Skazany nie doczekał się wznowienia kasacji, SN uznał wniosek za niedopuszczalny

W dniu 17 października 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo

procesowe skazanego K. O. z dnia 11 października 2025 r. zatytułowane „wniosek”,

w którym skazany wniósł o „wznowienie postępowania od prawomocnego wyroku

Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 11 maja 2022 r., sygn. akt II AKa 200/21 ze

względu na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postępowaniu

kasacyjnym z dnia 23 listopada 2023 r., sygn. akt III KK 73/23, Sąd Najwyższy,

III KO 165/25

2

polegającej na nienależytej obsadzie sądu orzekającego, która nie była mu znana

na przedpolu rozpoznawania sprawy, co uniemożliwiło mu skorzystanie z wniosku o

zmianę składu sędziowskiego”.

Pismo to stanowiło w istocie sygnalizację wznowienia z urzędu

postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z

dnia 23 listopada 2023 r., sygn. akt III KK 73/23, o oddaleniu wszystkich kasacji

obrońców skazanych (w tym kasacji obrońcy skazanego K. O. ) jako oczywiście

bezzasadnych, z uwagi na uzasadnienie wniosku okolicznością udziału w

postępowaniu kasacyjnym sędziów SN: Pawła Kołodziejskiego (sprawozdawcy) i

Małgorzaty Bednarek (członka składu orzekającego), co do których – zdaniem

skazanego – „istnieją i istniały poważne wątpliwości co do ich niezawisłości i

bezstronności oraz legalności w owym czasie”, tj. okolicznością zaistnienia

uchybienia określonego w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., polegającego na nienależytej

obsadzie Sądu Najwyższego. W dalszej części uzasadnienia wniosku skazany

wskazał, że ww. sędziowie SN zostali awansowani przez wadliwy organ jakim jest

Krajowa Rada Sądownictwa, stąd ich powołanie na urząd sędziego SN obarczone

jest wadą prawną. Obecność w składzie orzekającym ww. sędziów powołanych na

wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym

przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie

Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, prowadzi do naruszenia standardu

niezawisłości i bezstronności w rozumieniu prawa krajowego („uchwały sędziów

Sądu Najwyższego”) i prawa traktatowego („wyroków ETPCz i TSUE”) (k. 2-3).

Pismo to zostało zarejestrowane w repertorium „KO” pod sygn. III KO 165/25

jako wniosek sygnalizacyjny (k. 2 i k. 5). Wprawdzie w zarządzeniu na k. 5 po

słowach „sygnalizacja wznowienia postępowania z urzędu (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.)”

nie doprecyzowano, że chodzi o postępowanie kasacyjne, jednak jak już wyżej

wskazano, petitum pisma procesowego skazanego, jego treść, szczególnie treść

jego uzasadnienia, wskazują na sygnalizację potrzeby wznowienia z urzędu

postępowania kasacyjnego.

W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 542 § 3 k.p.k. uchybienia

ujęte w art. 439 § 1 k.p.k. stanowią przyczyny wznowienia postępowania karnego z

urzędu, przy czym wznowienie postępowania jedynie z powodów określonych w art.

III KO 165/25

3

439 § 1 pkt 9 - 11 k.p.k. może nastąpić tylko na korzyść skazanego. W

przedmiotowej sprawie stwierdzić należy brak podstaw do podjęcia działań z

urzędu przez Sąd Najwyższy w przedmiocie wznowienia postępowania

kasacyjnego zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 23

listopada 2023 r., sygn. akt III KK 73/23. Instytucja wznowienia postępowania

dotyczy bowiem postępowania sądowego rozstrzygającego w zakresie

odpowiedzialności karnej oskarżonego. Tymczasem postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 23 listopada 2023 r., sygn. akt III KK 73/23, o oddaleniu kasacji

obrońców skazanych, w tym kasacji obrońcy skazanego K. O. jako oczywiście

bezzasadnych, nie jest prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie

sądowe w zakresie odnoszącym się do jego odpowiedzialności karnej. Takim

orzeczeniem jest - pierwotny w stosunku do niego - wyrok skazujący Sądu

Okręgowego w Kielcach z dnia 22 lutego 2021 r., sygn. akt III K 151/20, zmieniony

wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 11 maja 2022 r., sygn. akt II AKa

200/21, od którego obrońcy skazanych wnieśli kasacje.

Jak podkreślono w uchwale Pełnego Składu Izby Karnej Sądu Najwyższego

z dnia 9 października 2000 r., sygn. akt I KZP 37/2000, zam. OSNKW 2000, z. 9 -

10, poz. 78, oddalenie kasacji jest jakościowo czymś zupełnie odmiennym niż

utrzymanie zaskarżonego orzeczenia w mocy. Oddalając kasację sąd orzeka

jedynie o niezasadności wniesionej skargi kasacyjnej, nie wkracza zaś w żadnym

zakresie w sferę, w której wyrok kończący postępowanie, korzysta już z powagi

rzeczy osądzonej. W uchwale tej wskazano, że z istoty postępowania kasacyjnego

wynika, iż nie jest też ono postępowaniem zmierzającym do rozstrzygnięcia "o

zasadności oskarżenia wniesionego w sprawie karnej" w rozumieniu art. 6 ust. 1

Europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, lecz

postępowaniem zmierzającym do zbadania zasadności tego nadzwyczajnego

środka zaskarżenia, jakim jest kasacja, wniesionego już po prawomocnym

zakończeniu postępowania.

W licznych judykatach Sądu Najwyższego artykułowany jest pogląd, że

niedopuszczalny z mocy ustawy jest wniosek o wznowienie postępowania

kasacyjnego, gdyż orzeczenie Sądu Najwyższego o oddaleniu kasacji nie jest

orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu art. 544 § 2 k.p.k. w zw. z art.

III KO 165/25

4

540 § 1 in princ. k.p.k. Jest natomiast takim orzeczeniem wydane przez Sąd

Najwyższy, po uchyleniu w wyniku kasacji prawomocnego wyroku, orzeczenie

następcze o umorzeniu postępowania lub o uniewinnieniu oskarżonego (por. np.

postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt III KO

53/99, OSNKW 2001, z. 7 - 8, poz. 67, z dnia 27 czerwca 2001 r., III KO 115/00,

OSNKW 2001, z. 9 - 10, poz. 83, z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt V KO 87/10 i

powołane w nim orzeczenia, zam. R - OSNKW 2010, poz. 2369, z dnia 19 sierpnia

2015 r., sygn. akt IV KO 46/15, OSNKW 2015, z. 12, poz. 104, a także

postanowienie składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2023 r.,

sygn. akt I KZP 17/22, Legalis).

W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2005

r., I KZP 5/05, zam. OSNKW 2005, z. 6, poz. 48, wyrażono pogląd, że w

postępowaniu o wznowienie postępowania, istnieje zawsze możliwość

wykorzystania inicjatywy stron w celu usunięcia rzeczywistych uchybień

wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. Pełne zastosowanie znajduje tu instytucja

przewidziana w art. 9 § 2 k.p.k., umożliwiająca stronie wystąpienie z wnioskiem

(sygnalizacją) o dokonanie czynności z urzędu. Ta inicjatywa, w razie

potwierdzenia zaistnienia wskazanego uchybienia, może prowadzić do wszczęcia z

urzędu postępowania wznowieniowego, zaś w braku zaistnienia uchybienia

skutkującego obowiązkiem wszczęcia z urzędu postępowania wznowieniowego, nie

wymaga wydania orzeczenia stwierdzającego, że wskazywana w sygnalizacji

usterka nie występuje. Wolno poprzestać wówczas nawet na samym

poinformowaniu stron o braku podstaw do wszczęcia postępowania

wznowieniowego z urzędu. Dopuszczalne jest jednak ⎯ także ⎯ wydanie decyzji o

braku prawnych podstaw do wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu w

formie niezaskarżalnego zarządzenia, co uznano za stosowne w niniejszym

przypadku.

[J.J.]

[a.ł]

III KO 165/25

5