Sąd Najwyższy uchylił odrzucenie skargi kasacyjnej, bo brakujący odpis został dosłany

Pozwany J.S. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego

w Łodzi wydanego w sprawie z powództwa P. S.A. w W. Do skargi dołączono dwa

odpisy skargi.

Zarządzeniem z 19 marca 2025 r. Sąd drugiej instancji wezwał skarżącego

do uzupełnienia braków formalnych skargi przez „wskazanie numeru PESEL

pozwanego, nadesłanie 1 odpisu skargi kasacyjnej i złożenie pełnomocnictwa

upoważniającego do występowania przed Sądem Najwyższym” (k. 488 akt

głównych). Wezwanie doręczono pełnomocniczce skarżącego 24 marca 2025 r.

W piśmie z tej samej daty reprezentowany profesjonalnie skarżący wskazał

swój numer PESEL. Wraz z pismem nadesłał dokument pełnomocnictwa oraz odpis

skargi. Do pisma z 24 marca 2025 r. nie dołączono jego odpisów.

Postanowieniem z 31 marca 2025 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę

kasacyjną pozwanego. Wskazał, że braki określone w ww. wezwaniu nie zostały

usunięte, gdyż pismo uzupełniające braki skargi kasacyjnej samo dotknięte było

brakami, gdyż nie załączono do niego odpisów, a zatem – braki określone

w wezwaniu nie zostały usunięte. Odwołał się przy tym do stanowiska wyrażonego

w uchwale SN z 29 lipca 2003 r., III PZP 10/03, OSNP nr 3/2004 poz. 43.

Pozwany wniósł zażalenie na postanowienie w przedmiocie odrzucenia

skargi kasacyjnej, zarzucając naruszenie art. 3986 § 2, art. 3984 § 3, art. 128 § 1

oraz art. 130 § 1 k.p.c.

W odpowiedzi na zażalenie powódka wniosła o jego oddalenie oraz

o zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie okazało się zasadne.

Wezwanie skarżącego do usunięcia braków skargi kasacyjnej było zasadne

tylko w odniesieniu do przedłożenia brakującego odpisu skargi kasacyjnej.

Pozostałe dostrzeżone przez Sąd Apelacyjny i zidentyfikowane w zarządzeniu z 19

III CZ 190/25

3

marca 2025 r. braki skargi w istocie nie istniały. Co się tyczy wykazania przez

pełnomocniczkę skarżącego, że była ona umocowana do wniesienia skargi

kasacyjnej, to należy wskazać, iż umocowaniem takim pełnomocniczka

dysponowała już w świetle pierwotnie złożonego pełnomocnictwa. W zażaleniu

trafnie zauważono bowiem, że w dokumencie zamieszczonym na k. 71 akt

głównych mowa o objęciu umocowaniem działania „przed wszystkimi sądami” –

a zatem także przed Sądem Najwyższym. Za brak formalny skargi nie mogło być

również uznane niewskazanie numeru PESEL skarżącego. W tej kwestii Sąd

Najwyższy jest obecnie związany uchwałą – zasadą prawną – SN z 14 maja

2025 r., III CZP 39/23, OSNC nr 3/2026, poz. 20, zgodnie z którą skarga kasacyjna

nie musi spełniać wymagań przewidzianych w art. 126 § 2 k.p.c., a zatem – nie

musi zawierać także numeru PESEL pozwanego (art. 126 § 2 pkt 2 k.p.c.).

Tym samym jedynym rzeczywistym brakiem skargi kasacyjnej wywiedzionej

w sprawie było niezałączenie do niej wymaganej liczby odpisów. Pozwany powinien

był przesłać Sądowi drugiej instancji trzy takie odpisy – jeden dla powódki,

stosownie do art. 128 § 1 k.p.c., oraz po jednym do akt Sądu Najwyższego oraz dla

Prokuratora Generalnego, co z kolei wynika z art. 3986 § 3 zd. 2 k.p.c.

W prawidłowo – co do kwestii brakującego odpisu – sformułowanym

zarządzeniu z 19 marca 2025 r. Sąd Apelacyjny wezwał skarżącego do nadesłania

jednego odpisu skargi kasacyjnej. Wezwanie to zostało zrealizowane. Wraz

z pismem z 24 marca 2025 r. skarżący nadesłał bowiem brakujący odpis.

Wniosku o usunięciu w ten sposób braku skargi kasacyjnej nie podważa

również okoliczność, że odpis ten został przesłany wraz ze złożonym w jednym

egzemplarzu pismem procesowym, w którym zawarta została informacja o numerze

PESEL. Pismo to pełniło zarazem rolę pisma przewodniego dla przedłożonego

odpisu skargi kasacyjnej oraz odpisu pełnomocnictwa. Wezwanie do podania ww.

informacji oraz do wykazania umocowania pełnomocnika skarżącego nie miało

bowiem podstaw, o czym mowa we wcześniejszych fragmentach niniejszego

uzasadnienia. Z kolei dla usunięcia rzeczywiście istniejącego braku, czyli

przedłożenia odpisu skargi kasacyjnej, przesłanie pisma przewodniego było

pozbawione znaczenia, a to z tej przyczyny, że brak w postaci niedołączenia do

III CZ 190/25

4

skargi kasacyjnej jednego z wymaganych odpisów zostaje usunięty już dzięki

samemu przesłaniu sądowi owego brakującego odpisu – bez konieczności

sporządzenia pisma przewodniego. Dodanie do brakującego odpisu takiego pisma

może być wprawdzie użyteczne z przyczyn praktycznych, jednak brak usunięty jest

przez przesłanie sądowi brakującego odpisu, a nie przez złożenie

pisma przewodniego.

Na marginesie tych rozważań należy zauważyć, że błędne jest stanowisko

skarżącego, że pisma uzupełniające braki skargi kasacyjnej w zasadzie nie

podlegają doręczeniu innym uczestniczącym w sprawie osobom oraz że w związku

z tym zbędne jest dołączanie do nich odpisów. Przeciwnie, pismo stanowiące

uzupełnienie braku formalnego innego pisma stanowi w istocie uzupełnienie

pierwotnego, wybrakowanego dokumentu – i wraz z nim podlega doręczeniu innym

osobom, wobec czego na zasadzie określonej w art. 128 § 1 k.p.c. należy dołączyć

do niego także odpisy.

Konieczność taka jest niekiedy wręcz oczywista, np. w tych przypadkach,

w których usuwany przez stronę brak polega na niezawarciu w skardze kasacyjnej

wniosku o przyjęcie tej skargi do rozpoznania wraz z uzasadnieniem

(art. 3986 § 1 w zw. z art. 3984 § 2 k.p.c.). Nie ulega bowiem wątpliwości, że

w takim wypadku strona przeciwna powinna otrzymać odpis skargi kasacyjnej

(pierwotnej, dotkniętej brakiem) oraz pisma, które brak ten usuwa. Kwestia tego, że

tzw. pisma usuwające braki podlegają doręczeniu innym uczestniczącym w sprawie

osobom była już rozważana w uchwale SN z 17 lipca 2014 r., III CZP 47/14, OSNC

nr 5/2015 poz. 59, przy czym Sąd Najwyższy wypowiedział się w tej uchwale, kiedy

pisma te powinny być składane wraz z odpisami do sądu, a kiedy – stosownie do

natury pisma z brakiem – doręczane bezpośrednio pełnomocnikowi strony

przeciwnej, na zasadzie art. 132 § 1 zd. 1 k.p.c.

Powyższe uwagi nie dotyczą jednak tych przypadków, w których, jak

w sytuacji brakującego odpisu skargi kasacyjnej, dochodzi do realnego usunięcia

braku pierwotnie złożonego pisma. Braki pisma procesowego mają bowiem różną

naturę. Usunięcie niektórych z nich wymaga złożenia pisma procesowego (które –

z natury rzeczy – musi zawierać stosowną liczbę odpisów), a niektóre usuwane są

III CZ 190/25

5

bez konieczności składania takiego pisma, np. w przypadku podpisania

niepodpisanego pisma w budynku sądu lub uiszczenia brakującej opłaty sądowej.

In casu po dosłaniu brakującego odpisu skargi kasacyjnej Sąd Apelacyjny

dysponował kompletem dokumentów umożliwiających nadanie prawidłowego biegu

złożonej przez pozwanego skardze kasacyjnej. Do usunięcia tego rodzaju braku nie

było bowiem niezbędne przesłanie do Sądu kolejnego pisma procesowego (poza

ewentualnym – nieistotnym w badanym przypadku – pismem przewodnim, które ma

charakter czysto techniczny, tj. ułatwia sądowi identyfikację sprawy, do której

przesłano brakujący odpis).

W świetle powyższego zażalenie podlegało uwzględnieniu jako zasadne.

Jedyny realnie występujący w sprawie brak, tj. niewystarczająca liczba odpisów

skargi, został bowiem usunięty w zakreślonym przez Sąd Apelacyjny terminie.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 39815 § 1 w zw.

z art. 3941 § 3 k.p.c., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

[J.T.]

[a.ł]