Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy M.S. i nie przyznał mu kosztów pomocy prawnej

III KK 339/26

2

Z uwagi na treść art. 535 § 3 k.p.k. uzasadnienia wymaga obecnie rozstrzygnięcie z pkt

3. W tym względzie należy wskazać, że adw. P.W, obrońca z urzędu aktualnie skazanego

M.S, w kasacji zamieścił wniosek o przyznanie mu od Skarbu Państwa kosztów pomocy

prawnej udzielonej skazanemu, należy przyjąć, że w postępowaniu kasacyjnym. Wniosek

ten należało rozpatrzeć z uwzględnieniem treści art. 84 § 1 i 2 k.p.k., zgodnie z którą

wyznaczenie obrońcy z urzędu uprawnia go do działania w całym postępowaniu, nie

wyłączając czynności po uprawomocnieniu się orzeczenia, jeżeli nie zawiera ograniczeń

oraz nakłada na niego obowiązek podejmowania czynności procesowych do

prawomocnego zakończenia postępowania. Oznacza to, że obrońca z urzędu wyznaczony

na wcześniejszym etapie postępowania może sporządzić i wnieść kasację od orzeczenia, o

którym jest mowa w art. 519 k.p.k., jednak Skarb Państwa nie jest zobowiązany do zapłaty

za tę czynność, mająca miejsce po prawomocnym zakończeniu postępowania, gdy została

podjęta samorzutnie przez obrońcę. Ten obowiązek istnieje, gdy na podstawie art. 84 § 3

k.p.k. obrońca został wyznaczony z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, zazwyczaj z

inicjatywy osoby, której dotyczy orzeczenie. Należy zaznaczyć, że pogląd ten dominuje w

orzecznictwie Sądu Najwyższego, który argumentował, że skazany ma prawo nie tylko do

obrony, ale również do definitywnego zakończenia postępowania sądowego, przeto zgody

na wywiedzenie w jego imieniu kasacji nie można domniemywać oraz że w razie braku

postaw do zwolnienia skazanego od kosztów postępowania kasacyjnego należałoby go

nimi obciążyć po oddaleniu kasacji, której się nie tylko nie domagał, ale nawet o jej

wywiedzeniu mógł nie wiedzieć (postanowienie z dnia 7 sierpnia 2013 r., II KK 15/13; zob.

także postanowienia: z dnia 15 stycznia 2013 r., II KZ 56/12; z dnia 4 maja 2016 r., III KK

334/15; z dnia 31 maja 2023 r., II KK 529/21; z dnia 14 sierpnia 2024 r., II KK 263/23 i in.).

Adw. P.W. zarządzeniem Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu

Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie z dnia 17 stycznia 2025 r., tj. po

wydaniu wyroku przez ten Sąd, na podstawie art. 78 § 1 i art. 81 k.p.k. został

wyznaczony obrońcą z urzędu M.S. Wniósł apelację od wyroku Sądu Rejonowego,

a po wydaniu wyroku przez Sąd drugiej instancji wystąpił o sporządzenie

pisemnego uzasadnienia tego wyroku i doręczenie odpisu wyroku wraz z

uzasadnieniem na adres obrońcy (k. 1933). Po otrzymaniu tych dokumentów wniósł

kasację od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie, zaznaczając, że działa „jako

obrońca z urzędu dla oskarżonego M.S., wyznaczony zarządzeniem

Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Rejonowego dla Krakowa-

III KK 339/26

3

Śródmieścia w Krakowie z dnia 17 stycznia 2025 roku, sygn. akt: II Kp 1733/24/S

(k. 1741)”. Zatem jeżeli kasacja została wniesiona na rzecz M.S. przez obrońcę

wyznaczonego nie w trybie art. 84 § 3 k.p.k., wniosek o przyznanie kosztów

pomocy prawnej nie mógł zostać uwzględniony, także na zasadach słuszności,

skoro wywiedziona kasacja okazała się oczywiście bezzasadna. Nasuwa się też

uwaga, że nie jest pewne, iż kasacja została wniesiona zgodnie z wolą skazanego.

Próba nawiązania z nim kontaktu telefonicznego okazało się nieskuteczna (zapisek

k. 1908), nadto M. S. nie uczestniczył w rozprawie apelacyjnej, wysłane do niego

zawiadomienie o jej terminie zostało Sądowi zwrócone jako niepodjęte mimo

dwukrotnego awizowania (k. 1913, 1916, 1928), zaś po wydaniu wyroku nie

kierował korespondencji do Sądu Okręgowego, zwłaszcza sygnalizującej chęć

wniesienia kasacji.

[WB]

[a.ł]