Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy P. J. innemu sądowi na wniosek Sądu Rejonowego w Rzeszowie

W dniu 16 lutego 2026 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek Sądu

Rejonowego w Rzeszowie o przekazanie sprawy P. J. do rozpoznania innemu

równorzędnemu sądowi. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, że

przedmiotowa sprawa została przydzielona sędziemu X. Y., który złożył odwołanie

do KRS od zmiany podziału czynności w zakresie, w którym podział ten

zobowiązywał sędziego do orzekania w Wydziale II Karnym Sądu Rejonowego w

Rzeszowie. Odwołanie to zostało uwzględnione przez KRS, jednak nie jest

respektowane przez Prezesa Sądu Okręgowego w Rzeszowie.

W ocenie wnioskującego Sądu, opisana w postanowieniu sytuacja wywiera

„wpływ na swobodę orzekania sędziego X. Y., zmuszając go de facto do pomijania

jednoznacznych postanowień uchwał Krajowej Rady Sądownictwa, do naruszania

obowiązujących przepisów ustawy, jak też do postępowania wbrew złożonemu

III KO 65/26

2

ślubowaniu sędziowskiemu. Sytuacja ta stwarza ponadto w odbiorze zewnętrznym

przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sędziego X. Y. w

sposób swobodny i obiektywny. (…) W ocenie Sądu przekazanie niniejszej sprawy

innemu sądowi równorzędnemu pozwoli uniknąć wszelkich zagrożeń, które

związane są z rozpoznawaniem niniejszej sprawy wbrew uchwałom Krajowej Rady

Sądownictwa oraz wbrew obowiązującym przepisom rangi ustawowej przez

sędziego X. Y.”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Wypada zauważyć, że nie jest to pierwszy wniosek Sądu Rejonowego w

Rzeszowie złożony w trybie art. 37 k.p.k. i oparty praktycznie o tożsame argumenty,

przez sędziego referenta X. Y.. Przykładowo w sprawach: III KO 55/25,

postanowienie z dnia 28 kwietnia 2025 r.; III KO 129/25, postanowienie z dnia 10

września 2025 r.; III KO 239/25, postanowienie z dnia 15 stycznia 2026 r.; III KO

225/25, postanowienie z dnia 21 stycznia 2026 r.; III KO 248/25, postanowienie z

dnia 29 stycznia 2026 r.; III KO 237/25, postanowienie z dnia 10 lutego 2026 r. -

Sąd Najwyższy (w różnych składach) odmówił uwzględnienia kolejnych wniosków

Sądu Rejonowego w Rzeszowie złożonych w trybie art. 37 k.p.k. i

przedstawiających podobne argumenty. Także w niniejszym przypadku stanowiska

tam wyrażone w całości podziela Sąd Najwyższy rozpoznając przedmiotowy

wniosek.

Po raz kolejny trzeba podkreślić, że przekazanie sprawy do rozpoznania

innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 § 1 k.p.k. może nastąpić tylko

wyjątkowo, gdy w sposób realny wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, a

przepis ten nie może być interpretowany rozszerzająco. Do kategorii przyczyn

uzasadniających przekazanie sprawy na podstawie tego przepisu nie mieści się

kwestionowanie sposobu, w jakim przydzielono do rozpoznania sprawę

konkretnemu sędziemu. Wyrażony w postanowieniu pogląd Sądu Rejonowego w

Rzeszowie, jakoby z samego sposobu przydziału sprawy sędziemu można było

wyprowadzić wniosek o istnieniu w odbiorze zewnętrznym uzasadnionych

wątpliwości co do bezstronności sędziego, jest chybiony i dowodzi wadliwego

postrzegania czym jest bezstronność i niezawisłość sędziego. Nie można w sposób

III KO 65/26

3

logiczny wywodzić, iż czynność techniczno-organizacyjna związana z samym

przydziałem sprawy może mieć takie znaczenie, że zrodzi u postronnego

obserwatora wątpliwości co do bezstronności sędziego wyznaczonego do jej

rozpoznania.

Odnosząc się do argumentacji przedstawionej w postanowieniu stwierdzić

należy, że podniesione w nim okoliczności łączące zagrożenie dobra wymiaru

sprawiedliwości z organizacją pracy w Sądzie Rejonowym w Rzeszowie, nie

mieszczą się w pojęciu „dobra wymiaru sprawiedliwości”. Sąd Najwyższy w

składzie orzekającym w niniejszej sprawie, konsekwentnie stoi na stanowisku, że

zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości nie mogą stanowić problemy

techniczne i organizacyjne istniejące po stronie sądu właściwego do rozpoznania

sprawy.

W postanowieniu z dnia 29 stycznia 2026 r., w sprawie III KO 248/25, Sąd

Najwyższy odmawiając uwzględnienia tożsamego wniosku zauważył – „Jeżeli

sędziemu sprawozdawcy towarzyszą ewentualne obawy zaistnienia okoliczności

tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego

bezstronności w omawianej sprawie, to należy w pierwszej kolejności rozwiązać je

w trybie art. 41 § 1 k.p.k. Po to bowiem ustawodawca przewidział instytucję iudex

suspectus, aby w każdej niejednoznacznej sytuacji innej, niż uregulowane w art. 40

k.p.k., a wynikającej czy też z subiektywnego poczucia sędziego co do własnej

bezstronności, czy też gdy jego bezstronność oparta na zobiektywizowanych

przesłankach i analizowana przez odwołanie się do oceny sytuacji dokonanej przez

przeciętnego, rozsądnie rozumującego obserwatora, mogłaby być kwestionowana

w odbiorze zewnętrznym, sędzia miał możliwość wyeliminowania siebie od

orzekania w danej, konkretnej sprawie”. Pogląd ten należy w pełni zaaprobować.

Mając na uwadze powyższe okoliczności i kierując się zakazem

rozszerzającej wykładni art. 37 k.p.k., Sąd Najwyższy odmówił uwzględnienia

wniosku.

[J.J.]

[r.g.]

III KO 65/26

4