Sąd Najwyższy uchylił odrzucenie skargi kasacyjnej, bo sąd nie uzupełnił braku opłaty

Postanowieniem z 18 września 2025 r., Sąd Okręgowy w Rzeszowie,

w sprawie z wniosku M. S. z udziałem A. K., J. K., R. K., C. K., B. G., o stwierdzenie

zasiedzenia własności nieruchomości, po rozpoznaniu apelacji wnioskodawczyni M.

S. i zażalenia uczestniczki C. K. od postanowienia Sądu Rejonowego w Strzyżowie

z 20 października 2021 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni M. S. od

postanowienia Sądu Okręgowego w Rzeszowie z 9 marca 2023 r, odrzucił skargę

kasacyjną.

Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła wnioskodawczyni,

zaskarżając postanowienie w całości. Skarżąca zarzuciła nieuzasadnione

nieuwzględnienie wniosku o uzasadnienie orzeczenia drugiej instancji z 9 marca

2023 r. poprzez jego odrzucenie postanowieniem z 12 kwietnia 2023 r., a także

nieuzasadnione odrzucenie skargi kasacyjnej. Wniosła o uchylenie zaskarżonego

postanowienia oraz nakazanie sporządzenia uzasadnienia postanowienia Sądu

Okręgowego w Rzeszowie z 9 marca 2023 r. oraz przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3986 § 2 k.p.c. sąd drugiej instancji odrzuca skargę kasacyjną

wniesioną po upływie terminu, skargę niespełniającą wymagań określonych

w art. 3984 § 1, nieopłaconą oraz skargę, której braków nie usunięto w terminie lub

z innych przyczyn niedopuszczalną.

W analizowanej sprawie Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu

wskazał, że „skargę kasacyjną wnioskodawczyni - jako niepoprzedzoną skutecznie złożonym

wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku - uznać należy, jako niedopuszczalną, a

przez to podlegającą odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c.”

Skarżąca nie zaaprobowała stanowiska Sądu Okręgowego. Wskazała, że:

„Nie do przyjęcia jest interpretacja przepisów procedury przyjęta przez Sąd

Okręgowy celem odrzucenia skargi kasacyjnej polegająca na przyjęciu, że osobiście

III CZ 75/26

3

złożony przez wnioskodawczynię wniosek o uzasadnienie postępowania

rozpoznającego jej apelację podlega odrzuceniu wobec jego nieopłacenia bez

uprzedniego wezwania do jej opłacenia. Fakt, że w postępowaniu wnioskodawczyni

była reprezentowana przez pełnomocnika nie może pogarszać jej sytuacji

procesowej.”

Analiza akt sprawy wskazuje, że wnioskodawczyni złożyła nieopłacony

wniosek o sporządzenie uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego z 9 marca

2023 r. (k. 420). Sąd Okręgowy nie podjął czynności zmierzających do uzupełnienia

braku fiskalnego, a postanowieniem z 12 kwietnia 2023 r. (k. 422) wniosek odrzucił.

W toku dalszych czynności podejmowanych na skutek kolejnych pism

wnioskodawczyni nie doszło do sporządzenia uzasadnienia postanowienia z 9 marca

2023 r.(k. 433-456). Konsekwencją podejmowanych czynności było postanowienie

z 18 września 2025 r., którym Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną.

Należy zauważyć, w kontekście art. 328 k.p.c., że ugruntował się już pogląd

w doktrynie wskazujący, że braki formalne i fiskalne wniosku o doręczenie wyroku

z uzasadnieniem podlegają uzupełnieniu na podstawie art. 130 k.p.c., przy czym

sankcją ich nieuzupełnienia w terminie jest odrzucenie wniosku (art. 328 § 4 k.p.c.),

a nie jego zwrot. Do wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem nie znajdują

zastosowania art. 1301a i art. 1302 k.p.c. (komentarz do art. 328 k.p.c. [w:] Kodeks

postępowania cywilnego. Komentarz, red. P. Rylski, Legalis; komentarz do art. 328

k.p.c. [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Art. 1–45816. Tom I, red.

T. Szanciło, Legalis; J. Grela [w:] Metodyka pracy sędziego w sądzie I i II instancji

w sprawach cywilnych, red. T. Szanciło, Warszawa 2026, s. 733).

Zatem Sąd Okręgowy, zanim wydał postanowienie o odrzuceniu skargi

kasacyjnej, powinien w pierwszej kolejności wdrożyć tzw. procedurę naprawczą

w zakresie braku fiskalnego, którym dotknięty był wniosek o uzasadnienie

postanowienia Sądu drugiej instancji. Weryfikacja akt sprawy wskazuje, że Sąd

Okręgowy takiej procedury nie rozpoczął.

Uwzględniając zatem zasadność podniesionych zarzutów, Sąd Najwyższy, na

podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 39815 § 1 oraz - co do kosztów postępowania

- art. 108 § 2 w związku z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c., orzekł, jak w sentencji.

[a.ł]

III CZ 75/26

4