Sąd Najwyższy zawiesił wznowienie kasacji, bo nie da się wyznaczyć składu w Izbie Karnej

Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2026 r. Sąd Najwyższy – z uwagi na

szczegółową argumentacją dotyczącą toku postępowania w sprawie III KO 150/24

w przedmiocie wznowienia z urzędu postępowania kasacyjnego – wyznaczony

został w oparciu o reguły wskazane w uzasadnieniu postanowienia (k. 32 i nast.),

skład orzekający w sprawie o sygn. akt III KO 150/24 (pkt 3 postanowienia). W dniu

III KO 150/24

2

19 stycznia 2026 r. Prezes Izby Karnej wydał bez podstawy prawnej (bezprawne)

zarządzenie, którym „uchylił” postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia

2026 r., a także nakazał podjęcie czynności dyscyplinarnych wobec sędziego

referenta. W dniu 12 marca 2026 r. zostało wydane przez Prezesa Izby Karnej

zarządzenie, którym wyznaczono nowy skład orzekający, który nie był tożsamy ze

składem wskazanym w treści postanowienia z dnia 14 stycznia 2026 r. (k. 51).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Z uwagi na wydawane przez Prezesa Izby Karnej bezprawne decyzje, którymi

blokowane jest zarówno wyznaczanie składów orzekających w sprawach o

wznowienie z urzędu postępowania kasacyjnego (co do wskazania, dlaczego są

one bezprawne – por. uzasadnienie postanowienia z dnia 14 stycznia 2026 r.), jak i

„uchylenie” („bez trybu”) postanowienia z dnia 14 stycznia 2016 r., stwierdzić

trzeba, że nie jest obecnie możliwe rozpoznanie tej sprawy według normalnych

reguł postępowania, wyznaczonych przepisami ustawy o Sądzie Najwyższym oraz

regulaminem Sądu Najwyższego. Nie może zatem być akceptowana także sytuacja

wydania zarządzenia o nowym składzie orzekającym (k. 51), albowiem właściwy

skład orzekający jest określony treścią postanowienia z dnia 14 stycznia 2026 r. (k.

32-35). Niezależenie od tej okoliczności dodać trzeba, że skład z zarządzenia z

dnia 12 marca 2026 r. jest wadliwy także dlatego, iż jedna z osób wskazana w tym

składzie jest w tożsamej sytuacji prawno-ustrojowej co sędzia, który wydał

postanowienie o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej, a zatem gdyby

przestrzegano reguł procesowych (nemo iudex in causa sue), to nie powinna być

wskazywana do składu. Pomimo tej oczywistej przeszkody do tworzenia takiego

składu, Prezes Izby Karnej takie składy tworzy, aby nie dochodziło do rozpoznania

tych spraw, albowiem znana mu jest sytuacja nieorzekania z osobami, które nie

mogą tworzyć składów uznawanych jako sąd. Już na marginesie dodać trzeba, że

obserwacja praktyki wyznaczania składów orzekających w tej kategorii sprawy

wskazuje, iż niejednokrotnie składy są dobierane w taki sposób, aby nie doszło do

wznowienia postępowania (znane są bowiem poglądy sędziów co do możliwości

wznowienia postępowania kasacyjnego i mając wiedzę w tym przedmiocie można

ułożyć skład, który wyda „pożądane” przez Prezesa orzeczenia). Reguły

zastosowane w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2026 r. były w

III KO 150/24

3

tym zakresie jasne i zgodne z przepisami oraz służyły uniknięciu takiego

mechanizmu dobierania sędziów pod końcowe orzeczenie.

Wszystkie te argumenty wskazują, że obecnie w Izbie Karnej nie jest możliwe

rzetelne i zgodne z przepisami wyznaczenie składu orzekającego, co uniemożliwia

dalszy tok postępowania. Sąd Najwyższy podziela przy tym w całości argumentację

wskazaną w treści postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 2026 r. w

sprawie II KO 118/24.

Z tych wszystkich powodów należało zawiesić postępowanie w tej sprawie.

[WB]

[a.ł]