SN wyłączył sędziego, który wcześniej uchylił uchwałę w sprawie sędzi X. Y.

Pełnomocnik subsydiarnego oskarżyciela posiłkowego Ł. R. wnioskiem z

dnia 18 lipca 2023 r. wniósł o pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego

Sądu Rejonowego […] w [...] – X. Y. za czyn wypełniający znamiona przestępstwa

z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.

II ZO 7/26

2

Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w […] uchwałą z dnia 11

grudnia 2023 r., sygn. akt […], odmówił wyrażenia zgody na pociągnięcie do

odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego […] w [...] – X. Y.

Zażalenie na powyższe w dniu 3 stycznia 2024 r. wniósł Ł. R., zaskarżając

uchwałę w całości.

Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący),

SSN Paweł Wojciechowski (sprawozdawca) oraz ławnik SN Radosław Jeż uchwałą

z dnia 7 sierpnia 2024 r. sygn. akt II ZO 29/24 uchylił skarżoną uchwałę Sądu

Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w […] z dnia 11 grudnia 2023 r., sygn.

akt […] o odmowie wyrażenia zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej

sędziego Sądu Rejonowego […] w [...] – X. Y. i sprawę tę przekazał według

właściwości Sądowi Najwyższemu - Izbie Odpowiedzialności Zawodowej do

rozpoznania w I instancji. Sprawa ta została zarejestrowana w repertorium tej Izby

pod sygn. I ZI 50/24.

Sąd Najwyższy uchwałą z dnia 15 kwietnia 2025 r., sygn. I ZI 50/24 odmówił

zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi Sądu Rejonowego

[…] w [...] X. Y. za czyn wskazany we wniosku pełnomocnika oskarżyciela

posiłkowego subsydiarnego z dnia 18 lipca 2023 r.

Celem rozpoznania zażalenia wnioskodawcy na powyższą uchwałę został

wyznaczony skład orzekający w składzie: SSN Marek Siwek, SSN Marek

Dobrowolski i Paweł Wojciechowski. Sprawa ta, o sygn. II ZIZ 18/25 została

skierowana na posiedzenie w dniu 22 stycznia 2026 r., w trakcie którego SSN

Paweł Wojciechowski złożył oświadczenie o wyłączenie go od rozpoznania sprawy

wobec istnienia okoliczności tego rodzaju, która mogłaby wywołać uzasadnione

wątpliwości co do jego bezstronności wskazując, że w niniejszej sprawie

uczestniczył w składzie orzekającym Sądu Najwyższego w dniu 7 sierpnia 2024

roku w sprawie o sygn. akt II ZO 29/24, który uchwałą z tego dnia uchylił uchwałę

Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w […] z dnia 11 grudnia 2023 roku

sygn. akt […] i przekazał sprawę według właściwości Sądowi Najwyższemu - Izbie

Odpowiedzialności Zawodowej do rozpoznania w I Instancji, gdyż w takiej sytuacji

II ZO 7/26

3

jego udział w tym postępowaniu mógłby być przez zewnętrznego obserwatora

odebrany jako okoliczność wywołująca wątpliwości, co do jego bezstronności w tej

sprawie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje

okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego

bezstronności w danej sprawie. O potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia

sędziego decyduje między innymi ocena, czy dla postronnego obserwatora

zachodzą w realiach sprawy takie okoliczności, które w odbiorze społecznym mogą

budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego.

W niniejszej sprawie istnieją rzeczywiste podstawy do stwierdzenia, że

zachodzą okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość

co do bezstronności sędziego SN Pawła Wojciechowskiego w sprawie rozpoznania

wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X. Y. - sędzi

Sądu Rejonowego […] w [...].

Okoliczności, wskazane we wniosku mogłyby stanowić poważną,

obiektywnie istniejącą wątpliwość, co do bezstronności wymienionego sędziego.

Tworzy ją bowiem fakt udział tego sędziego w składzie sądu drugiej instancji

rozpoznającego środek odwoławczy, który uchylił orzeczenie i przekazał sprawę

według właściwości Sądowi Najwyższemu - Izbie Odpowiedzialności Zawodowej do

rozpoznania w I Instancji, na skutek tego, pogląd prawny rzutujący bezpośrednio na

wynik sprawy został już przez tego sędziego określony, a zatem powstała

uzasadniona wątpliwość co do jego bezstronności przy rozpoznawaniu sprawy

dotyczącej tego samego wniosku.

Zważając na powyższy układ sytuacyjny, obiektywnie mogący rzutować na

bezstronność i niezawisłość sędziowską, koniecznym jest zatem wyłączenie SSN

Pawła Wojciechowskiego od rozpoznania sprawy prowadzonej pod sygn. akt II ZIZ

18/25.

II ZO 7/26

4

Nie można w sprawie pomijać jednak głównego powodu podjęcia decyzji

o wyłączeniu sędziego Pawła Wojciechowskiego od rozpoznania sprawy. Udział

tego sędziego w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy realnie prowadziłby do

naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd

ustanowiony ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie

Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, standardu konstytucyjnego (art. 45 ust.

1 Konstytucji RP), ale także do przyjęcia, że sąd z jego udziałem byłby sądem

nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Taka konkluzja

wynika przecież wprost z uchwały Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r.,

I KZP 2/22 oraz uchwały trzech Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r.

(BSA I-41 10-1/20, OSNKW 2020, z. 2, poz. 7), która z uwagi na nadanie jej statusu

zasady prawnej, wiąże wszystkie składy Sądu Najwyższego (por. np.

postanowienia SN z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21; z dnia 29 września 2021

r., V KZ 47/21 i z dnia 21 stycznia 2022 r., III CO 6/22).

Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

[M. T.]

[r.g.]