Skarga o rentę z tytułu niezdolności do pracy nie została przyjęta przez SN

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

wyrokiem z 23 kwietnia 2024 r., III AUa 2212/20, oddalił apelację odwołującego się

P. W. od wyroku Sądu Okręgowego w Legnicy z 4 listopada 2020 r., V U 2329/20,

oddalającego jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

Oddziału w Legnicy z 11 marca 2020 r., którą to odmówiono przyznania

odwołującemu się prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.

Odwołujący się wniósł do Sądu Najwyższego skargę kasacyjną, zaskarżając

ten wyrok w całości. Uzasadniając wiosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do

III USK 359/24

2

rozpoznania wskazała, że skarga jest oczywiście uzasadniona, ponieważ

orzeczenie Sądu Apelacyjnego zostało wydane na skutek kwalifikowanych

naruszeń przepisów materialnych i procesowych, możliwych do dostrzeżenia bez

konieczności przeprowadzenia szczegółowej analizy sprawy, tj. z całkowitym

zaniechaniem oceny i w konsekwencji nieuwzględnieniem przy wskazywaniu

podstawy faktycznej rozstrzygnięcia w uzasadnieniu wyroku części materiału

dowodowego zgromadzonego w sprawie, a to skutkowało wydaniem orzeczenia w

oparciu o nie w pełni przeanalizowany materiał dowodowy zgromadzony w sprawie

i na podstawie wybiórczo ustalonego stanu zdrowia skarżącego, oraz oczywiście

błędnej wykładni art. 12 ust. 1 i 3, art. 13 ust. 1 w związku z art. 57 ust. 1 ustawy z

dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2025 r., poz. 1749 ze zm., dalej jako ustawa

emerytalna) polegającej na przyjęciu, że skarżący, który utracił w znacznym stopniu

możliwość pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji, ale ma możliwość

podjęcia prac niewymagających umiejętności, do których utracił zdolność, nie może

zostać uznany za niezdolnego do pracy i tym samym nie spełnia warunków do

uzyskania prawa do renty z tytułu tejże niezdolności.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o wydanie

postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi do rozpoznania oraz zasądzenie na

rzecz organu rentowego kosztów postępowania kasacyjnego według norm

przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego

rozpoznania.

Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1),

istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność

postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4).

III USK 359/24

3

Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek, gdyż

tylko wówczas może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2

k.p.c. Wiosek ten powinien zawierać profesjonalny wywód prawny nawiązujący do

wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. przesłanek przedsądu ze wskazaniem, które z

nich występują w sprawie i z uzasadnieniem stanowiska skarżącego

(postanowienie Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06).

Sąd Najwyższy jednolicie przyjmuje, że nawiązanie do przesłanki z art. 3989

§ 1 pkt 4 k.p.c. wymaga nie tylko powołania się na okoliczność, że skarga

kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ale również wykazania, iż przesłanka ta

rzeczywiście zachodzi. Oznacza to, że skarżący musi wskazać, w czym - w jego

ocenie - wyraża się "oczywistość" zasadności skargi oraz podać argumenty

wykazujące, że rzeczywiście skarga jest uzasadniona w sposób oczywisty. Sam

zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie

prowadzi bowiem wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście

uzasadniona. Skarżący powinien więc w wywodzie prawnym wykazać

kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego

polegającą na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu

podstawowej wiedzy prawniczej (postanowienia Sądu Najwyższego: z 14 lipca

2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 nr 4 poz. 75; z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06,

LEX nr 198531; z 9 marca 2012 r., I UK 370/11, LEX nr 1215126; z 1 stycznia 2012

r., I PK 104/11, LEX nr 1215774). Ponadto przez oczywistą zasadność skargi

kasacyjnej rozumie się sytuację, w której zaskarżone orzeczenie sądu drugiej

instancji w sposób ewidentny narusza konkretne przepisy prawa.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, jak i w jego

uzasadnieniu, niezbędne jest zatem powołanie konkretnych przepisów prawa, z

którymi wyrok sądu drugiej instancji jest w oczywisty sposób sprzeczny

(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 2012 r., I UK 414/12, LEX nr

1675171). Jednak o tym, że skarga jest oczywiście uzasadniona, nie może

decydować argumentacja zawarta w uzasadnieniu jej podstaw (postanowienie

Sądu Najwyższego z 2 kwietnia 2008 r., II PK 347/07, LEX nr 465860).

III USK 359/24

4

Tymczasem skarżący nie wykazał, że Sąd drugiej instancji dopuścił się

oczywistego naruszenia prawa w powyższym rozumieniu, ani że zaskarżony wyrok

jest oczywiście wadliwy. Polemiczna skarga kasacyjna zawiera rozmaite

kontrowersje faktyczne i prawne, które, wszakże nie zostały objęte adekwatnymi -

innymi niż rzekomo oczywista zasadność wniesionej skargi - wnioskami o przyjęcie

jej do merytorycznego rozpoznania, których Sąd Najwyższy nie może domyślać się

ani zastępować strony skarżącej w sformułowaniu takich wniosków o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania, które wymagałyby merytorycznej interwencji

najwyższej instancji sądowej. Oczywistość naruszenia przepisów prawa powinna

być widoczna od razu, bez wnikania w szczegóły sprawy oraz bez potrzeby

ponownej analizy istotnych kontrowersji prawnych, których, autor skargi kasacyjnej

nie sformułował w postaci potencjalnie istotnych zagadnień prawnych (art. 3989 § 1

pkt 1 k.p.c.) lub potencjalnej potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących

wątpliwości na gruncie złożonych ustaleń faktycznych przedmiotowej sprawy (art.

3989 § 1 pkt 2 k.p.c.). Takich potencjalnie adekwatnych wniosków o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania Sąd Najwyższy nie może domyślać się ani poszukiwać

w procedurze przedsądu.

Dodatkowo wskazać należy, że nawet niezdolność do wykonywania pracy

dotychczasowej nie jest wystarczająca do nabycia prawa do renty z tytułu

niezdolności do pracy, jeżeli wiek, poziom wykształcenia i predyspozycje

psychofizyczne usprawiedliwiają rokowanie, że mimo upośledzenia organizmu

możliwe jest podjęcie innej pracy w tym samym zawodzie albo po

przekwalifikowaniu zawodowym (por. wyrok Sądu Najwyższego z 29 czerwca 2005

r., I UK 299/04, OSNP 2006 nr 5-6, poz. 93).

Tym samym podnoszone przez skarżącego argumenty zmierzają w istocie

do podważenia suwerennej i niepoddającej się kontroli kasacyjnej sędziowskiej

oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, co na tym etapie

postępowania nie jest możliwe ze względu na to, że na mocy art. 3983 § 3 k.p.c.

oraz art. 39813 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy związany jest ustaleniami faktycznymi

stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.

Strona skarżąca nie zdołała zatem wykazać, że zachodzi potrzeba

rozpoznania przez Sąd Najwyższy wniesionej przez nią skargi kasacyjnej, wobec

III USK 359/24

5

czego na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. O kosztach

postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 102 k.p.c. ze względów

natury społecznej.

[a.ł]