Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy M.B. skazanego za pobicie ze skutkiem śmiertelnym

III KK 221/26

2

Wyrokiem z dnia 7 maja 2025 r., sygn. akt II K 17/25, Sąd Okręgowy w

Krakowie uznał oskarżonego M. B. za winnego tego, że:

1. w dniu 8 sierpnia 2024 r. w K., przewidując możliwość spowodowania

ciężkiego uszczerbku na zdrowiu i godząc się na to, tj. działając z zamiarem

ewentualnym, poprzez uderzanie A.M. pięściami po twarzy, kopnięcie i

deptanie go po całym ciele, spowodował u niego: obrażenia śródczaszkowe

w postaci krwiaka podtwardówkowego po stronie prawej z następową

niewydolnością oddechowo-krążeniową, obrażenia klatki piersiowej w

postaci złamania żeber V-IX po lewej stronie skutkujące krwawieniem do

lewej jamy opłucnej, które to obrażenia stanowiły ciężki uszczerbku na

zdrowiu w postaci choroby realnie zagrażającej życiu, w następstwie czego

pokrzywdzony w dniu 11 sierpnia 2024 r. zmarł, który to skutek śmiertelny

M.B. mógł był przewidzieć, a to czynu stanowiącego zbrodnię z art. 156 § 1

pkt 2 k.k. w zw. z art. 156 § 3 k.k.,

2. w dniu 8 sierpnia 2024 r. w K., działając z zamiarem bezpośrednim, poprzez

szarpanie J.P. i rzucenie nim o podłogę, bicie pięściami po twarzy i żebrach -

spowodował u niego uraz klatki piersiowej ze złamaniem żebra VII po stronie

lewej, stłuczenie lewego płuca i lewostronną odmę opłucnową, uraz głowy i

twarzoczaszki ze złamaniem kości nosa oraz lewego łuku jarzmowego, które

to obrażenia naruszyły czynności narządu jego ciała na okres powyżej 7 dni

trwający, a to czynu stanowiącego występek z art. 157 § 1 k.k.

Za przypisane przestępstwa Sąd Okręgowy w Krakowie wymierzył

oskarżonemu w pkt. III wyroku karę łączną sześciu lat i trzech miesięcy pozbawienia

wolności, a w pkt. IV orzekł wobec oskarżonego środek zabezpieczający w postaci

terapii. W pkt V orzekł natomiast wobec oskarżonego nawiązkę w kwocie jednego

tysiąca złotych płatną na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz pomocy

postpenitencjarnej. W pkt. VI zaliczył oskarżonemu na poczet orzeczonej wobec

niego kary łącznej pozbawienia wolności - okres rzeczywistego pozbawienia

wolności w sprawie związany z zatrzymaniem. W pkt. VII rozstrzygnął w przedmiocie

dowodów rzeczowych, a w pkt. VIII i IX orzekł o kosztach.

III KK 221/26

3

Apelację od powyższego wyroku wywiodła obrońca M.B. podnosząc obrazę

przepisów postępowania, błąd w ustaleniach faktycznych oraz z ostrożności

procesowej rażącą niewspółmierność wymierzanej oskarżonemu kary.

Po rozpoznaniu tego środka odwoławczego Sąd Apelacyjny w Krakowie,

wyrokiem z dnia 19 listopada 2025 r., sygn. II Aka 190/25, utrzymał w mocy

zaskarżone orzeczenie z tą zmianą, że w opisie czynu przypisanego oskarżonemu

w pkt. I wyroku słowa „w następstwie czego pokrzywdzony w dniu 11 sierpnia 2024

r zmarł, który to skutek śmiertelny M.B. mógł przewidzieć” zastąpił słowami: „w

następstwie czego nieumyślnie doprowadził w dniu 11 sierpnia 2024 r. do śmierci

pokrzywdzonego”.

Kasację od wyroku Sądu drugiej instancji wniósł obrońca skazanego,

zarzucając rozstrzygnięciu rażące naruszenie:

1. „prawa procesowego, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, a to:

art. 5 § 2 k.p.k. i art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. oraz art. 433 § 2 k.p.k.,

poprzez:

1. zaakceptowanie przez Sąd Apelacyjny dowolnej, a nie swobodnej oceny

dowodów dokonanej przez Sąd I instancji,

2. bezkrytyczne uznanie za w pełni wiarygodne zeznań kluczowego świadka

J.K., pomimo istnienia obiektywnych okoliczności podważających zdolność

świadka do prawidłowej percepcji i odtwarzania zdarzeń,

3. pominięcie istotnych wątpliwości wynikających z braku bezpośrednich

świadków zdarzenia oraz pośredniego charakteru większości dowodów, a

także ich rozbieżności oraz poprzez nierozstrzygnięcie na korzyść

oskarżonego wątpliwości:

- co do sprawstwa oskarżonego w zakresie spowodowania obrażeń u

A.M. i J.P.,

- co do mechanizmu powstania obrażeń śródczaszkowych,

- co do związku przyczynowego między zachowaniem oskarżonego a

zgonem pokrzywdzonego A.M.”;

4. prawa materialnego – „art. 156 § 3 k.k., poprzez jego błędną wykładnię i

niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że:

III KK 221/26

4

- oskarżony obejmował zamiarem ewentualnym spowodowanie ciężkiego

uszczerbku na zdrowiu,

- skutek śmiertelny był dla niego obiektywnie przewidywalny,

- między zachowaniem oskarżonego a zgonem pokrzywdzonego zachodził

adekwatny związek przyczynowy.

podczas gdy:

1. brak jest jednoznacznych dowodów wskazujących na zamiar (choćby

ewentualny) spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu,

2. opinia biegłego nie wyklucza w sposób absolutny współprzyczynienia się

innych czynników (stan zdrowia pokrzywdzonego, epilepsja, przewlekły

alkoholizm),

3. zaniechanie niezwłocznego udzielenia pomocy medycznej mogło stanowić

istotny element przerywający normalny związek przyczynowy.

4. Sądy obu Instancji pominęły zeznania świadka J.C. – ratownika

medycznego, który uzna, że drugi poszkodowany A.M. ‘nie wymagał pomocy

medycznej, nie miał widocznych żadnych obrażeń’”;

Sąd Apelacyjny w Krakowie – jak to dalej wywodził skarżący – „przyjął

koncepcję tzw. ‘winy kombinowanej’, powołując się na orzecznictwo Sądu

Najwyższego, jednakże uczynił to bez należytego wykazania, że przesłanki tej

konstrukcji zostały w realiach sprawy spełnione”.

5. prawa procesowego - „art. 457 § 3 k.p.k., poprzez sporządzenie

uzasadnienia, które:

- nie odnosi się w sposób pogłębiony do wszystkich argumentów apelacji,

- nie zawiera analizy alternatywnych wersji zdarzenia,

- ma charakter polemiczny wobec obrony, a nie kontrolny wobec

rozstrzygnięcia Sądu I instancji,

- zawiera błędy w ocenie szeroko opisanych zeznań świadków M.R. (a nie R.

oraz D.K. przy całkowitym pominięciu odmiennych zeznań drugiego z

ratowników J.C. i funkcjonariuszki G.W.”.

Sąd Apelacyjny, zdaniem obrońcy, nie przeprowadził realnej kontroli

instancyjnej, lecz ograniczył się do aprobaty ustaleń sądu meriti.

III KK 221/26

5

Formułując powyższe zarzuty autor kasacji wniósł alternatywnie: o uchylenie

zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 19 listopada 2025 r.

i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania, a w razie uznania przez Sąd

Najwyższy, iż skazanie jest oczywiście niesłuszne, uchylenie zakwestionowanego

orzeczenia i uniewinnienie oskarżonego. Nadto obrońca skazanego wniósł o

zasądzenie kosztów obrony udzielonej skazanemu z urzędu, które nie zostały przez

niego pokryte w żadnej części.

W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie jako

oczywiście bezzasadnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasację obrońcy skazanego jako oczywiście bezzasadną należało oddalić

na podstawie art. 535 § 3 k.p.k.

Podniesione w niej zarzuty naruszenia art. 5 § 2, art. 7 i art. 410 k.p.k. w zw.

z art. 433 § 2 k.p.k. w istocie stanowią ponowienie argumentacji przedstawionej

uprzednio w apelacji i zmierzają do zakwestionowania poczynionych w sprawie

ustaleń faktycznych oraz dokonanej przez sądy obu instancji oceny materiału

dowodowego. Tego rodzaju polemika nie może stanowić skutecznej podstawy

kasacji, która nie służy przeprowadzeniu kolejnej, trzecioinstancyjnej kontroli

ustalonych w sprawie faktów.

Wbrew twierdzeniom skarżącego, Sąd Apelacyjny poddał kontroli ocenę

dowodów dokonaną przez Sąd pierwszej instancji, odnosząc się w szczególności

do wiarygodności zeznań J.K., jej choroby alkoholowej, relacji z uczestnikami

zdarzenia, zeznań pozostałych świadków, nagrań monitoringu oraz dowodów o

charakterze medycznym. Relacja J.K. została uznana za szczegółową,

konsekwentną i znajdującą potwierdzenie w innych dowodach. Sam fakt

uzależnienia świadka od alkoholu nie przesądza o niewiarygodności jego depozycji.

Sąd odwoławczy wskazał przy tym konkretne dowody wspierające jej relację, w tym

zeznania A.P., D.K. i M.R., materiał z monitoringu oraz dokumentację i opinie

sądowo-lekarskie.

Nie doszło również do naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. Zasada in dubio pro reo

znajduje zastosowanie wówczas, gdy po przeprowadzeniu i ocenie dowodów

pozostają niedające się usunąć wątpliwości po stronie sądu orzekającego, nie zaś

III KK 221/26

6

wtedy, gdy strona przedstawia własną, konkurencyjną ocenę materiału

dowodowego. Okoliczności wskazane w kasacji jako źródło takich wątpliwości

zostały przez sądy rozważone i ocenione.

Chybione są także zarzuty odnoszące się do braku dowodów bezpośrednich

i naruszenia zasady bezpośredniości. Zasada ta nie ma charakteru absolutnego, a

brak bezpośredniego dowodu sprawstwa nie wyłącza możliwości poczynienia

stanowczych ustaleń na podstawie zespołu wzajemnie uzupełniających się

dowodów pośrednich. Trafnie również zwrócił uwagę Sąd odwoławczy, że przepisy

dopuszczają odczytanie zeznań świadka, którego bezpośrednie przesłuchanie nie

jest możliwe z powodu niedających się usunąć przeszkód.

Nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy zarzut obrazy art. 433 § 2 k.p.k.

i art. 457 § 3 k.p.k. Uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego wskazuje, że sąd ten

rozważył zarzuty i wnioski apelacji oraz podał powody ich nieuwzględnienia. Co

istotne, postępowanie odwoławcze nie ograniczyło się do aprobaty stanowiska

Sądu pierwszej instancji, skoro na rozprawie apelacyjnej przeprowadzono

uzupełniający dowód z ustnej opinii biegłego wykonującego sekcję zwłok

pokrzywdzonego A.M. i tylko w tym zakresie możliwy był zresztą do sformułowania

pod adresem wyroku sądu ad quem zarzut bezpośredniego naruszenia przez ten

Sąd art. 7 k.p.k., który w realiach tej sprawy zasadny nie był.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący art. 156 § 3 k.k.

Argumentacja skarżącego w tej części ponownie opiera się w znacznej mierze na

kwestionowaniu ustaleń faktycznych dotyczących mechanizmu powstania obrażeń,

zamiaru skazanego, przewidywalności następstwa śmiertelnego oraz związku

przyczynowego. Tymczasem z przyjętych przez sądy ustaleń wynikało, że skazany

umyślnie, z zamiarem ewentualnym, spowodował ciężki uszczerbek na zdrowiu

A.M., natomiast następstwo w postaci jego śmierci objęte było nieumyślnością. Z

tego właśnie względu Sąd Apelacyjny zmienił opis czynu, wskazując, że oskarżony

„nieumyślnie doprowadził” do śmierci pokrzywdzonego.

Nie podważa tych ustaleń okoliczność, że bezpośrednio po zdarzeniu A.M.

nie manifestował objawów wskazujących ratownikom na konieczność udzielenia mu

pomocy. Z uzupełniającej opinii biegłego wynikało bowiem, że przy krwiaku

podtwardówkowym zaburzenia neurologiczne mogą wystąpić dopiero po upływie

III KK 221/26

7

znacznego czasu, nawet kilku dni, a zatem pokrzywdzony bezpośrednio po

zdarzeniu mógł funkcjonować normalnie. Biegli wskazali ponadto, że krwiak

podtwardówkowy i złamania żeber nie odpowiadały obrażeniom typowym dla

napadu padaczkowego.

Brak wreszcie podstaw do przyjęcia, że nieudzielenie pokrzywdzonemu

niezwłocznej pomocy medycznej przerwało związek przyczynowy. Sąd Apelacyjny,

opierając się na opinii biegłego, przyjął, że skutek śmiertelny pozostawał związany

z obrażeniami spowodowanymi zachowaniem skazanego, przy czym nawet

hipotetyczne wcześniejsze udzielenie pomocy nie dawało pewności uniknięcia

zgonu.

W konsekwencji kasacja nie wykazuje rażącego naruszenia prawa

mogącego mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, lecz stanowi

próbę ponownego zakwestionowania oceny dowodów i ustaleń faktycznych

dokonanych przez sąd a quo, prawomocnie zaakceptowanych przez Sąd

odwoławczy. Z tych względów podlega oddaleniu jako oczywiście bezzasadna.

O kosztach sądowych postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie

art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k.

W realiach niniejszej sprawy zachodziły podstawy do zastosowania ww.

przepisów w pełnym zakresie. Skazany M.B. od dłuższego czasu pozostaje

pozbawiony wolności, a nadto orzeczono wobec niego karę pozbawienia wolności o

charakterze izolacyjnym. Nie osiąga on dochodów pozwalających na poniesienie

kosztów postępowania kasacyjnego, a jego aktualna sytuacja majątkowa i osobista

wskazuje, że ich uiszczenie byłoby dla niego nadmiernie uciążliwe. Z tego względu

zasadnym było zwolnienie skazanego w całości od kosztów sądowych

postępowania kasacyjnego i obciążenie nimi Skarbu Państwa.

Na uwzględnienie zasługiwał wniosek obrońcy o przyznanie kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu w postępowaniu

kasacyjnym, skoro obrońca oświadczył, że koszty te nie zostały uiszczone ani

w całości, ani w części. Należało zatem zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz

obrońcy z urzędu adw. W.S. - Kancelaria Adwokacka w K., należną kwotę 1476,00

zł, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie kasacji, powiększoną o

należny podatek od towarów i usług.

III KK 221/26

8

Uwzględniając całokształt przeprowadzonych powyżej rozważań i nie

stwierdzając, aby Sąd Apelacyjny w Krakowie dopuścił się naruszenia przepisów

wskazanych w kasacji, a jednocześnie nie dostrzegając okoliczności

uprawniających do orzekania w zakresie szerszym (art. 536 k.p.k.), orzeczono jak

w części dyspozytywnej postanowienia.

[WB]

[r.g.]