Sąd Najwyższy oddalił kasację prokuratora, uniewinnienie K.Z. od oszustwa zostaje

Kasacja wniesiona przez prokuratora jest bezzasadna w stopniu oczywistym.

W tym nadzwyczajnym środku odwoławczym postawiono zarzut rażącego

naruszenia prawa, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia i skutkowało

uniewinnieniem oskarżonego K.Z., tj. art. 286§1 k.k. w zw. zw. z art. 413§2 pkt 1

k.p.k. i w zw. z art. 433§1 k.p.k. i art. 434§1 k.p.k., dokonanego w związku

z wadliwą oceną przesłanek przypisania odpowiedzialności karnej, polegającego na

III KK 288/26

2

wyrażeniu błędnego poglądu, iż w przedmiotowej sprawie doszło do skazania K.Z.

przez Sąd I instancji niezgodnie z zasadą nullum crimen sine lege przez brak

powiązania w znamionach zarzutu aktu oskarżenia i wyroku sądu I instancji z

wprowadzeniem w błąd pokrzywdzonego, podczas gdy prawidłowa analiza

zarzucanego czynu wskazuje, że w jego opisie zawarto pojęcie znaczeniowo

równorzędne z ustawowym zwrotem „wprowadzenia w błąd".

Analiza rozważań Sądu Odwoławczego prowadzi jednak do wniosków, że

Sąd ten postąpił słusznie uznając, że w opisie zarzucanego i ostatecznie

przypisanego skazanemu czynu nie odwołano się wprost do znamienia

„wprowadzenia w błąd” ani też pośrednio, poprzez zastąpienie wyrażeń

ustawowych innymi wyrażeniami, z których dałoby się zdekodować fakt

wprowadzenia w błąd.

Dla przypomnienia – skazanemu w nieprawomocnym wyroku Sądu

Rejonowego przypisano czyn polegający na tym, że „w dniu 18 maja 2001r. w W.

jako właściciel firmy U. z/s w W., ul. [...], w celu osiągnięcia korzyści majątkowej,

doprowadził firmę Y. z/s w K. do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem

w ten sposób, że za fakturami VAT o nr FV [...] i nr FF [...] z dn. 18.05.2001r.,

wystawionymi przez firmę Y., pobrał na wydłużony termin płatności towar - lampki

żelowe i szkło ogólnej wartości 12.007,08 zł i nie wywiązał się ze zobowiązania

zapłaty w umówionym terminie ani w okresie późniejszym, czym działał na szkodę

w/w firmy”.

Prokurator w kasacji dopatruje się możliwości skorygowania przez Sąd

Odwoławczy wyroku Sądu I instancji poprzez uznanie, że wprowadzenie w błąd

pokrzywdzonego nastąpiło w związku z brakiem zapłaty za faktury podane w opisie

czynu zabronionego (str. 3 kasacji, akapit 2). Przypomnienia w tym miejscu

wymaga jednak, że wprowadzenie w błąd polega na takim działaniu bądź

zaniechaniu, które może doprowadzić odbiorcę - osobę rozporządzającą mieniem -

do powzięcia błędnego wyobrażenia o rzeczywistości. Nie sposób tym samym

uznać, by twierdzenie o braku zapłaty na rzecz pokrzywdzonego za pobrany towar

odpowiadało swoją treścią sformułowaniu o wprowadzeniu (kontrahenta) w błąd.

Prędzej uznać by można, że owo niewywiązanie się z obowiązku zapłaty faktur

prowadziło do doprowadzenia pokrzywdzonego do niekorzystanego rozporządzenia

III KK 288/26

3

mieniem i że to właśnie to znamię przestępstwa oszustwa ono sugeruje. Do

podobnych wniosków doszedł zresztą, jak się wydaje, sam skarżący w akapicie 3

na tej samej stronie uzasadnienia kasacji stwierdzając, że „Nie ulega wątpliwości,

że w przedmiotowej sprawie zawarto ogólne sformułowanie określające

niekorzystne rozporządzenie mieniem ze wskazaniem, iż miało ono związek z

niewywiązaniem się z obowiązku zapłaty za faktury w tytułu dostarczonego towaru”.

Podzielić zatem należało stanowisko Sądu Odwoławczego, że w poddanym

kontroli instancyjnej wyroku żadne działanie K.Z. nie zostało wprost wskazane jako

wprowadzenie pokrzywdzonego w błąd, ani też nie doszło do żadnego

alternatywnego określenia tego znamienia. Powyższe spowodowało dekompletacją

znamion czynu z art. 286§1 k.k., co skutkowało skazaniem K.Z. za czyn nie będący

czynem zabronionym.

W tej sytuacji, przy uwzględnieniu faktu wywiedzenia wobec K.Z. jedynie

apelacji na korzyść, ze wszech miar właściwym postąpieniem Sądu Okręgowego

było uniewinnienie oskarżonego, wobec braku możliwości konwalidacji wadliwego

wyroku z uwagi na zaistniałą sytuację procesową, w której urzeczywistnił się zakaz

reformationis in peius.

Podsumowując należało uznać, że autor kasacji nie wykazał, by Sąd

Odwoławczy dopuścił się jakiegokolwiek uchybienia o charakterze rażącego

naruszenia prawa, a tym bardziej takiego, które mogło mieć istotny wpływ na treść

orzeczenia i które winno skutkować orzeczeniem o charakterze kasatoryjnym.

Z tych wszystkich przyczyn wywiedzioną kasację należało uznać za

bezzasadną w stopniu oczywistym, a w konsekwencji orzec także o obciążeniu

Skarbu Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.

[WB]

[r.g.]

III KK 288/26

4