- Sygnatura akt
- IV KK 448/25
- Sąd
- Sąd Najwyższy
- Wydział
- Izba Karna Wydział IV
- Rodzaj
- Wyrok
- Data orzeczenia
- 11 lutego 2026 r.
- Rozstrzygnięcie
- Orzeczenie uchylone
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Sąd Najwyższy
© autorzy OpenStreetMap
Bluza z logo klubu za 50 zł. SN uchylił wyrok wobec dwóch skazanych za rozbój
Przejdź do orzeczenia, 16 min czytania
Spór
Obrońcy skazanych M. B. i P. M. kwestionowali przypisanie rozboju o charakterze chuligańskim oraz zamiar zaboru bluzy. Zarzucali też błędną ocenę dowodów i wymiar kary.
Ustalenia sądu
Sądy niższych instancji przypisały oskarżonym czyn z art. 280 § 1 k.k. na szkodę M. K. z 25 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy nie kwestionował tych ustaleń, lecz wskazał, że cel działania wymaga oceny.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach wobec obu oskarżonych i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Dlaczego
Sąd odwoławczy ograniczył kontrolę do publiczności działania, nie badając całej kwalifikacji z art. 115 § 21 k.k. Zdaniem SN kwestia, czy celem był zabór w celu przywłaszczenia, wymaga ponownej analizy.
Więcej o sprawie
Zdarzenie z 25 stycznia 2024 r. dotyczyło polaru z emblematem drużyny R., który oskarżeni mieli zabrać pokrzywdzonemu. Sąd Najwyższy zarzucił sądowi odwoławczemu, że nie zbadał, czy czyn mógł być chuligański.
Konieczne wydaje się więc rozważenie, czy oskarżeni pytali oskarżonego o inne mienie niż tylko bluza (wartość bluzy 50 zł!), a także i tego, czy umówienie się 4 osób w określonym miejscu i podjęcie zachowania skierowanego głównie na posiadaną przez pokrzywdzonego bluzę
- Rozstrzygnięcie
- Orzeczenie uchylone
- Sąd
- Sąd Najwyższy, Izba Karna Wydział IV
- Sygnatura
- IV KK 448/25
Treść orzeczenia około 16 minut czytania
IV KK 448/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 lutego 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)
SSN Jerzy Grubba
SSN Jarosław Matras (sprawozdawca)
Protokolant Anna Kowal
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Marka Zajkowskiego,
w sprawie M.B., P.M.
skazanych z art. 280§ 1 k.k., art.157 § 2 k.k. i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
w dniu 11 lutego 2026 r.,
kasacji obrońcy skazanych
od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach
z dnia 14 lutego 2025 r., sygn. akt VI Ka 1035/24
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej
z dnia 29 sierpnia 2024 r., sygn. akt II K 369/24,
I. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę obu oskarżonych przekazuje
do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gliwicach;
II. zarządza zwrócenie oskarżonemu M.B. 450 zł uiszczonej opłaty
od kasacji.
Jerzy Grubba
Waldemar Płóciennik
Jarosław Matras
[WB]
IV KK 448/25
2
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2024 r., w sprawie o sygn. akt II K 369/24, Sąd
Rejonowy w Rudzie Śląskiej uznał oskarżonych K. Z., M. B. P. M. i M. B. za winnych
popełnienia czynu kwalifikowanego z art. 280 § 1 k.k., art. 158 § 1 k.k. w zw. z art. 57
a § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., a wobec oskarżonego P. M. z art. 280 § 1 k.k., art.
158 § 1 k.k. w zw. z art. 57 a § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k., i
wymierzył oskarżonym kary pozbawienia wolności: M. B. - 3 lata, M. B. 1. - 3 lata i 4
miesięcy, K. Z. - 3 lat i 2 miesięcy, a P. M. - 4 lata i 6 miesięcy. Na mocy art. 46 § 1
k.k. zobowiązano oskarżonych P. M., K. Z., M. B. 1, M. B. do naprawienia szkody w
całości poprzez zapłatę solidarnie na rzecz M. K. kwoty 50 złotych oraz do zapłaty
na rzecz pokrzywdzonego M. K. kwoty po 5000 złotych tytułem zadośćuczynienia.
Apelacje w tej sprawie wnieśli obrońcy oskarżonych P. M., M. B. oraz M. B.1.
a także osobiście oskarżony P. M.
W osobistej apelacji oskarżony P. M. wskazał, że zaskarża wyrok w całości nie
zgadzając się z nim. Oskarżony w uzasadnieniu apelacji wskazał na brak
bezstronności sądu, a także podkreślił brak swojej wiedzy odnośnie do faktu zaboru
bluzy. Nie sformułował żadnego wniosku.
Z kolei jego obrońca w apelacji zarzucił wyrokowi: „obrazę przepisów
postępowania mającą istotny wpływ na treść orzeczenia, w szczególności:
• art. 7 kpk oraz art. 2 § 2 i art. 4 kpk przejawiającą się w przekroczeniu granic
swobodnej oceny dowodów i dokonanie jej w sposób dowolny, w szczególności
poprzez ocenę materiału dowodowego w opozycji do zasad prawidłowego
rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego oraz nieuwzględnieniu
okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego, wynikających z dowodów
ujawnionych w sprawie, a nadto poczynieniu błędnych założeń, iż oskarżony miał
wiedzę, iż współoskarżony dokonał zaboru pokrzywdzonemu polaru z logo drużyny
R. oraz, że miał taki zamiar jeszcze przed spotkaniem z pokrzywdzonym
2. błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść orzeczenia polegający na
błędnym ustaleniu, iż:
IV KK 448/25
3
- oskarżony w czasie zdarzenia w dniu 25 stycznia 2024 roku miał wiedzę, iż
współoskarżony ma zamiar dokonania zaboru na szkodę pokrzywdzonego bluzy
polarowej z logo R., w sytuacji gdy oskarżony wiedział tylko, iż mają spotkać się z
pokrzywdzonym, aby ten zaprzestał kierowania agresywnych działań wobec
młodszych kolegów oskarżonego,
- sylwetka pokrzywdzonego eskalująca przynależność do pseudokibiców R. oraz
zachowania pokrzywdzonego tj. udział w bójkach, zamalowywanie napisów kibiców
G., publiczne - upublicznione palenie barw klubowych drużyny G. itd. nie potwierdza
podnoszonych przez oskarżonego okoliczności związanych z faktem, iż nie miał
zamiaru dokonana pobicia, ani rozboju na szkodę pokrzywdzonego, a jedynie
nastraszenie pokrzywdzonego, aby ten odstąpił od negatywnych zachowań wobec
młodszych kolegów
- występek dokonany przez oskarżonego miał charakter chuligański, w sytuacji gdy
zdarzenie nie rozgrywało się w miejscu publicznym, a oskarżony nie kierował się
zamiarem działania publicznie a nadto kierował się uzasadnionym powodem, by
uchronić młodszych kolegów od agresywnych działań pokrzywdzonego
- oskarżony nie żałuje popełnionego czynu tj. pobicia, do którego się przyznał, złożył
w tym zakresie wyjaśnia i szczerze przeprosił pokrzywdzonego i jego ojca, inicjując
zapłatę na rzecz pokrzywdzonego nawiązki, w sytuacji gdy zainicjował wśród
oskarżonych kierowane do pokrzywdzonego przeprosiny, które złożone zostały
spontanicznie po czynności przesłuchania przed sądem pokrzywdzonego
- oskarżony żałuje popełnionego czynu i przeprasza pokrzywdzonego tylko w
związku z ujawnioną okolicznością dotyczącą niepełnosprawności pokrzywdzonego,
w sytuacji gdy oskarżony niezwłocznie po terminie rozprawy, na której to kierował w
stronę pokrzywdzonego i jego ojca przeprosiny, orientując się, iż nieprecyzyjnie
sformował treść przeprosin i mogły on zostać nieopacznie zrozumiane, sprostował i
uzupełnił kierowane przeprosiny ustne, przeprosinami na piśmie, co miało miejsce
jeszcze przed datą wytknięcia tejże omyłki przez ojca pokrzywdzonego i Sąd.
- iż oskarżony chełpił się przed kolegami z pracy dokonaniem pobicia
pokrzywdzonego, w sytuacji gdy świadek M. W., na terminie rozprawy sprostował, że
twierdzenie o szczyceniu się pobiciem było wyłącznie jego subiektywnym odczuciem,
IV KK 448/25
4
a zeznania w tym zakresie składał w czasie jego zatrzymania, gdyż sam był typowany
na sprawcę zarzucanego oskarżonemu P. M. przestępstwa
(…)
rażącą niewspółmierności orzeczonej kary w wymiarze 4 lat i 6 miesięcy
pozbawienia wolności, której dolegliwość przenosi stopień winy oskarżonego, nie
koresponduje z postawą oskarżonego. Nadto orzeczona kara nie uwzględnia
okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego a przez to nie zrealizuje
celów kary, jaką ma za zadanie spełnić, jest nieadekwatna oraz prowadzi do
nadmiernej, niecelowej represji.”
Podnosząc powyższe zarzuty obrońca wniósł o „zmianę zaskarżonego wyroku
poprzez usunięcie z opisu czynu, przypisanego oskarżonemu nieprawomocnym
wyrokiem sądu rozboju na szkodę pokrzywdzonego oraz wobec dokonanych przez
sąd błędnych ustaleń faktycznych nieprawidłowo przyjętej kwalifikacji popełnienia
występku o charakterze chuligańskim i wobec powyższych zmian orzeczenie
względem oskarżonego kary łagodniejszej, ewentualnie uchylenie zaskarżonego
orzeczenia w całości i przekazanie sądowi pierwszej instancji do ponownego
rozpoznania ewentualnie o wymierzenie oskarżonemu kary łagodniejszej.”
Z kolei obrońca oskarżonego M. B., zaskarżając wyrok w całości zarzucił:
„I - obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść orzeczenia, w
szczególności:
- art. 7 kpk oraz art. 2 § 2 i art. 4 kpk przejawiającą się w przekroczeniu granic
swobodnej oceny dowodów i dokonanie jej w sposób dowolny, w szczególności
poprzez ocenę materiału dowodowego w opozycji do zasad prawidłowego
rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego oraz nieuwzględnieniu
okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego, wynikających z dowodów
ujawnionych w sprawie, a nadto poczynieniu błędnych założeń, iż oskarżony brał
udział w zdarzeniu dnia 25 stycznia 2024 roku
- rażące naruszenie art 5 § 2 kpk, zasady in dubio pro reo, poprzez jego
niezastosowanie i oparcie interpretacji materiału dowodowego w sposób wprost
przeciwny zmierzający do obciążenia oskarżonego M. B., a to przez niepowzięcie
wątpliwości dotyczących okoliczności związanych z ubraniem oskarżonego w dacie
dokonania czynu przestępczego na osobie pokrzywdzonego w sytuacji gdy nie dało
IV KK 448/25
5
się jednoznacznie potwierdzić tych okoliczności, a w obecnej sytuacji nie ma już
możliwości pozyskania danych, które potwierdzałoby przyjęte przez Sąd stanowisko,
- obrazę art. 167 kpk i art. 193 § 1 kpk poprzez nie skorzystanie z przysługującej
sądowi inicjatywy dowodowej i nie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego
antropologa, który porównałby sposób poruszania się oskarżonego i osoby biorącej
udział w zdarzeniu w sytuacji gdy Sąd nie posiadając wiedzy specjalistycznej czyni
ustalenia obciążające oskarżonego, w sytuacji gdy stwierdzenie powyższych
okoliczności, które sąd w związku z powoływaniem się na nie w uzasadnieniu
orzeczenia przyjmuje za istotne, wymagało wiadomości specjalnych i nie mogło
zostać samodzielnie ustalone przez Sąd, zaś zgromadzone dotąd dowody w sprawie,
nie wyjaśniały tego zagadnienia.
2. błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść orzeczenia polegający
na błędnym ustaleniu, iż:
•
oskarżony w czasie popełnienia czynu na szkodę M. K. przebywał wraz ze
współoskarżonymi K. Z., M. B. i P. M. w miejscu dokonania przestępstwa, a to w
sytuacji gdy żadna z powołanych przez Sąd okoliczności rzekomo mająca świadczyć
o udziale oskarżonego M. B. w zdarzeniu nie potwierdza takiego faktu w sposób
dostateczny dla przypisania oskarżonemu winy, a okoliczności te stanowią mc innego
jak niepoparte dowodami, nie znajdujące uzasadnienia w zebranym przez Sąd
materiale dowodowym, przypuszczenia i subiektywne przekonania Sądu,
•
wskazanie przez oskarżonego K. Z., jako współsprawcę zdarzenia osobę o
ksywie M., za wystarczające do dokonania ustaleń, że chodzi o M. B. w sytuacji gdy
współoskarżony K. Z. w trakcie czynności okazania mu tablic poglądowych z
portretami ewentualnych współsprawców, jeszcze na etapie postępowania
przygotowawczego nie rozpoznał, nie wskazał osoby młodocianego oskarżonego
•
oskarżony M. B. i sprawca zdarzenia widoczny na monitoringu w jasnych
spodniach to tożsame osoby i jednakowo ubrane, w sytuacji gdy na żadnym etapie
postępowania n e udało Się potwierdzić, że elementy garderoby są identyczne, a w
czasie przeszukania w domu oskarżonego zatrzymano mu kurtkę, która posiada logo
nie widoczne na nagraniu z miejsca zdarzenia, nie ustalono również żadnych cech
charakterystycznych odzieży na której to podstawie można by przyjąć w stopniu
IV KK 448/25
6
graniczącym z pewnością, że odzież oskarżonego i mężczyzny w miejscu zdarzenia
jest tożsama,
• sposób chodu, poruszania się oskarżonego M. B. jest tożsamy ze sposobem
poruszania się osoby biorącej udział w zdarzeniu widoczny na nagraniu z
monitoringu z miejsca zdarzenia, w sytuacji gdy Sąd nie posiadał wiedzy
specjalistycznej do dokonania takowej oceny nie zwrócił się również o opinię
biegłego antropologa w tym zakresie, pomimo przysługującej sądowi inicjatywie
dowodowej,
• sylwetka pokrzywdzonego eskalująca przynależność do pseudokibiców R. oraz
zachowana pokrzywdzonego tj. udział w bójkach, zamalowywanie napisów kibiców
G., publiczne - upublicznione palenie barw klubowych drużyny G. itd. nie potwierdza
podnoszonych przez oskarżonego okoliczności związanych z faktem, iż nie mieli
zamiaru dokonana pobicia, ani rozboju na szkodę pokrzywdzonego, a jedynie
nastraszenie pokrzywdzonego aby ten odstąpił od negatywnych zachowań wobec
młodszych kolegów
• występek dokonany przez sprawców miał charakter chuligański w sytuacji gdy
zdarzenie nie rozgrywało się w miejscy publicznym, a oskarżeni nie mieli zamiaru
działania publicznie.
(…)
Rażącą niewspółmierność orzeczonej kary w wymiarze 3 lat pozbawienia wolności,
której dolegliwość przenosi, stopień winy oskarżonego, nie koresponduje z postawą
oskarżonego jego nienaganną postawą, dotychczas nieposzlakowaną opinią, nie
uwzględnia okoliczności, iż oskarżony jest sprawcą młodocianym, który w chwili
zdarzenia nie miał skończonych 18 lat Nadto orzeczona kara nie uwzględnia
okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego a przez to nie zrealizuje
celów kary jaką ma za zadanie spełnić, jest nieadekwatna oraz prowadzi do
nadmiernej niecelowej represji.”
W konkluzji obrońca wniósł o uniewinnienie oskarżonego M. B. od
przypisanego mu czynu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Wyrokiem z dnia 14 lutego 2025 r., w sprawie o sygn. akt VI Ka 1035/24, Sąd
Okręgowy w Gliwicach zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
IV KK 448/25
7
Kasację od tego wyroku wniósł obrońca skazanych M. B. i P. M., który
zaskarżając go w całości postawił zarzuty:
„ I. naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na treść
orzeczenia, a to art. 280 § 1 k.k., poprzez jego zastosowania w sytuacji, gdy czyn
zarzucany skazanym nie zrealizował wszystkich znamion zarzucanego czynu, tj. nie
został popełniony w warunkach zamiaru bezpośredniego, obejmującego oba
znamiona czynnościowe w momencie podjęcia realizacji pierwszego z nich;
(…)
2. nieprawidłowe rozpoznanie zarzutów naruszenia prawa materialnego,
postawionych w apelacjach obrońcy skazanych wskazujących na błędne przyjęcie,
iż czyn przypisany skazanym M. B. i P. M. miał charakter chuligański, co
doprowadziło do naruszenia prawa materialnego poprzez przyjęcie, iż skazani M. B.
i P. M. dopuścili się występku rozboju o charakterze chuligańskim,
3. naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na treść
orzeczenia, a to art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k., poprzez ich łączne uznanie
za podstawę wymiaru kary, podczas gdy z istoty przestępstwa rozboju wynika, że nie
stanowi on występku o charakterze chuligańskim, jako typ godzący w inne dobra
prawne, niż te wyliczone w definicji z art. 115 § 21 k.k., co poskutkowało
wymierzeniem skazanym rażąco wysokich kary, które to wymierzenie nie byłoby
możliwe w razie prawidłowej aplikacji normy, a nadto w przypadku M. B. w sytuacji
prawidłowej kwalifikacji dawałoby możliwość zastosowania wobec młodocianego
skazanego fakultatywnej podstawy złagodzenia kary przewidzianej przepisem art 60
§ 1 kk.”
Podnosząc te zarzuty obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i
przekazanie sprawy właściwemu sądowi do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na kasację obrońców Prokurator Rejonowy w Rudzie Śląskiej
wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Takie samo stanowisko zajął
obecny na rozprawie kasacyjnej prokurator Prokuratury Krajowej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się zasadna w zakresie zarzutu z pkt 2, choć nie sposób nie
dostrzec, że skarżący nawet nie wskazał jakie to przepisy prawa zostały naruszone
w sposób rażący przez sąd odwoławczy. Przywołano w uzasadnieniu kasacji przepis
IV KK 448/25
8
art. 455 k.p.k. ale formuła zarzutu i treść kasacji prowadzi do stwierdzenia, że
skarżący kwestionuje rzetelność kontroli odwoławczej w zakresie możliwości
zakwalifikowania przestępstwa rozboju jako czynu o charakterze chuligańskim. Od
strony formalnej zatem w takiej kasacji jej autor powinien postawić zarzut naruszenia
art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 115 § 21 k.k. w zw. z art. 280
§ 1 k.k. Zanim zostanie wskazany powód uznania tego zarzutu za trafny, podkreślić
trzeba, iż zarzut pierwszy nie miał charakteru zarzutu kasacyjnego, albowiem jego
podstawą było kwestionowanie ustaleń faktycznych. Podkreślić trzeba również, że
sąd odwoławczy nie stosował wobec obu oskarżonych kwalifikacji z art. 280 § 1 k.k.
(ta była przecież zastosowana przez sąd pierwszej instancji), co czyni tak postawiony
zarzut skierowanym do wyroku sądu pierwszej instancji. Odnośnie zaś zarzutu z pkt
3 to w istocie zarzut ten ma charakter wtórny do zarzutu z pkt 2, albowiem ukazuje
jedynie konsekwencje w zakresie wymiaru kary w sytuacji, gdyby zarzut z pkt 2
kasacji był trafny.
Po tych uwagach odnieść trzeba się do powodów uwzględnienia zarzutu z pkt 2
kasacji. Otóż z uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji wynika, że sąd ten przyjął,
iż uchybienia wskazywane w apelacjach obu oskarżonych w zakresie jakim
ujmowane były jako błędne ustalenia faktyczne co do publiczności działania obu
oskarżonych, to w rzeczywistości zarzuty obrazy prawa karnego materialnego
odnoszone do kwalifikacji czynu jako czynu o chuligańskim charakterze (rubryka 3.4.
uzasadnienia). Skoro tak zakwalifikowano podnoszone w apelacjach uchybienie
(słusznie zresztą), to obowiązkiem sądu ad quem było skontrolowanie prawidłowości
przyjęcia takiej kwalifikacji w całym obszarze wskazanym w art. 115 § 21 k.k., a nie
tylko w zakresie jednego fragmentu tej kwalifikacji, tj. publiczności działania. Zresztą
przecież w apelacji osobistej oskarżony P. M. wprost kwestionował kwalifikację
przypisanego mu czynu, co wymagało całościowej kontroli wyroku (art. 433 § 1 k.p.k.
w zw. z art. 427 § 1 k.p.k.). Tymczasem, sąd odwoławczy swoje rozważania w tym
obszarze ograniczył jedynie do kwestii znamienia publiczności działania oskarżonych
(por. rubryka 3.4.), pomijając już inne elementy wpływające na możliwość
kwalifikowania zachowania obu oskarżonych jako czynu (rozboju) o charakterze
chuligańskim. Nie dostrzegł zatem sąd odwoławczy, że kwestia możliwości
zakwalifikowania czynu w postaci rozboju jako występku o charakterze chuligańskim
IV KK 448/25
9
jest wysoce kontrowersyjna. Z jednej strony w orzecznictwie przyjmuje się taką
możliwość (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 sierpnia 2009 r., WK
13/09; wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 29 września 2010 r., II AKa
270/10), by z drugiej strony taką możliwość stanowczo wykluczyć, przyjmując m.in.,
że cel działania sprawcy czynu popełnionego z zamiarem przywłaszczenia i w celu
osiągnięcia korzyści majątkowej wyklucza możliwość zakwalifikowania działania jako
mającego charakter chuligański (por. np. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 9 lipca
2013 r., II KK 157/13; z dnia 11 lipca 2019 r., IV KK 302/18). Dodać trzeba, że
najbardziej wnikliwa ocena w tym kontekście została przeprowadzona w wyroku
Sądu Najwyższego z dnia 11 lipca 2019 r., IV KK 302/18. Wskazano tam na szereg
argumentów, które wyłączają możliwość przypisania takiej kwalifikacji (art. 115 § 21
k.k.) sprawcy przestępstwa rozboju, w tym także ten związany z wymienieniem w art.
115 § 21 k.k. dóbr, przeciwko którym musi być skierowany zamach, aby można takie
działanie kwalifikować jako czyn o charakterze chuligańskim. Ujęcie w definicji
występku o charakterze chuligańskim w zakresie przestępstw przeciwko mieniu tylko
i wyłącznie działania polegającego na umyślnym zniszczeniu, uszkodzeniu lub
czynieniu niezdatną do użytku cudzej rzeczy, bez wątpienia jest dość istotnym
argumentem dla poparcia koncepcji, która wyklucza możność zakwalifikowania
rozboju jako występku o takim charakterze, choć w literaturze nie ma zgody, czy
wyliczone w art. 115 § 21 k.k. dobra prawne atakowane przez sprawcę to chronione
dobra główne, czy także poboczne (por. np. V. Konarska-Wrzosek [red.], Kodeks
karny. Komentarz, Warszawa 2023, teza 2 i 3 do art. 115; J. Giezek [red.], Kodeks
karny. Część ogólna. Komentarz, Warszawa 2021, teza 7 do art. 115; J. Majewski
[red.], Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 2024, teza 7 i 8 do art. 115; M. Mozgawa
[red.], Kodeks karny. Komentarz, Lex/2025, teza 4 do art. 115; R. Kokot, Z rozważań
o chuligańskim charakterze zachowań przestępnych w ujęciu polskiego prawa
karnego, PPiA 2015/100, s. 215-234; A. Szczekala, Chuligański charakter czynu,
Prok. i Pr. 2008, z. 6, s. 81).
Okoliczności te nie zostały w ogóle dostrzeżone przez sąd odwoławczy, co dowodzi
rażącego naruszenia wskazanych na wstępie przepisów prawa procesowego i
potwierdza stwierdzenie skarżącego co do nierzetelności kontroli odwoławczej w tym
zakresie. Oczywiste jest również i to, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na
IV KK 448/25
10
treść wyroku. Przecież przyjęcie poglądu o niemożności przypisania oskarżonym
czynu o charakterze chuligańskim w istotny sposób wpływało na wymiar kary. Co do
oskarżonego M. B. wymiar kary mógł być kształtowany o oparciu o dolną granicę
ustawowego zagrożenia czynu z art. 280 § 1 k.k. (nie byłby stosowany art. 57a § 1
k.k.), a nie było również wykluczone – co dostrzega obrońca tego oskarżonego –
zastosowanie dobrodziejstwa nadzwyczajnego złagodzenia kary, z uwagi na wiek
oskarżonego. Wprawdzie co do P. M. przyjęcie chuligańskiego charakteru czynu nie
skutkowało koniecznością podwyższenia dolnej granicy wymiaru kary (art. 57a § 1
k.k. nie miał zastosowania), ale wpływało na zaostrzenie wymiaru kary (por. str. 21
uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji). Konieczne stało się więc uchylenie
zaskarżonego wyroku co do obu oskarżonych i przekazanie sprawy do ponownego
rozpoznania sądowi odwoławczemu.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy sąd odwoławczy rzetelnie rozpozna wniesione
apelacje i odniesie się także do tych zarzutów, które dotyczyły zamiaru oskarżonych.
Z uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji wynikało bowiem, że atak na
pokrzywdzonego i zabranie bluzy miało ewidentny związek z tym jaki ona miała
nadruk (str. 14 i 16 uzasadnienia - emblemat klubu R.). W kontekście tych choćby
ustaleń jawi się konieczność rozważenia czy zachowanie sprawców nakierowane
było na zabór mienia w celu przywłaszczenia, czy też miało inny powód, tj. poniżenie
i dokuczenie kibicowi innej drużyny piłkarskiej. Ustalenie jaki był cel działania winno
być oparte na analizie poczynionych ustaleń faktycznych. Konieczne wydaje się więc
rozważenie, czy oskarżeni pytali oskarżonego o inne mienie niż tylko bluza (wartość
bluzy 50 zł!), a także i tego, czy umówienie się 4 osób w określonym miejscu i
podjęcie zachowania skierowanego głównie na posiadaną przez pokrzywdzonego
bluzę (którą zresztą zauważono w szkole, w kontekście kibicowania przez
pokrzywdzonego R. – str. 2 uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji), dowodzi
działania motywowanego zaborem w celu przywłaszczenia (osiągnięcie korzyści
majątkowej o wartości 50 zł). Kwestia ta ma bardzo istotne znaczenie, nie tylko
zresztą dla obu tych oskarżonych (art. 435 k.p.k.).
Z tych powodów orzeczono jak w wyroku.
IV KK 448/25
11
[J.J.]
[r.g.]
Jerzy Grubba Waldemar Płóciennik
Jarosław Matras
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.