SN przywrócił skazanemu termin na uzasadnienie wyroku, bo nie dostał pouczenia o kasacji

Sąd Rejonowy w Koszalinie, wyrokiem z dnia 25 września 2025 r., sygn. akt

II K 1159/24, uznał oskarżonego K.F. za winnego popełnienia przestępstwa z art.

286 § 1 k.k. w zw. z 64 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. Powyższy wyrok został

zaskarżony apelacjami oskarżonego oraz jego obrońcy, które jednak okazały się

III KZ 14/26

2

bezskuteczne. Sąd Okręgowy w Koszalinie wyrokiem z dnia 10 lutego 2026 r.,

sygn. akt V Ka 583/25, utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.

Pismem datowanym na 2 marca 2026 r., data wpływu 6 marca 2026 r. (k.

288), skazany wniósł do Sądu odwoławczego o przywrócenie terminu do złożenia

wniosku o sporządzenie i doręczenie pisemnego uzasadnienia wyroku Sądu

odwoławczego. Swój wniosek argumentował brakiem wiedzy o tym, że warunkiem

koniecznym do wywiedzenia kasacji jest uprzednie uzyskanie uzasadnienia wyroku

Sądu odwoławczego. Wskazał ponadto, że jego obrońca nie pouczył go o tym

wymogu. Tego samego dnia skazany wniósł także o doręczenie mu odpisu wyroku

wraz z uzasadnieniem (k. 289).

Postanowieniem z dnia 19 marca 2026 r. Sąd Okręgowy w Koszalinie nie

uwzględnił wniosku skazanego i odmówił przywrócenia terminu do złożenia

wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu

Okręgowego w Koszalinie z dnia 10 lutego 2026 r. w sprawie o sygn. akt V Ka

583/25 (k. 293).

Powyższe postanowienie skazany zaskarżył zażaleniem (k. 316). Z treści

pisma wynika, że domaga się on uchylenia zaskarżonego orzeczenia, powielając

argumentację zawartą we wniosku o przywrócenie terminu.

Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.

Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 126 § 1 k.p.k. kluczową przesłanką przywrócenia

terminu procesowego jest jego niedochowanie z przyczyn niezależnych od

wnioskodawcy, który jest zobligowany do precyzyjnego wskazania powodu

opóźnienia i udowodnienia, że dochowanie terminu leżało poza jego

możliwościami. Powodem takim może być niezawiniony brak wiedzy na temat

przepisów proceduralnych, kształtujących drogę zaskarżenia, będący efektem

braku należytego pouczenia (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16

kwietnia 2026 r., III KZ 8/26). Jak wynika z protokołu rozprawy, Sąd odwoławczy

pouczył skazanego jedynie o treści art. 457 § 1 oraz 2 k.p.k., pomijając treść art.

524 k.p.k., który to przepis miał kluczowe znaczenie z perspektywy jego interesów

procesowych. Skazany nie uzyskał zatem informacji, że w jego sytuacji dopiero

uzyskanie pisemnego uzasadnienia otwiera mu drogę do zaskarżenia wyroku

III KZ 14/26

3

kasacją. Z samego faktu pouczenia o treści art. 457 § 1 oraz 2 k.p.k. nie można

wnioskować, że przekazana informacja dotyczyła także art. 524 § 1 k.p.k. i

pouczenia o możliwości wniesienia kasacji.

Nie ulega wątpliwości, że obowiązkiem Sądu odwoławczego było pouczenie

skazanego o proceduralnych warunkach zaskarżenia wydanego wyroku. Sąd

odwoławczy nie dopełnił w tym zakresie ciążących na nim obowiązków. Jak wynika

z art. 16 § 1 k.p.k. „brak takiego pouczenia lub mylne pouczenie nie może

wywoływać ujemnych skutków procesowych dla uczestnika postępowania lub innej

osoby, której to dotyczy”. W realiach niniejszej sprawy owym ujemnym skutkiem

procesowym jest brak możliwości wniesienia kasacji od prawomocnego wyroku

Sądu odwoławczego. Skoro ustawodawca wprost przesądził, że skutek tego

rodzaju musi zostać zniwelowany, to biorąc pod uwagę istniejące instrumenty

procesowe oznaczało to konieczność przywrócenia terminu do złożenia wniosku o

sporządzenie i doręczenie pisemnego uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego.

Nie ma przy tym znaczenia, że w trakcie rozprawy apelacyjnej obecny był

także obrońca skazanego. To, że nie poinformował on skazanego o jego sytuacji

procesowej nie sanuje błędu Sądu odwoławczego i nie może stanowić argumentu

za odmową przywrócenia terminu.

Mając na względzie powyższe, orzeczono jak na wstępie.

[WB]

[r.g.]