo o

prokuraturze.

W dniu 6 lutego 2025 r. Prokurator Rejonowy […] w K., w toku śledztwa o

sygn. […], skierował do Sądu Najwyższego Izby Odpowiedzialności Zawodowej

wniosek o wydanie uchwały zezwalającej na pociągnięcie prokuratora X. Y. do

odpowiedzialności karnej w związku z zamiarem przedstawienia jej zarzutu

popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. Termin posiedzenia jawnego w

przedmiocie rozpoznania ww. wniosku został wyznaczony na dzień 26 lutego

2026 r., sygn. akt I ZI 6/25.

Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2025 r. Sąd Dyscyplinarny przy

Prokuratorze Generalnym w sprawie o sygn. [...] przedłużył okres zawieszenia w

czynnościach X. Y. na dalszy okres 6 miesięcy, tj. do dnia 18 października 2025 r.

Na wskazane postanowienie odwołanie złożył obrońca obwinionej

prokurator X. Y., który zaskarżonemu postanowieniu zarzucił błąd w ustaleniach

faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść

polegający na błędnym przyjęciu, że istnieją podstawy do przedłużenia zawieszenia

obwinionej. W konsekwencji wyżej podniesionego zarzutu, odwołujący wniósł

o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 150 § 5 ustawy Prawo o prokuraturze od

postanowienia sądu dyscyplinarnego o przedłużeniu zawieszenia prokuratora w

czynnościach przysługuje odwołanie. Wedle przepisu art. 150 § 1 wspomnianej

ustawy, prokurator może być zawieszony w czynnościach na okres do 6 miesięcy,

jeżeli z uwagi na charakter przewinienia dyscyplinarnego konieczne jest

II ZO 38/25

3

natychmiastowe odsunięcie go od wykonywania obowiązków. Zgodnie natomiast z

przepisem art. 150 § 3 wspomnianej ustawy, zawieszenie prokuratora w

czynnościach, w uzasadnionych przypadkach, może być przedłużone na wniosek

rzecznika dyscyplinarnego przez sąd dyscyplinarny na dalszy, niezbędny okres.

Zatem jednym z podstawowych obowiązków sądu odwoławczego jest stwierdzenie,

czy w danym stanie faktycznym wystąpiła przesłanka uzasadnionego przypadku,

która wpływałaby na konieczność dalszego przedłużenia zawieszenia prokuratora

w czynnościach służbowych.

Przenosząc treść powyższych rozważań na grunt niniejszej sprawy, w

ocenie Sądu Najwyższego nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut podniesiony

przez odwołującego, a dotyczący błędu w ustaleniach faktycznych.

Wbrew twierdzeniom odwołującego, Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze

Generalnym zasadnie przyjął, że wobec prokurator X. Y. zachodzi uzasadniony

przypadek przemawiający za przedłużeniem zawieszenia jej w czynnościach na

dalszy, niezbędny okres. Ustawowa przesłanka uzasadnionego przypadku, opisana

w art. 150 § 3 ustawy Prawo o prokuraturze, usprawiedliwiająca przedłużenie

zawieszenia prokuratora w czynnościach służbowych, występuje w każdej sytuacji,

w której prokurator jest podejrzany o popełnienie przestępstwa, a przynajmniej

takiego przewinienia dyscyplinarnego, którego dokonanie poważnie naraziłoby na

szwank wizerunek urzędu prokuratorskiego.

Zdaniem Sądu Najwyższego, powyższa definicja ma zastosowanie w

niniejszym postępowaniu.

Mając na uwadze wagę zarzucanego obwinionej prokurator przewinienia

dyscyplinarnego w postaci uchybienia godności urzędu prokuratorskiego (art. 137 §

1 pkt 5 ustawy Prawo o prokuraturze) oraz fakt, że postępowanie dyscyplinarne w

sprawie o sygn. akt […], jak również postępowanie karne dotyczące popełnienia

umyślnego przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. nie zostały zakończone, zasadnym jest

utrzymanie w mocy postanowienia Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze

Generalnym z dnia 14 kwietnia 2025 r. Zajmowanie przez obwinioną prokurator w

trakcie trwania postępowania dyscyplinarnego i karnego urzędu prokuratorskiego

może, w ocenie Sądu Najwyższego, doprowadzić do istotnego podważenia

autorytetu prokuratury. W niniejszej sprawie waga i charakter przewinienia

II ZO 38/25

4

dyscyplinarnego uzasadniają w pełni wystąpienie w sprawie przesłanki

uzasadnionego przypadku, o której mowa w art. 150 § 3 ustawy Prawo o

prokuraturze.

Nie ma zatem racji odwołujący, który braku zasadności i braku

konieczności przedłużenia okresu zastosowania zawieszenia w czynnościach

służbowych, upatrywał właśnie w charakterze i wadze uchybień, które legły u

podstaw pierwotnej decyzji o zawieszeniu w czynnościach. Odwołujący zdaje się

nie dostrzegać szkody, jaką dalsze pełnienie przez obwiniona prokurator

obowiązków służbowych może wyrządzić zarówno prowadzonym przez nią

postępowaniom, jak i samej instytucji prokuratury. Zaakcentować w tym miejscu

należy, iż pełnienie służby prokuratorskiej, zgodnie z art. 75 § 1 pkt 2 ustawy Prawo

o prokuraturze, wymaga nieskazitelnego charakteru. Za nieakceptowalną należy

zatem uznać taką sytuację, w której prokurator stojący pod zarzutem popełnienia

deliktów dyscyplinarnych znacznej wagi, podważających posiadanie przez niego

właściwości osobistych niezbędnych na tym stanowisku, będzie wykonywać

czynności służbowe. Dopuszczenie obwinionej do pełnienia czynności

prokuratorskich mogłoby bowiem podważyć autorytet prokuratury, jako instytucji

stojącej na straży praworządności (art. 2 ustawy Prawo o prokuraturze). W związku

z powyższym Sąd Najwyższy nie uwzględnił odwołania obwinionego w oparciu o

wskazany zarzut.

Reasumując, w ocenie Sądu Najwyższego zaskarżone orzeczenie w

przedmiocie dalszego zawieszenia obwinionej prokurator w czynnościach

odpowiada prawu. Zasadnie wskazuje się w literaturze przedmiotu, iż zawieszenie

w czynnościach spełnia różne funkcje. Po pierwsze, chroni autorytet prokuratury, a

także dalej jeszcze idący interes publiczny przed szkodami, jakie mogłoby

spowodować pełnienie funkcji prokuratorskich przez obwinionego. Po wtóre,

odgrywa doniosłą rolę wychowawczą, będąc moralnym przeżyciem zarówno dla

obwinionego, jak i dla jego współpracowników (por. A. Kiełtyka, W. Kotowski, A.

Ważny, Prawo o prokuraturze. Komentarz, wyd. II 2021).

Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji,

kosztami postępowania odwoławczego obciążając przy tym Skarb Państwa.

II ZO 38/25

5

[M. T.]

[r.g.]

Ławnik Arkadiusz Sopata Maria Szczepaniec Tomasz Demendecki