Sąd Najwyższy odrzucił wniosek powodów o test bezstronności sędziego Łodki

I.1. 19 marca 2025 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) E.A., J.S., M.R.,

J.C., A.W., K.S. (dalej także: Powodowie) zastępowani przez profesjonalnego

pełnomocnika, złożyli wniosek ewentualny o zbadanie spełnienia przez sędziego

Sądu Najwyższego – Mariusza Łodko, wyznaczonego do rozpoznania sprawy I

CSK 4035/24 (obecnie I CSK 735/25), wymogów niezawisłości i bezstronności w

trybie art. 29 § 5 i następne ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym

(t.j. Dz. U. 2024, poz. 622, dalej: u.SN).

I.2. W uzasadnieniu wskazano, że SSN Mariusz Łodko został powołany na urząd

sędziego Sądu Najwyższego wadliwie gdyż: na podstawie wniosku Krajowej Rady

Sądownictwa w składzie ukształtowanym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017

roku o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych

III CB 27/25

2

ustaw (Dz. U. 2018, poz. 3, dalej także: ustawa o zmianie KRS) co wedle

orzecznictwie Sądu Najwyższego (uchwała Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020

r., BSA I-4110-1/20) stanowi o nienależytej obsadzie sądu; do izby Sądu

Najwyższego, która na podstawie wyroku TSUE została uznana za sąd

nieistniejący. Dodatkowo wskazano, że postępowanie toczy się przeciwko Skarbowi

Państwa i dotyczy roszczenia odszkodowawczego z tytułu szkody spowodowanej

bezprawnymi działaniami tego podmiotu.

II. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

II.1. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w ocenie Sądu Najwyższego

konstrukcja jurydyczna procedowania w przedmiocie tzw. testu bezstronności

sędziego powoduje, że skuteczne skorzystanie z tej drogi wyłączenia sędziego ze

składu – na poziomie Sądu Najwyższego – jest trudne do zrealizowania. Słusznie

w liczonych orzeczeniach zwracano na to uwagę (np. postanowienia Sądu

Najwyższego z 15 listopada 2022 r., III CB 5/22). Ponadto postanowieniem z 20

października 2023 r. Sąd Najwyższy w spawie III CB 40/23 skierował do TSUE

pytania prejudycjalne (sprawa C-748/23), co stanowiło przesłankę do zawieszenia

postępowania w sprawach z tzw. testu bezstronności sędziego.

II.2. Niezależnie od powyższego, aktualnie istnieje możliwość złożenia wniosku

w trybie art. 29 § 5 i nast. uSN. Jednakże, zgodnie z art. 29 § 9 i 10 uSN, wniosek

o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności powinien czynić zadość

wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać żądanie

stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 29 § 5 uSN

oraz przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich

poparcie. Wniosek niespełniający tych wymagań podlega odrzuceniu bez wezwania

do usunięcia braków formalnych. Odrzuceniu podlega również wniosek złożony po

upływie terminu albo z innych przyczyn niedopuszczalny.

II.3. Brzmienie przywołanych przepisów jednoznacznie wskazuje na to, że fakty

uzasadniające złożenie wniosku muszą wskazywać na brak niezawisłości lub

bezstronności sędziego w konkretnej sprawie ze względu na indywidualne

III CB 27/25

3

okoliczności dotyczące jego powołania na urząd sędziego lub zachowania po

powołaniu, przy czym na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia

tychże okoliczności poprzez przedłożenie odpowiednich dowodów. Powoływanie

się we wniosku o przeprowadzenie tzw. testu niezawisłości i bezstronności na

okoliczności towarzyszące powołaniu na urząd sędziego czy zachowania sędziego

po powołaniu uzasadniających wątpliwości co do spełnienia przez sędziego

wymogów niezawisłości i bezstronności jest niewystarczające; konieczne jest także

wskazanie okoliczności świadczących o tym, że deficyt ten może oddziaływać na

wynik konkretnej sprawy. Sąd Najwyższy w niniejszym składzie podziela w tym

zakresie stanowisko Sadu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z 15 listopada

2022 r., III CB 5/22 co do wymogów formalnych wniosku złożonego w trybie art. 29

§ 5 i nast. U.SN oraz co do sądu właściwego do odrzucenia wniosku.

II.4. Z treści wniosku wynika, że przyczyną złożenia rozpatrywanego wniosku

było to, że SSN Mariusz Łodko został powołany na urząd sędziego Sądu

Najwyższego w Izbie Dyscyplinarnej, na wniosek KRS ukształtowanej na podstawie

ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa

oraz niektórych innych ustaw, a sprawa I CSK 4035/24 (obecnie I CSK 735/25)

toczy się przeciwko Skarbowi Państwa. Tak sformułowany wniosek nie czyni

zadość wymaganiom o których mowa w art. 29 § 9 i 10 u.SN. Powodowie w żaden

sposób nie wykazali w jaki sposób okoliczności towarzyszące powołaniu SSN

Mariusza Łodko mogą rzutować na wynik sprawy I CSK 4035/24 ze względu na jej

charakter i okoliczności dotyczące wnioskodawcy.

II.5. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

Adam Redzik

(R.N.)

[a.ł]

III CB 27/25

4