Sąd Najwyższy wyłączył sędziego Antoniego Bojańczyka od sprawy skazanego G. Z.

Skazany G. Z. pismem datowanym 12 listopada 2025 r., skierowanym do

Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie złożył wniosek „o ponowne rozpatrzenie wyroku

łącznego wydanego w dniu 22 czerwca 2023 r., sygn. akt AKa 43/23”. Wystąpienie

motywował tym, że w przedmiocie wyroku łącznego orzekał „tak zwany NEO-sędzia,

SSA G.Z. – przewodniczący oraz być może że wyroki w wyroku łącznym też zostały

rozpatrzone przez NEO-sędziego”.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 8 stycznia 2026 r.,

sygn. akt II AKo 181/25 stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę do

rozpoznania Sądowi Najwyższemu.

III KO 75/26

2

Pismo obrońcy skazanego G. Z. zarejestrowano pod sygn. akt III KO

75/26, a zarządzeniem Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Karnej

sprawę przydzielono sędziemu SN Jarosławowi Matrasowi, który wyznaczył termin

posiedzenia Sądu na 15 kwietnia 2026 r. i zaproponował, by w składzie

orzekającym zasiedli także sędziowie SN Jacek Błaszczyk i Małgorzata Gierszon.

Nie spotkało się to z aprobatą Prezesa Sądu Najwyższego, który zarządzeniem z

dnia 12 marca 2026 r. na podstawie art. 80 § 1 uSN oraz § 80 ust. 7 regSN w zw. z

art. 544 § 2 k.p.k. wyznaczył skład orzekający w osobach sędziów SN: Dariusza

Kali (przewodniczący), Antoniego Bojańczyka i Jarosława Matrasa.

Sędzia sprawozdawca Jarosław Matras zarządzeniem z dnia 17 marca

2026 r.:

- odwołał termin posiedzenia wyznaczonego na 15 kwietnia 2026 r.,

- stwierdził „istnienie okoliczności dających podstawę do wyłączenia z

urzędu członka składu orzekającego SSN Antoniego Bojańczyka (art. 40 § 1 pkt 1

k.p.k. oraz art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. – por. uchwałę Sądu

Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22”,

- polecił doręczenie zarządzenia stronie inicjującej wznowienie

postępowania kasacyjnego,

- polecił „odpis zarządzenia przedstawić przewodniczącemu wydziału w

celu zarejestrowania sprawy o wyłączenie z urzędu SSN A. Bojańczyka (uchwała

SN z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22) i przydzielenie tej sprawy osobie, która

nie jest w tej samej sytuacji ustrojowej (nemo iudex in causa sua)”.

W zarządzeniu wskazano m.in., że zostało wydane „w celu

zagwarantowania stronie prawa do sądu” oraz że „sygnalizacja wznowienia z

urzędu dotyczy orzeczenia wydanego przez sędziego powołanego w takim samym

trybie co członek składu (sprawa II AKa 43/23)”.

W konsekwencji sprawie dotyczącej wyłączenia sędziego Antoniego

Bojańczyka nadano numer KRI 1601.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Autor cytowanego zarządzenia zasadnie odwołał się do uchwały składu

siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK

2022, nr 6, poz. 22). W jej pkt 8 stwierdzono, że „kontrola bezstronności sędziego

III KO 75/26

3

prowadzona przez właściwy sąd z urzędu w trybie art. 42 § 1 k.p.k. może zostać

uruchomiona również przez każdego sędziego zasiadającego w jego składzie”, co

czyni uprawione merytoryczne orzekanie w przedmiocie wyłączenia sędziego

Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie III KO 75/26.

Uznano, że należy podjąć decyzję o wyłączeniu sędziego Antoniego

Bojańczyka od udziału w wymienionej sprawie o sygnaturze akt III KO 75/26,

bowiem realia tej sprawy są takie, że:

- złożenie pisma sygnalizującego potrzebę wznowienia z urzędu

postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 22

czerwca 2023 r., sygn. akt AKa 43/23, skazany motywował faktem zasiadania w

składzie orzekającym tego Sądu sędziego powołanego do pełnienia urzędu na

wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany w oparciu o

przepisy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie

Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3),

- sędzia Antoni Bojańczyk do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego

Sądu Najwyższego również został powołany przez Prezydenta RP na wniosek

Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami

wspomnianej ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.

W tym stanie rzeczy zasadny jest pogląd, że prawo skazanego G. Z. do

sądu (należycie obsadzonego, bezstronnego) – w rozumieniu konstytucyjnym i

konwencyjnym – nie byłoby w pełni realizowane, gdyby w składzie Sądu

Najwyższego orzekającego w sprawie III KO 75/26 uczestniczył sędzia Antoni

Bojańczyk. Wątpliwe byłoby zachowanie przez tego sędziego obiektywizmu w

orzekaniu, bowiem zachodziłby przypadek jeśli nie tożsamy, to bardzo zbliżony do

orzekania sędziego we własnej sprawie, skoro zasadność wystąpienia skazanego

sędzia Antoni Bojańczyk z pewnością oceniałby, mając w polu widzenia własny

status zawodowy, który podważyłby podzielając racje autora wystąpienia.

Okoliczność tę miał na uwadze Sąd Najwyższy, gdy w pkt 6 wspomnianej uchwały

z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 stwierdził, że środek odwoławczy zawierający

zarzuty dotyczące uchybienia w procedurze powołania sędziego nie może być

rozpoznany przez sąd, w skład którego wchodzi osoba powołana w takiej samej

procedurze. Należy przyjąć, że ta teza uchwały ma zastosowanie w przypadku, gdy

III KO 75/26

4

przedmiotem badania jest sygnalizacja potrzeby wznowienia z urzędu

postępowania z powodu nienależytej obsady sądu, wynikającej z udziału w składzie

orzekającym sędziego powołanego do pełnienia urzędu na wniosek wadliwie

ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa.

Kierując się powołanymi względami, orzeczono jak w części

dyspozytywnej postanowienia.

[JJ.]

[a.ł]