Kara innego skazanego w wyroku łącznym. SN umorzył postępowanie

IV KK 37/26

2

Wyrokiem łącznym z dnia 29 maja 2025 r., sygn. akt III K 9/25, Sąd Rejonowy

w Rybniku, po rozpoznaniu sprawy R. L. , skazanego prawomocnymi wyrokami:

„I. Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 5 lutego 2024 roku w sprawie o sygn. akt

III K 2038/23 za czyn z art. 209 § la kk popełniony w okresie od 2 października 2022

roku do 13 marca 2023 roku na karę 7 (siedmiu) miesięcy pozbawienia wolności;

II. Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 14 sierpnia 2024 roku w sprawie o sygn.

akt III K 2278/23 za dwa czyny z art. 244 kk popełnione w dniach 4 czerwca 2023

roku i 3 października 2023 roku na jedną karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności;

III. Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 6 lutego 2023 roku w sprawie o sygn. akt

III K 1923/22 za czyn z art. 209 § la kk popełniony w okresie od 11 sierpnia 2020 roku

do 13 czerwca 2021 roku na karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;

IV. Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 19 listopada 2024 roku w sprawie o sygn.

akt III K 1484/24 za czyn z art. 209 § la kk popełniony w okresie od 1 czerwca 2023

roku do 30 czerwca 2024 roku na karę 1 roku pozbawienia wolności”,

orzekł w następujący sposób:

„1. na podstawie art. 91 § 2 kk łączy kary pozbawienia wolności wymierzone

skazanemu R. L. (L.) prawomocnymi wyrokami:

Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 5 lutego 2024 r. (sygn. akt III K

-

2038/23),

-

Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 14 sierpnia 2024 r. (sygn. akt III K

2278/23), i wymierza mu karę łączną 1 (jednego) roku i 3 (trzech) miesięcy

pozbawienia wolności;

2. na zasadzie art. 576 § 1 kpk pozostałe orzeczenia nie objęte karą

łączną zawarte w opisanych w punkcie 1 wyrokach, pozostawia do odrębnego

wykonania;

3. na zasadzie art. 577 kpk zalicza skazanemu na poczet wymierzonej mu

kary łącznej pozbawienia wolności okresy rzeczywistego pozbawienia wolności w

dniach:

-

od 3 października 2023 r. godz. 20.30 do 3 października 2023 r. godz.

21.25,

-

od 4 grudnia 2024 r. godz. 12.20 do 29 maja 2025 r.;

IV KK 37/26

3

4. na zasadzie art. 572 kpk umarza postępowanie przeciwko skazanemu

w przedmiocie wydania wyroku łącznego w części dotyczącej wyroków:

Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 6 lutego 2023 r. (sygn. akt III K

-

1923/22),

-

Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 19 listopada 2024 r. (sygn. akt III

K 1484/24)”.

Wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron postępowania i

uprawomocnił się w dniu 6 czerwca 2025 r.

Kasację na korzyść skazanego od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny.

Zaskarżając powyższy wyrok w całości zarzucił wyrokowi: rażące i mające istotny

wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 366 § 1 k.p.k.,

art. 410 k.p.k. i art. 413 § 1 pkt 4 i § 2 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 574 k.p.k. oraz art. 569

§ 1 k.p.k. i art. 572 k.p.k., polegające na zaniechaniu uwzględnienia i wyjaśnienia w

toku postępowania rzeczywistej sytuacji prawno-karnej R. L. i połączeniu

skazanemu dwóch kar pozbawienia wolności, orzeczonych przez Sąd Rejonowy w

Rybniku: kary 7 miesięcy, z wyroku o sygn. akt III K 2038/23 i kary 1 roku, z wyroku

o sygn. akt III K 2278/23, a w ich miejsce wymierzeniu kary łącznej 1 roku i 3 miesięcy

pozbawienia wolności w sytuacji, gdy druga z połączonych kar - 1 roku, nie została

orzeczona wobec R. L. , a rozstrzygnięcie to błędnie ujęto w komparycji, a następnie

sentencji wyroku łącznego, co skutkowało rażącym naruszeniem prawa materialnego

- art. 85 § 1 k.k., gdyż brak było warunków do wydania wobec ww. skazanego wyroku

łącznego i postępowanie powinno być umorzone, zgodnie z treścią art. 572 k.p.k.

Podnosząc ten zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia

w całości i umorzenie postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego wobec

skazanego R. L. , zgodnie z art. 572 k.p.k.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja okazała się zasadna i to w stopniu oczywistym uzasadniającym jej

uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Rację należało przyznać

skarżącemu co do tego, że przedmiotowy wyrok łączny rażąco naruszył wskazane w

zarzucie przepisy prawa, w tym art. 85 § 1 k.k. W świetle tego przepisu przesłanką

wymierzenia kary łącznej jest zaistnienie realnego (rzeczywistego) zbiegu

przestępstw. Zbieg taki występuje zaś wówczas, gdy ten sam sprawca popełnia co

IV KK 37/26

4

najmniej dwa przestępstwa przed wydaniem pierwszego nieprawomocnego wyroku

za którekolwiek z nich. Tymczasem w tej sprawie nie ma wątpliwości co do tego, że

wskutek wadliwego sposobu procedowania Sądu Rejonowego w Rybniku, doszło do

objęcia węzłem wyroku łącznego kary roku pozbawienia wolności orzeczonej

wyrokiem Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 14 sierpnia 2024 r., w sprawie o sygn.

akt sygn. III K 2278/23, która to kara w rzeczywistości nie została wymierzona

skazanemu R. L., ale M. K. (k. 37 akt sprawy). Ta zasadnicza informacja uszła

uwadze sądu orzekającego w przedmiocie wyroku łącznego, choć w aktach sprawy

znajduje się odpis tego wyroku. Co prawda wzmianka o tym skazaniu została

zamieszczona w informacji nadesłanej z Krajowego Rejestru Karnego jako

odnosząca się od R. L. (k. 44), ale posiadając odpis wyroku z tej sprawy sąd meriti

mógł z łatwością dostrzec, że opisany w pkt 2 komparycji wyroku łącznego, wyrok

dotyczy innego skazanego.

Konieczne stało się zatem uchylenie wyroku łącznego w zakresie w jakim

doszło do połączenia orzeczonych kar (pkt 1 wyroku), a wobec faktu, iż w tym

układzie nie istnieje realny zbieg przestępstw (jest tylko jedno skazanie), jedynym

możliwym orzeczeniem jest umorzenie postępowania na podstawie art. 572 k.p.k.

Jest oczywiste, że uchylenie rozstrzygnięcia w pkt 1 wyroku powoduje uchylenie

akcesoryjnych orzeczeń z pkt 2 i 3. Odnosząc się zaś do wniosku zawartego w

kasacji, to podkreślić trzeba, że skoro uchybienie wskazane w kasacji dotyczy tylko

węzła kary łącznej, to nie jest objęte zakresem kasacji rozstrzygnięcie o umorzeniu

postępowania na podstawie art. 572 k.p.k. (pkt 4 wyroku). Z tego powodu umorzenie

postępowania może dotyczyć tylko tej części wyroku, w jakiej orzeczono karę łączną

[J.J.]

[a.ł]

Tomasz Artymiuk

Piotr Mirek

Jarosław Matras