Wtorek Wydanie nr 31

Sygnatura akt
III KK 82/26
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna Wydział III
Rodzaj
Wyrok
Data orzeczenia
17 czerwca 2026 r.
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy

Sąd Najwyższy

SN uchylił wyrok na niekorzyść skazanego, bo sąd odwoławczy pogorszył jego sytuację

Przejdź do orzeczenia, 17 min czytania

Spór

Obrońca skazanego M. J. w kasacji zarzucał, że sąd okręgowy po jego apelacji pogorszył sytuację skazanego, mimo że środek odwoławczy wniesiono tylko na jego korzyść.

Ustalenia sądu

Sąd okręgowy zamiast jednego czynu z art. 207 § 1 k.k. przypisał cztery przestępstwa: z art. 207 § 1 k.k., art. 190 § 1 k.k., art. 217 § 1 k.k. i art. 216 § 1 k.k. Kary jednostkowe wyniosły łącznie 15 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywnę 150 stawek dziennych.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Nowym Sączu w zaskarżonej części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Dlaczego

Zakaz orzekania na niekorzyść obejmuje przypisanie kilku czynów zamiast jednego, nowe ustalenia pogarszające sytuację oskarżonego oraz surowsze kary, gdy środek odwoławczy wniesiono tylko na jego korzyść.

Dla firm

Gdy apelację wniesiono wyłącznie na korzyść oskarżonego, sąd odwoławczy nie może przypisać mu zamiast jednego czynu kilku przestępstw ani wymierzyć surowszych kar.

Więcej o sprawie

Sąd okręgowy zamiast jednego czynu z art. 207 § 1 k.k. przypisał skazanemu cztery przestępstwa i wymierzył kary jednostkowe oraz grzywnę 150 stawek dziennych. Apelację wniósł tylko obrońca, na korzyść skazanego.

Skazany jeździł po pijanemu mimo zakazu prowadzenia pojazdów, a w apelacji obrony sąd okręgowy przypisał mu więcej czynów wobec byłej żony.

Tym samym przypisanie przez sąd odwoławczy oskarżonemu czterech przestępstw w miejsce jednego, stanowi oczywistą zmianę orzeczenia na jego niekorzyść.

Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy
Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Karna Wydział III
Sygnatura
III KK 82/26

Treść orzeczenia około 17 minut czytania

III KK 82/26

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 czerwca 2026 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Anna Dziergawka (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Małgorzata Bednarek

SSN Stanisław Stankiewicz

Protokolant Kamila Zacharz

przy udziale prokuratora Prokuratury Regionalnej w Katowicach del. do Prokuratury

Krajowej Krzysztofa Urgacza

w sprawie M. J.

skazanego z art. 207 § 1 k.k. i in.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 17 czerwca 2026 r.,

kasacji wniesionej przez obrońcę

od wyroku Sądu Okręgowego w Nowym Sączu

z dnia 27 czerwca 2025 r., sygn. akt II Ka 105/24,

zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Limanowej

z dnia 6 grudnia 2023 r., sygn. akt II K 151/23,

uchyla wyrok w zaskarżonej części i sprawę w tym zakresie

przekazuje Sądowi Okręgowemu w Nowym Sączu do ponownego

rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Małgorzata Bednarek Anna Dziergawka Stanisław Stankiewicz

Uzasadnienie

III KK 82/26

2

M. J. został oskarżony o to, że:

1. w dniu 5 stycznia 2023 roku w miejscowości W. rejonu […], będąc uprzednio

prawomocnie skazanym za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie

nietrzeźwości wyrokami: Sądu Rejonowego w Limanowej z dnia 4 lutego 2004 roku

sygn. akt VI K 256/03, Grodzkiego Sądu Rejonowego w Nowym Sączu z dnia 13

marca 2007 roku sygn. akt VII K 199/07 oraz Sądu Rejonowego w Nowym Sączu z

dnia 8 lipca 2015 roku sygn. akt II K 263/15 i niestosując się do orzeczonego

przedmiotowym wyrokiem zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych

obowiązującego w okresie od 16 lipca 2015 r. do 16 lipca 2025 r., prowadził w ruchu

lądowym po drodze publicznej samochód osobowy marki A. o numerze

rejestracyjnym […], znajdując się w stanie nietrzeźwości, o stężeniu sięgającym 2,51

‰ alkoholu we krwi, a nadto nie stosował się do decyzji Starosty nr […] z dnia 24

sierpnia 2015 roku o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, to jest o

przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. i art. 180a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.;

2. w okresie od nieustalonego dnia września 2017 roku do 27 kwietnia 2021 roku

oraz od 21 lutego 2022 roku do 13 stycznia 2023 roku w miejscowości W. rejonu [...],

znęcał się psychicznie nad osobą najbliższą - byłą żoną A. J., w ten sposób, że będąc

zarówno trzeźwym jak i pod wpływem alkoholu bez powodu systematycznie

wszczynał awantury w trakcie których wyzywał w/w słowami wulgarnymi

powszechnie uznawanymi za obelżywe, poniżał, krytykował, groził pozbawieniem

życia i zdrowia w tym kierował dorozumiane groźby trzymanym w ręku nożem i

skierowanym w stronę pokrzywdzonej, ponadto stosował wobec w/w pokrzywdzonej

przemoc fizyczną w postaci popychania oraz szarpania za odzież, to jest o

przestępstwo z art. 207 § 1 k.k.;

3. w dniu 13 stycznia 2023 roku w miejscowości W. rejonu [...], będąc uprzednio

prawomocnie skazanym za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie

nietrzeźwości wyrokami: Sądu Rejonowego w Limanowej z dnia 4 lutego 2004 roku

sygn. akt VI K 256/03, Grodzkiego Sądu Rejonowego w Nowym Sączu z dnia 13

marca 2007 roku sygn. akt VII K 199/07 oraz Sądu Rejonowego w Nowym Sączu z

dnia 8 lipca 2015 roku sygn. akt II K 263/15 i niestosując się do orzeczonego

przedmiotowym wyrokiem zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych

III KK 82/26

3

obowiązującego w okresie od 16 lipca 2015 r. do 16 lipca 2025 r., prowadził w ruchu

lądowym po drodze publicznej samochód osobowy marki O. o numerze

rejestracyjnym […], znajdując się w stanie nietrzeźwości o stężeniu sięgającym 1,10

mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu wskazanym na urządzeniu Alcoąuant oraz w

I-szym badaniu 1,16 mg/l i w Il-gim badaniu 1,21 mg/l alkoholu w wydychanym

powietrzu wskazanym na urządzeniu Alkometr, a nadto nie zastosował się do decyzji

Starosty [...] nr […] z dnia 24 sierpnia 2015 roku o cofnięciu uprawnień do kierowania

pojazdami, to jest o przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. i art. 180a k.k. w zw. z art. 11 §

2 k.k.

Sąd Rejonowy w Limanowej wyrokiem z dnia 6 grudnia 2023 r., sygn. akt

II K 151/23 uznał oskarżonego M. J. za winnego popełnienia czynu zarzucanego

mu w punkcie 1 aktu oskarżenia, stanowiącego przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. i

art. 180a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz za winnego popełnienia czynu zarzucanego

mu w punkcie 3 aktu oskarżenia, stanowiącego przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. i

art. 180a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., przy czym przyjął, że obu tych czynów oskarżony

dopuścił się w krótkich odstępach czasu, z wykorzystaniem takiej samej

sposobności, co stanowi ciąg przestępstw z art. 178a § 4 k.k. i art. 180a k.k. w zw. z

art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. i za to, na mocy art. 178a § 4 k.k. w zw. z art.

11 § 3 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. wymierzył oskarżonemu karę 1 (jednego) roku i 2

(dwóch) miesięcy pozbawienia wolności (pkt I) oraz orzekł zakaz prowadzenia

wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio (pkt II) i świadczenie pieniężne w

kwocie 10.000 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy

Postpenitencjarnej (pkt III).

Sąd uznał oskarżonego M. J. za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu

w punkcie 2 aktu oskarżenia, przy czym ustalił, że oskarżony dopuścił się go w ciągu

pięciu lat po odbyciu w okresie od dnia 17 czerwca 2016 roku do dnia 17 grudnia

2016 roku kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonej za umyślne

przestępstwo podobne wyrokiem Sądu Rejonowego w Limanowej z dnia 31

października 2013 roku sygn. akt II K 439/13, co stanowi przestępstwo z art. 207 § 1

k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za to na mocy art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.

wymierzył oskarżonemu karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności (pkt IV).

III KK 82/26

4

Sąd biorąc za podstawę jednostkowe kary pozbawienia wolności wymierzone

w punktach I i IV wyroku, orzekł wobec oskarżonego M. J. karę łączną 1 (jednego)

roku i 5 (pięciu) miesięcy pozbawienia wolności (pkt V). Ponadto sąd orzekł o

zaliczeniu okresu rzeczywistego pozbawienia wolności (pkt VI) oraz o kosztach

sądowych (pkt VII).

Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonego.

Sąd Okręgowy w Nowym Sączu wyrokiem z dnia 27 czerwca 2025 r., sygn.

akt II Ka 105/25:

I. zaskarżony wyrok zmienił w ten sposób, że:

1. uchylił orzeczenie o karze łącznej pozbawienia wolności z pkt V,

2. w pkt od I do IV i VI stosując art. 4 § 1 k.k., przyjął za podstawę orzeczeń

przepisy kodeksu karnego w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 października

2023 roku,

2. w ramach czynu przypisanego w pkt IV:

a) z opisu przypisanego czynu wyeliminował sformułowanie: „w tym kierował

dorozumiane groźby trzymanym w ręku nożem i skierowanym w stronę

pokrzywdzonej" i ustalił, że czyn popełniony został w okresie od nieustalonego dnia

września 2017 roku do dnia 29 stycznia 2020 roku oraz wymierzoną karę

pozbawienia wolności obniżył do 8 (ośmiu) miesięcy,

b) uznał oskarżonego M. J. za winnego tego, że w nieustalonym dniu sierpnia

2022 roku w miejscowości W. rejonu [...], słownie oraz okazując nóż i kierując go w

kierunku pokrzywdzonej, groził byłej żonie A. J. pozbawieniem życia i zdrowia, przy

czym groźby te wzbudziły w pokrzywdzonej uzasadnioną obawę, że zostaną

spełnione - czym dopuścił się występku z art. 190 § 1 k.k. - za co na mocy tego

przepisu wymierzył mu karę 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności,

c) uznał oskarżonego M. J. za winnego tego, że w okresie od dnia 21 lutego 2022

roku do dnia 13 stycznia 2023 roku w miejscowości W. rejonu [...], działając w krótkich

odstępach czasu oraz w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, naruszał

nietykalność cielesną byłej żony A. J. szarpiąc ją i popychając - czym dopuścił się

występku z art. 217 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. - za co na mocy art. 217 § 1 k.k.

w zw. z art. 57b k.k. wymierzył mu karę 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności,

III KK 82/26

5

d) uznał oskarżonego M. J. za winnego tego, że w okresie od dnia 21 lutego

2022 roku do dnia 13 stycznia 2023 roku w miejscowości W. rejonu [...], działając w

krótkich odstępach czasu oraz w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, znieważał

byłą żonę A. J. kierując do niej słowa wulgarne i powszechnie uznawane za obelżywe

- czym dopuścił się występku z art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. - za co na

mocy art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 57b k.k. wymierzył mu grzywnę w ilości 150 (stu

pięćdziesięciu) stawek dziennych przyjmując, że jedna stawka dzienna jest równa

kwocie 10 (dziesięciu) złotych,

4. na mocy art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. oraz art. 91 § 2 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k.

przyjmując za podstawę przepisy kodeksu karnego w brzmieniu obowiązującym

przed dniem 1 października 2023 roku, biorąc za podstawę kary pozbawienia

wolności wymierzone oskarżonemu M. J. w pkt I zaskarżonego wyroku oraz w pkt I.

ppkt 2.a)-c) niniejszego wyroku wymierzył mu karę łączną 1 (jednego) roku i 5 (pięciu)

miesięcy pozbawienia wolności,

e) przyjął, że zaliczenie okresu rzeczywistego pozbawienia wolności na poczet

kary łącznej pozbawienia wolności w pkt VI dotyczy kary łącznej pozbawienia

wolności orzeczonej niniejszym wyrokiem,

II. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy, zwalniając

oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

Kasację od powyższego wyroku w części, tj. w zakresie punktu I, w którym

zmieniono wyrok Sądu Rejonowego w Limanowej z dnia 6 grudnia 2023 r., sygn. akt

II K 151/23, wniósł obrońca skazanego, zaskarżonemu wyrokowi zarzucając:

-

rażące naruszenie art. 434 § 1 k.p.k., które miało istotny wpływ na treść

zaskarżonego wyroku, poprzez zmianę orzeczenia sądu I instancji na niekorzyść

skazanego, pomimo wniesienia apelacji wyłącznie na korzyść i dokonanie nowych,

niekorzystnych dla skazanego ustaleń faktycznych, w postaci ustalenia daty ustania

małżeństwa skazanego, a ponadto uznanie skazanego za winnego popełnienia

przestępstw z art. 190 § 1 k.k., 217 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., 216 § 1 k.k. w zw.

z art. 12 § 1 k.k. i wymierzenie w miejsce jednostkowej kary dziesięciu miesięcy

pozbawienia wolności, jednostkowych kar ośmiu miesięcy pozbawienia wolności, 4

miesięcy pozbawienia wolności oraz kary 3 miesięcy pozbawienia wolności, a także

III KK 82/26

6

grzywny w ilości stu pięćdziesięciu stawek dziennych, przyjmując, że jedna stawka

dzienna jest równa kwocie 10 złotych,

-

rażące naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 207 k.k. w zw. z art. 115

§ 11 k.k., które miało wpływ na treść zaskarżonego wyroku, poprzez nieprawidłowe

przeprowadzenie kontroli instancyjnej w zakresie stawianego w apelacji zarzutu

naruszenia przez sąd I instancji prawa materialnego, tj. art. 207 k.k. w zw. z art. 115

§ 11 k.k. i uznanie oskarżonego za winnego dopuszczenia się przestępstwa

znęcania, w sytuacji, gdy opis czynu przypisanego oskarżonemu nie wypełnia

znamion typu czynu zabronionego określonego w art. 207 k.k., bowiem była żona nie

jest osobą najbliższą w rozumieniu ww. regulacji,

-

rażące naruszenie art. 455 k.p.k., mające wpływ na treść orzeczenia, poprzez

zmianę ustaleń faktycznych i częściową zmianę kwalifikacji prawnej przypisanego

oskarżonemu czynu, pomimo wniesienia środka odwoławczego wyłącznie na jego

korzyść.

Skarżący wniósł o uchylenie punktu I zaskarżonego wyroku i uniewinnienie

skazanego od popełnienia czynu zarzucanego mu w punkcie drugim aktu oskarżenia,

ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Nowym Sączu oraz o wstrzymanie wykonania

orzeczenia do czasu rozpoznania niniejszej kasacji.

W odpowiedzi na kasację Zastępca Prokuratora Rejonowego w Limanowej

wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.

W toku rozprawy kasacyjnej prokurator wniósł o oddalenie kasacji jako

oczywiście bezzasadnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja wniesiona przez obrońcę oskarżonego okazała się zasadna. Rację

ma skarżący wskazując, że sąd odwoławczy zmieniając wyrok sądu I instancji

dopuścił się rażącego naruszenia prawa w postaci art. 434 § 1 k.p.k., które miało przy

tym istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Przy czym Sąd Najwyższy, zgodnie

z treścią art. 436 k.p.k., ograniczył rozpoznanie kasacji do zarzutów, które

III KK 82/26

7

spowodowały uchylenie zaskarżonego wyroku, uznając pozostałe zarzuty za

przedwczesne.

Tytułem wstępu należy podnieść, że zgodnie z treścią art. 434 § 1 pkt 1 k.p.k.

sąd odwoławczy może orzec na niekorzyść oskarżonego jedynie wówczas, gdy

wniesiono na jego niekorzyść środek odwoławczy. Zakaz orzekania na niekorzyść

oznacza, że w postępowaniu odwoławczym, ani w postępowaniu ponownym,

sytuacja oskarżonego nie może ulec pogorszeniu w jakimkolwiek zakresie, co

dotyczy zarówno zmian w sferze ustaleń faktycznych, zakazu niekorzystnych

rozstrzygnięć w zakresie orzeczonej kary i środków karnych, czy w końcu zmiany

kwalifikacji prawnej.

W rozpatrywanej sprawie, w następstwie wydanego wyroku reformatoryjnego,

niewątpliwie nastąpiło istotne pogorszenie sytuacji procesowej oskarżonego, mimo

tego, iż wyrok sądu a quo był zaskarżony jedynie przez obrońcę oskarżonego, a

zatem na jego korzyść. Zmiana wyroku przez sąd odwoławczy na niekorzyść

oskarżonego M. J. wynika z kilku okoliczności.

Po pierwsze, Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, działając jako sąd odwoławczy,

rozpoznając apelację wniesioną jedynie przez obrońcę oskarżonego, w miejsce

jednego czynu przypisanego oskarżonemu w pkt IV wyroku sądu I instancji, tj. czynu

z art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., uznał oskarżonego za winnego czterech

czynów, odpowiednio z art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.; art. 190 § 1 k.k.; art.

217 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. oraz art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. (pkt I

ppkt 2 lit. a-d wyroku). Przy czym odnośnie do czynu z art. 207 § 1 k.k. w zw. z art.

64 § 1 k.k. jedynie w uzasadnieniu wyroku sąd odwoławczy wskazał, że w zakresie

przestępstwa z art. 207 § 1 k.k. brak było podstaw do przyjęcia, że oskarżony czynu

tego dopuścił się w warunkach recydywy z art. 64 § 1 k.k. (s. 15 uzasadnienia).

Dodatkowo Sąd Okręgowy ustalił, że przypisany w pkt IV czyn został popełniony w

okresie od nieustalonego dnia września 2017 roku do dnia 29 stycznia 2020 roku, a

z jego opisu wyeliminował sformułowanie dotyczące gróźb po tym okresie wobec

pokrzywdzonej kierowanych przy użyciu noża. Zmiana czasookresu wynikała z

uwzględnienia zarzutu zawartego w apelacji obrońcy oskarżonego w zakresie braku

znamienia w postaci znęcania się nad osobą najbliższą, w związku z faktem, że od

dnia 29 stycznia 2020 r. A. J. nie była już żoną oskarżonego.

III KK 82/26

8

Dokonując powyższej zmiany, sąd odwoławczy w ramach zarzucanego czynu

w akcie oskarżenia, w zakresie zachowań oskarżonego, które miały miejsce także

po dniu 29 stycznia 2020 r., przypisał M. J. występki z art. 190

§ 1 k.k.; art. 217 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. oraz art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 12

§ 1 k.k. Przy czym w toku postępowania odwoławczego sąd uzyskał stanowisko

oskarżyciela publicznego w zakresie objęcia ściganiem z urzędu czynów ściganych

z oskarżenia prywatnego z art. 217 § 1 k.k. oraz art. 216 § 1 k.k., jak również

oświadczenie pokrzywdzonej w zakresie woli ścigania oskarżonego za przestępstwo

z art. 190 § 1 k.k. Dodatkowo sąd odwoławczy wskazał w uzasadnieniu orzeczenia,

że: „[p]rzyjąć należy, iż pokrzywdzona tych gróźb obawiała się o czym jednoznacznie

świadczy jej reakcja na zachowanie męża (krzyki)” (s. 15 uzasadnienia).

Odnosząc się do przyjętych ustaleń sądu ad quem wskazać należy, że

zarówno w doktrynie, jak i judykaturze przyjmuje się, że przypisanie oskarżonemu

dwóch odrębnych czynów zamiast jednego przestępstwa stanowi zmianę wyroku na

niekorzyść. Tym samym, jeżeli wyrok został zaskarżony tylko na korzyść

oskarżonego, to nie jest dopuszczalna taka jego zmiana, która polegałaby na

przypisaniu oskarżonemu zamiast jednego – dwóch lub więcej przestępstw

pozostających w zbiegu realnym (zob. Z. Doda, A. Gaberle, Kontrola odwoławcza w

procesie karnym, Dom Wydawniczy ABC 1997, s. 291; wyrok SA w Lublinie z dnia 27

grudnia 2004 r., II AKa 317/04; wyrok SN z dnia 24 czerwca 1999 r., III KKN 408/97,

gdzie bierze się po uwagę także konsekwencje prawne). Tym samym przypisanie

przez sąd odwoławczy oskarżonemu czterech przestępstw w miejsce jednego,

stanowi oczywistą zmianę orzeczenia na jego niekorzyść. Ponadto zmianą

niekorzystną dla oskarżonego jest bez wątpienia modyfikacja, polegająca na takim

„uzupełnieniu” przez sąd drugiej instancji okoliczności faktycznych ustalonych przez

sąd a quo, która pozwoli na stwierdzenie, że zostały wyczerpane znamiona nowego

czynu zabronionego, co w rozpatrywanej sprawie dotyczy przestępstwa z art. 190 §

1 k.k., gdzie sąd II instancji ustalił, że pokrzywdzona obawiała się gróźb, mimo braku

takich ustaleń przez sąd ad quo (zob. postanowienie SN z dnia 4 grudnia 2012 r.,

V KK 275/12).

W dalszej kolejności należy podkreślić, że reguła ne peius obejmuje także

zakaz orzeczenia surowszej kary lub środków karnych. W przedmiotowej sprawie

III KK 82/26

9

sąd odwoławczy w miejsce jednej kary za czyn z art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1

k.k. w wymiarze 10 miesięcy pozbawienia wolności orzekł cztery kary jednostkowe

za poszczególne przestępstwa, odpowiednio w wymiarze:

- za czyn z art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. - 8 miesięcy pozbawienia wolności;

- za czyn z art. 190 § 1 k.k. - 4 miesiące pozbawienia wolności;

- za czyn z art. 217 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. - 3 miesiące pozbawienia wolności;

- za czyn z art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. - grzywnę w ilości 150 (stu

pięćdziesięciu) stawek dziennych przyjmując, że jedna stawka dzienna jest równa

kwocie 10 (dziesięciu) złotych,

Tym samym sąd II instancji wymierzył oskarżonemu w miejsce jednej kary w

wymiarze 10 miesięcy pozbawienia wolności, cztery kary jednostkowe w łącznym

wymiarze 15 miesięcy pozbawienia wolności i dodatkowo grzywnę w ilości 150 (stu

pięćdziesięciu) stawek dziennych przyjmując, że jedna stawka dzienna jest równa

kwocie 10 (dziesięciu) złotych. W sposób oczywisty wymierzona przez sąd

odwoławczy kara jest surowsza dla oskarżonego. Powyższego ustalenia nie zmienia

okoliczność, że orzeczona przez sąd odwoławczy kara łączna pozostała w takim

samym wymiarze 1 roku i 5 miesięcy pozbawienia wolności. Po pierwsze, kara ta nie

obejmuje dodatkowo orzeczonej kary grzywny. Po drugie, zakaz orzekania na

niekorzyść oskarżonego oznacza, iż jego sytuacja w postępowaniu odwoławczym nie

może ulec pogorszeniu w jakimkolwiek zakresie, w tym również w sferze ustaleń

faktycznych powodujących lub tylko mogących powodować negatywne skutki w

sytuacji prawnej oskarżonego (zob. wyrok SN z dnia 30 grudnia 2024 r., I KK 427/24).

Tymczasem sytuacja prawna oskarżonego może realnie ulec zmianie na niekorzyść

w przypadku wydania wyroku łącznego i orzeczenia nowej kary łącznej na podstawie

art. 85 § 1 k.k., gdzie bierze się za podstawę kary z osobna wymierzone za

zbiegające się przestępstwa, czyli wszystkie kary jednostkowe. Zgodnie zaś z treścią

art. 86 § 1 k.k., karę łączną wymierza się w granicach powyżej najwyższej kary

jednostkowej do ich sumy, co w przedmiotowej sprawie zamiast maksymalnej kary

10 miesięcy pozbawienia wolności, stanowi karę 15 miesięcy pozbawienia wolności.

Na koniec podjętych rozważań warto także zauważyć, że zgodnie z treścią art.

455 k.p.k., zmiana kwalifikacji prawnej na niekorzyść może nastąpić jedynie w

sytuacji, gdy środek zaskarżenia został wniesiony na niekorzyść.

III KK 82/26

10

Zaistniałe w rozpatrywanej sprawie uchybienia miały niewątpliwie istotny

wpływ na treść wyroku, który został wydany z rażącą obrazą wskazanego w kasacji

przepisu z art. 434 § 1 k.p.k.

W konsekwencji, Sąd Najwyższy, uwzględniając kasację obrońcy

oskarżonego, uchylił wyrok w zaskarżonej części i sprawę w tym zakresie przekazał

Sądowi Okręgowemu w Nowym Sączu do ponownego rozpoznania w postępowaniu

odwoławczym. Sąd ten ponownie winien rozpoznać zarzuty podniesione przez

obrońcę oskarżonego w apelacji, także w punkcie 1, przy uwzględnieniu okoliczności,

że zakazem reformationis in peius objęte jest jedynie dokonywanie zmian orzeczenia

na niekorzyść oskarżonego w przypadku braku środka zaskarżenia wniesionego w

tym kierunku, nie zaś przeprowadzanie dowodów, które potwierdziłyby lub nie

potwierdziły, słuszność zarzutów podniesionych w apelacji (zob. wyrok SN z dnia 30

maja 2022 r., V KK 424/21), co dotyczy uzyskanego w toku postępowania

odwoławczego prawomocnego wyroku rozwodowego M. J. i A. J.

Z uwagi na rozpoznanie kasacji wstrzymanie wykonania orzeczenia stało się

bezprzedmiotowe.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.

[J.J.]

[r.g.]

Małgorzata Bednarek Anna Dziergawka Stanisław Stankiewicz

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.