Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy, bo grzywna 300 stawek przekraczała limit

Wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Ostrołęce T.P. został uznany winnym

popełnienia przestępstwa z art. 178a§1 k.k., polegającego na tym, że w dniu 30 maja 2025 roku, w

miejscowości R., na ulicy B., gmina R., powiat o., woj. [...], prowadził samochód osobowy marki S. o

IV KK 181/26

2

numerze rejestracyjnym (..), w ruchu lądowym, znajdując się w stanie nietrzeźwości, przy

stwierdzonej zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu z wynikami: I badanie 1,05 mg/l, II

badanie 1,01 mg/l, III badanie 0,96 mg/l, IV badanie 0,95 mg/l, V badanie 0,94 mg/l. Przy

zastosowaniu art. 37a§1 k.k. Sąd wymierzył skazanemu karę grzywny w wymiarze 300 stawek

dziennych, określając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 80 złotych. Na podstawie art. 42§2

k.k. i art. 43a§2 k.k. Sąd orzekł ponadto wobec T.P. środki karne w postaci – odpowiednio – zakazu

prowadzenia pojazdów mechanicznych, do kierowania którymi uprawnia prawo jazdy kategorii B –

na okres 4 lat, z zaliczeniem na jego poczet stosownego okresu zatrzymania prawa jazdy, oraz

świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy

Postpenitencjarnej w wysokości 8.000 złotych, zaś stosownie do art. 178a§5 k.k. w zw. z art. 44b§1

k.k. orzekł przepadek pojazdu mechanicznego, którym poruszał się skazany, tj. samochodu

osobowego S.. Sąd rozstrzygnął ponadto o kosztach postępowania.

Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez strony postępowania i uprawomocnił się z

dniem 22 stycznia 2026r.

Obecnie kasację od powyższego orzeczenia, w całości, na niekorzyść skazanego, wywiódł

Prokurator Generalny, zarzucając w niej rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie

przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 502§1 k.p.k., polegające na orzeczeniu

wobec T.P. – po przeprowadzeniu postępowania nakazowego w trybie art. 500§1 i 3 k.p.k. i uznaniu

go wyrokiem nakazowym za winnego popełnienia występku z art. 178a§1 k.k. – na podstawie art.

178a§1 k.k. przy zastosowaniu art. 37a§1 k.k. kary 300 stawek dziennych grzywny, przy ustaleniu

wysokości jednej stawki na kwotę 80 złotych, podczas gdy zgodnie z treścią przepisu art. 502§1

k.p.k. wyrokiem nakazowym można orzec karę grzywny w maksymalnej wysokości do 200 stawek

dziennych albo do 200 000 złotych.

Podnosząc wskazany zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku nakazowego w całości i

przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Ostrołęce do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna w stopniu wymaganym przez art.

535§5 k.p.k., co umożliwiło jej rozpoznanie na posiedzeniu.

W przedmiotowej sprawie w istocie doszło do naruszenia art. 502§1 k.p.k. Przepis ten

stwierdza, że wyrokiem nakazowym można orzec m.in. karę grzywny w wysokości do 200 stawek

dziennych albo do 200.000 złotych. Co warto zaznaczyć, przepis ten, w przywołanym wyżej

brzmieniu, obowiązywał zarówno w czasie popełnienia przez oskarżonego przypisanego mu czynu,

jak też w dacie orzekania.

Niezastosowanie się do wskazanego ograniczenia przy orzekaniu kary grzywny w wyroku

nakazowym, a więc określenie liczby stawek dziennych w wymiarze przekraczającym określony w

nim limit, stanowi rażące naruszenie powołanego przepisu.

W niniejszej sprawie niewątpliwie doszło do takiej obrazy, bowiem Sąd Rejonowy, wydając

wyrok nakazowy, wymierzył skazanemu karę grzywny w wymiarze 300 stawek dziennych po 80

IV KK 181/26

3

złotych, a zatem w wymiarze przekraczającym górną granicę sankcji. Nie pozostawia też żadnej

wątpliwości to, że uchybienie to miało istotny wpływ na treść wydanego wyroku, ponieważ jego

konsekwencją było poniesienie przez skazanego dolegliwości, jakiej w postępowaniu nakazowym

nie powinien był ponieść.

W tym stanie rzeczy kasację należało uznać za oczywiście zasadną i uchylić zaskarżony

wyrok, a sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ostrołęce.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Sąd Rejonowy będzie zobowiązany,

już na wstępie, do podjęcia decyzji bądź to o rozpoznaniu sprawy w postępowaniu

nakazowym, a w konsekwencji respektowania art. 502§1 k.p.k., bądź o rozpoznaniu

sprawy w postępowaniu zwyczajnym.

Jerzy Grubba

Piotr Mirek

Paweł Wiliński

[WB]

[a.ł]