Sąd Najwyższy utrzymał areszt dla K.S. mimo zażalenia obrońcy

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu kasacji wniesionej przez obrońcę

oskarżonego K.S., wyrokiem z dnia 11 lutego 2026 r., sygn. akt III KK 388/25,

uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie i przekazał sprawę temu sądowi do

ponownego rozpoznania.

III KZ 6/26

2

W związku z wydaniem ww. orzeczenia, Sąd Najwyższy, postanowieniem z

tej samej daty, na podstawie art. 538 § 2 k.p.k. w zw. z art. 249 § 1 k.p.k. w zw. z

art. 258 § 2 k.p.k., zastosował wobec oskarżonego środek zapobiegawczy w

postaci tymczasowego aresztowania na okres 3 miesięcy, tj. do dnia 12 maja 2026

r., przy czym zastrzegł, że w związku z uchyleniem wyroku Sądu odwoławczego

oraz ogłoszeniem postanowienia o tymczasowym aresztowaniu w dniu 11 lutego

2026 r. o godz. 15.00 - trwanie tego środka zapobiegawczego należy liczyć od tej

chwili i według niej oznaczyć należy rzeczywiste pozbawienie oskarżonego

wolności w warunkach Aresztu Śledczego.

Od powyższego postanowienia zażalenie wywiódł obrońca oskarżonego,

który zaskarżył je w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania,

które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, w szczególności:

- art. 249 § 1 k.p.k. poprzez przyjęcie, że w sprawie zachodzą przesłanki

uzasadniające konieczność zastosowania środka zapobiegawczego o charakterze

izolacyjnym, mimo braku realnych, konkretnych okoliczności świadczących o

istnieniu zagrożeń dla prawidłowego toku postępowania;

- art. 258 § 1 i 2 k.p.k. poprzez błędne uznanie istnienia obawy matactwa oraz

obawy związanej z surowością grożącej kary,

- art. 257 § 1 k.p.k. poprzez niezastosowanie środków zapobiegawczych o

charakterze wolnościowym, mimo że byłyby one wystarczające do zabezpieczenia

toku postępowania.

Podnosząc powyższe zarzuty obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego

postanowienia w całości, ewentualnie o jego zmianę poprzez zastosowanie wobec

oskarżonego środka zapobiegawczego o charakterze wolnościowym

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wszystkie podniesione w nim

zarzuty okazały się bezzasadne.

Na wstępie należy wskazać, że uchylonym wyrokiem Sądu Apelacyjnego

w Szczecinie z dnia 20 marca 2025 r., sygn. akt II AKa 220/24, Sąd Apelacyjny

zmienił wyrok sądu pierwszej instancji i ostatecznie orzekł za przypisane

oskarżonemu trzy przestępstwa kwalifikowane: z art. 207 § 1 k.k. w zb. z art. 156 §

III KZ 6/26

3

1 pkt 2 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2023 r. w zb. z art.

157 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. w

zw. z art. 4 § 1 k.k., z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.

oraz z art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w

zw. z art. 64 § 1 k.k. odpowiednio: karę 8 lat pozbawienia wolności oraz dwukrotnie

kary jednego roku i sześciu miesięcy pozbawienia wolności, na podstawie których

orzekł karę łączną pozbawienia wolności w wymiarze 9 lat. Po uchyleniu ww.

wyroku, w obrocie prawnym pozostaje zaś nieprawomocny wyrok Sądu

Okręgowego w Szczecinie z 13 czerwca 2024 r., sygn. III K 306/23, na mocy

którego K.S. skazano za przestępstwa: z art. 207 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 1 k.k. w

zb. z art. 157 § 2 k.k. w zb. z art 156 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art 11 § 2 k.k. w zw. z art.

64 § 2 k.k., art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. oraz z art. 62 ust. 2 ustawy z

dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 64 § 1 k.k., za które

wymierzono oskarżonemu odpowiednio: karę 14 lat pozbawienia wolności oraz

dwukrotnie kary dwóch lat pozbawienia wolności oraz orzeczono karę łączną w

wymiarze 15 lat pozbawienia wolności.

Bez wątpienia zatem w ww. sprawie zaktualizowała się przesłanka ogólna

stosowania tymczasowego aresztowania. Fakt nieprawomocnego skazania

oskarżonego za przypisane mu przestępstwa, mając na uwadze także zakres

zmian wprowadzonych uchylonym wyrokiem Sądu Apelacyjnego, przesądza o

prawidłowości zastosowania przez Sąd Najwyższy art. 249 § 1 k.p.k. i uznania, że

zebrane w sprawie dowody wskazują na duże prawdopodobieństwo popełnienia

przez oskarżonego zarzuconych mu czynów.

W świetle treści opisanych wyżej orzeczeń nie może być także mowy o

naruszeniu przez sąd kasacyjny art. 258 § 2 k.p.k., który stanowi, że jeżeli

oskarżonemu zarzuca się popełnienie zbrodni lub występku zagrożonego karą

pozbawienia wolności, której górna granica wynosi co najmniej 8 lat, albo gdy sąd

pierwszej instancji skazał go na karę pozbawienia wolności nie niższą niż 3 lata,

potrzeba zastosowania tymczasowego aresztowania w celu zabezpieczenia

prawidłowego toku postępowania może być uzasadniona grożącą oskarżonemu

surową karą.

III KZ 6/26

4

Zgodnie z utrwalonym w doktrynie i judykaturze poglądem, przesłanka z

art. 258 § 2 k.p.k. ma charakter autonomiczny i może być podstawą stosowania

środka zapobiegawczego niezależnie od podstaw wskazanych w art. 258 § 1 k.p.k.

(zob. J. Karaźniewicz [w:] Kodeks postępowania karnego. Komentarz, red. J.

Zagrodnik, LEX/el. 2023, art. 258, teza 6, uchwała Sądu Najwyższe z dnia 19

stycznia 2012 r., I KZP 18/11). W uzasadnieniu ostatnio powołanego orzeczenia

wskazano m.in. „że gdyby chcieć przyjąć, że dla zastosowania tymczasowego

aresztowania na podstawie art. 258 § 2 k.p.k. konieczne byłoby wykazanie istnienia

uzasadnionej obawy matactwa lub uzasadnionej obawy ucieczki, ukrycia się

oskarżonego, czy też innego bezprawnego utrudniania postępowania karnego (a

więc podstaw stosowania tymczasowego aresztowania określonych w art. 258 § 1

k.p.k.), to przepis § 2 okazałby się zupełnie zbędny. Taki sposób dokonywania

interpretacji stałby w rażącej sprzeczności z zakazem wykładni per non est. Jeżeli

więc ustawodawca przewidział w § 2 art. 258 k.p.k. dodatkową podstawę

stosowania tymczasowego aresztowania, a jednocześnie z żadnego przepisu nie

wynika konieczność łącznego wystąpienia przesłanek określonych w § 1 i 2, to

surowa kara grożąca oskarżonemu, w okolicznościach opisanych w § 2 art. 258

k.p.k., stanowić może samodzielną przesłankę szczególną”. W tej sytuacji

oczywiste jest, że Sąd Najwyższy, który swojego orzeczenia w przedmiocie

zastosowania tymczasowego aresztowania nie oparł na przepisie art. 258 § 1 k.p.k.,

nie naruszył rzeczonej regulacji.

Wbrew też temu co twierdzi obrońca, charakter i okoliczności czynów, co

do których zachodzi duże prawdopodobieństwo ich popełnienia przez K.S., a nadto

wysokość grożących oskarżonemu kar pozbawienia wolności (jednej z

jednostkowych oraz kary łącznej) wskazują, że wolnościowy środek zapobiegawczy

byłby w tym wypadku niewystarczający dla zabezpieczenia prawidłowego toku

procesu. Tak więc Sąd Najwyższy nie naruszył art. 257 § 1 k.p.k.

Żadnego wpływu na treść uzasadnianej decyzji procesowej, nie mogły

wywrzeć argumenty skarżącego, że do uchylenia zaskarżonego wyroku Sądu

Apelacyjnego doszło na skutek uwzględnienia kasacji wywiedzionej przez obrońcę

oskarżonego, wobec stwierdzenia bezwzględnej przyczyny odwoławczej będącej

konsekwencją okoliczności natury ustrojowej i prawnej, za które oskarżony nie

III KZ 6/26

5

ponosi odpowiedzialności. Przypomnieć bowiem należy, iż kompetencja Sądu

Najwyższego do zastosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego

aresztowania z art. 538 § 2 k.p.k. nie jest uzależniona od kierunku i zarzutów

podniesionych w kasacji, której uwzględnienie doprowadziło do uchylenia

zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

W tym stanie rzeczy, uwzględniając jednocześnie fakt, że zarówno w

czasie orzekania przez sąd kasacyjny na rozprawie w dniu 11 lutego 2026 r., jak i w

toku obecnego posiedzenia Sądu Najwyższego, nie ujawniły się przesłanki

negatywne stosowania tymczasowego aresztowania określone w art. 259 § 1 - 3

k.p.k., postanowiono jak w części dyspozytywnej postanowienia.

Andrzej Stępka

Kazimierz Klugiewicz

Dariusz Kala

[WB]

[a.ł]