Zakaz zbliżania się do pokrzywdzonej bez określonego czasu. SN uchylił wyrok w tej części

IV KK 341/26

2

Wyrokiem Sądu Rejonowego w Giżycku z dnia 19 grudnia 2025 r., sygn. II K

159/25, K. S. został uznany za winnego tego, że od grudnia 2022 r. do 28 września

2025 r. uporczywie nękał P. S. w ten sposób, że wielokrotnie wysyłał do niej

obraźliwe wiadomości tekstowe oraz obraźliwe wiadomości za pomocą M., zakłócał

spokój wykonując połączenia telefoniczne, obserwował ją w pobliżu miejsca

zamieszkania, wyzywał słowami wulgarnymi, groził pozbawieniem życia, zaś w dniu

18 listopada 2024 r. oraz 9 grudnia 2024 r. uderzając pięścią w plecy oraz kopiąc w

kość ogonową naruszył jej nietykalność cielesną, czym wzbudził u niej uzasadnione

okolicznościami poczucie zagrożenia i poniżenia oraz istotnie naruszył jej

prywatność, tj. popełnienia przestępstwa kwalifikowanego z art. 190a § 1 k.k. i art.

217 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za to został skazany na karę 8 miesięcy

pozbawienia wolności. Sąd orzekł nadto wobec oskarżonego – na podstawie art. 41a

§ 1, 3, 4 i 6 k.k. - zakaz zbliżania się do pokrzywdzonej P. S. na odległość mniejszą

niż 10 metrów oraz zakaz kontaktowania się z nią w jakiejkolwiek formie, za

wyjątkiem spraw związanych z wykonywaniem praw rodzicielskich nad wspólnymi

dziećmi.

Wyrok ten uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego.

Od tego wyroku kasację na korzyść oskarżonego wniósł Prokurator Generalny

w zakresie orzeczenia o środkach karnych z art. 41 § 1 k.k. (pkt 2 części

dyspozytywnej).

Skarżący zarzucił rażące i mające wpływ na treść wyroku naruszenie prawa

materialnego, a to przepisu art. 43 § 1 k.k. w zw. z art. 41a § 1 k.k. w zw. z art. 39

pkt 2b k.k. polegające na orzeczeniu wobec oskarżonego środków karnych w postaci

zakazu zbliżania się do pokrzywdzonej oraz zakazu kontaktowania się z

pokrzywdzoną nie wskazał okresów obowiązywania tych środków, podczas gdy

przepis art. 43 § 1 k.k. wskazuje, że zakazy wymienione w art. 39 pkt 2 - 2b k.k.

orzeka się w latach, od roku do lat 15, co obligowało sąd do określenia czasookresu

obowiązywania środka karnego.

W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i

przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Giżycku do ponownego

rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

IV KK 341/26

3

Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co uzasadniało jej rozpoznanie na

posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

Istotnie zaskarżone orzeczenie zapadło z rażącym naruszeniem przepisów

prawa materialnego wskazanych w zarzucie kasacji, skutkującym nadaniem

orzeczonym środkom karnym w istocie charakteru bezterminowego. Co prawda, jak

podniesiono w kasacji, Sąd orzekając środki karne powołał przepis art. 41a § 3 k.k.

stanowiący o orzeczeniu dożywotniego zakazu kontaktowania się z określonymi

osobami i zbliżania się do określonych osób, ale nie mógł on mieć zastosowania w

tej sprawie. Sąd może go bowiem orzec w wypadku swego rodzaju recydywy ogólnej

sprawcy, który był już skazany na karę pozbawienia wolności bez warunkowego

zawieszenia jej wykonania za popełnienie przestępstw przeciwko wolności

seksualnej lub obyczajności (art. 41a § 2 k.k.) i ponownie za popełnienie takiego

przestępstwa został skazany na taką karę (art. 41a § 3 k.k.), co w tej sprawie nie

miało miejsca. Wskazany zapis sądu należało więc potraktować w kategoriach

omyłki pisarskiej.

Dlatego obowiązek określenia czasu trwania środków karnych wynikał z art.

43 § 1 k.k., wskazującego, że zakazy określone w art. 39 pkt 2 – 2b orzeka się w

latach, od roku do lat 15, co zobowiązywało sąd do określenia czasokresu trwania

tych środków.

Uchybienie to miało charakter rażący, gdyż doprowadziło do uznania, że

orzeczone zakazy obowiązują bezterminowo, co stałoby w sprzeczności z istotą

orzekania tych środków karnych i miało negatywne konsekwencje prawne dla

oskarżonego.

Jednocześnie nie była możliwa konwalidacja tego błędu w postępowaniu

wykonawczym w trybie art. 13 § 1 k.k.w. (zob. wyrok SN z 7 sierpnia 2024 r., III KK

297/24).

Skoro wskazane uchybienia mają charakter rażący i istotnie wpłynęły na treść

wyroku, a więc zmaterializowała się koniunkcja przesłanek z art. 523 § 1 k.p.k., to

należało uchylić zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o środkach

karnych i sprawę w tym zakresie przekazać Sądowi Rejonowemu w Giżycku do

ponownego rozpoznania. Orzekając ponownie Sąd uwzględni wyżej

IV KK 341/26

4

zaprezentowane zapatrywania prawne związane z zasadami orzekania terminowych

środków karnych.

Z tych względów orzeczono jak na wstępie.

[J.J.]

[a.ł]