Sąd Najwyższy umorzył postępowanie o wyłączenie sędzi M. S. po wyroku Trybunału

14 października 2024 r. został złożony przez panią sędzię M. S. wniosek o

ponowne rozpoznanie wniosku o jej wyłączenie, o którym uprzednio orzeczono

postanowieniem z 16 września 2024 r., II Cz 1173/23.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Postępowanie przed Sądem Najwyższym podlegało umorzeniu.

Wyrokiem z 22 września 2026 r., K 21/26, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że:

1) art. 42a § 3-14 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów

powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334, ze zm.),

III CB 104/24

2

2) art. 23a § 4-15 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – Prawo o ustroju sądów

wojskowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1614),

3) art. 29 § 5-25 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U.

z 2024 r. poz. 622)

– są niezgodne z art. 60 w związku z art. 31 ust. 3, w związku z art. 2 oraz

w związku z art. 178 ust. 1, art. 179 i art. 180 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej

Polskiej.

Z kolei, wyrokiem z 23 września 2025 r., P 3/25, Trybunał Konstytucyjny

orzekł m.in., że: art. 21 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia

20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów

prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) rozumiany w ten sposób, że wystąpienie

skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz zaistnienie obowiązku jego

stosowania przez wszystkie organy władzy publicznej aktualizuje się dopiero

z chwilą dokonania czynności technicznej polegającej na ogłoszeniu tego wyroku

w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, jest niezgodny z art. 2 w związku

z art. 10, w związku z art. 173, w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji

Rzeczypospolitej Polskiej.

W związku z powyższym skutki ww. wyroku z 22 września 2026 r. nastąpiły

z chwilą jego wydania. Do tej chwili objęte orzeczeniem przepisy korzystały

z domniemania konstytucyjności. Zaś od daty zapadłego wyroku utraciły one moc

obowiązującą. Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego bowiem mają moc

powszechnie obowiązującą i są ostateczne (art. 189 Konstytucji RP). Nadto,

Trybunał w okolicznościach niniejszej sprawy nie skorzystał z możliwości określenia

innego terminu utraty obowiązującej wymienionych przepisów (art. 190 ust.

3 Konstytucji RP).

Utrata mocy obowiązującej m.in. art. 42a § 3-14 ustawy z dnia 27 lipca

2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych sprawiła, że w porządku prawnym

niedopuszczalne stało się badanie spełnienia przez sędziego wymogów

niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego

powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek jakiegokolwiek podmiotu.

Przestały również obowiązywać uregulowania, które dotyczyły nie tylko wniosku,

III CB 104/24

3

ale także trybu i przesłanek jego rozpoznania, włącznie z procedurą złożenia

wniosku o ponowne rozpoznanie do Sądu Najwyższego.

W rezultacie, złożony w niniejszej sprawie wniosek, na podstawie ówcześnie

obowiązujących przepisów prawa, korzystających z domniemania konstytucyjności,

z chwilą utraty przez nie mocy obowiązującej, stał się niedopuszczalny, ponieważ

dla jego rozpoznania nie jest przewidziana droga sądowa. W związku z tym, że

został wniesiony w ramach postępowania cywilnego, brak tej bezwzględnej

przesłanki procesowej, oceniana jest na podstawie uregulowań Kodeksu

postępowania cywilnego.

Z tych też względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 355 w zw. z art.

391 § 1 i art. 39821 k.p.c. orzekł jak w sentencji.

Jacek Grela

[S.J.]

[a.ł]