Sąd Najwyższy uchylił wyrok i umorzył sprawę pomówienia po pojednaniu stron

IV KK 75/26

2

Wyrokiem z dnia 6 listopada 2025 r., sygn. akt II K 881/25, Sąd Rejonowy w

Tarnowskich Górach na podstawie art. 66 § 1 i 2 k.k. i art. 67 § 1 k.k. warunkowo

umorzył na okres próby jednego roku postępowanie karne przeciwko K. P. o czyn z

art. 212 §1 k.k. Wskazany wyrok uprawomocnił się w dniu 14 listopada 2025 r., bez

postępowania odwoławczego.

Kasację na niekorzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżając

wyrok w całości zarzucił mu:

„I. rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu

prawa procesowego, a mianowicie art. 492 § 1 k.p.k., poprzez wydanie wobec K. P.

oskarżonego o popełnienie czynu z art. 212 § 1 k.k., wyroku warunkowo

umarzającego postępowanie pomimo, iż strony postępowania prywatnoskargowego

pojednały się, co w myśl przywołanej normy prawnej obligowało Sąd do wydania

postanowienia o umorzeniu postępowania, nie zaś wyroku warunkowo je

umarzającego;

II. rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu

prawa materialnego, a mianowicie art. 66 § 1 k.k., polegające na warunkowym

umorzeniu postępowania karnego przeciwko K. P., pomimo braku określonej w tym

przepisie przesłanki uprzedniej niekaralności sprawcy za przestępstwo umyślne,

gdyż wymieniony oskarżony był już wcześniej karany za umyślne występki z art. 178a

§ 1 k.k. oraz z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k.”

Podnosząc te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i

przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Tarnowskich Górach do ponownego

rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja w zakresie zarzutu rażącego naruszenia przepisu art. 492 § 1 k.p.k.

jest zasadna w stopniu oczywistym, co umożliwiało jej uwzględnienie na posiedzeniu

w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Nie stał na przeszkodzie takiemu rozstrzygnięciu wadliwie

postawiony zarzut w pkt II kasacji oraz niewłaściwie określony kierunek kasacji. Jeśli

chodzi o zarzut w pkt II kasacji to trzeba wskazać, że stoi on w sprzeczności z istotą

zarzutu pierwszego. Skarżący bowiem w pierwszym zarzucie kasacji trafnie

wskazuje, że strony postępowania prywatnoskargowego pojednały się w trakcie

posiedzenia pojednawczego, czego efektem mogła być tylko jedna decyzja

IV KK 75/26

3

procesowa, wynikająca z art. 492 § 1 k.p.k., tj. umorzenie postępowania. W takim

układzie formułowanie zarzutu w pkt II kasacji i wskazywanie, że wydanie – po

pojednaniu się stron – wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne, w

sytuacji, gdy oskarżony był uprzednio karany za umyślne występki, jest uchybieniem

wtórnym. Inaczej rzecz komentując, skoro prawidłowo postępując sąd meriti

powinien postanowieniem umorzyć postępowanie na podstawie art. 492 § 1 k.p.k.

(zarzut pierwszy kasacji), to okoliczność, że zapadło inne rozstrzygnięcie niż objęte

dyspozycją art. 492 § 1 k.p.k. i naruszało ono inne jeszcze przepisy prawa, nie ma

żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy. Jest zatem oczywiste, że

konieczne jest odniesienie się tylko do zarzutu pierwszego kasacji.

Analiza treści tego zarzutu, stanowiącego pierwotne uchybienie, którego dopuścił się

sąd meriti rozpoznając tę sprawę, prowadzi do wniosku, że kasacja została

wniesiona na korzyść K. P. , skoro konsekwencją pojednania się stron postępowania

prywatnoskargowego jest umorzenie postępowania, a nie warunkowe umorzenie

postępowania karnego. Rację ma Prokurator Generalny, że doszło w tej sprawie do

rażącego naruszenia art. 492 § 1 k.p.k., które miało istotny wpływ na treść orzeczenia.

Z akt sprawy wynika, że strony przedmiotowego postępowania zarówno oskarżony

K. P., jak i oskarżyciel prywatny M. G. wraz ze swoim pełnomocnikiem na terminie

posiedzenia pojednawczego w dniu 18 września 2025 r. zgodnie oświadczyły, że

doszły do porozumienia (k. 31 akt). Oskarżony przyznał się do pomówienia

pokrzywdzonego, wyraził gotowość przeproszenia oskarżyciela prywatnego oraz

zapłaty na jego rzecz 5 000 złotych, jak również do wpłacenia takiej samej kwoty na

rzecz wskazanej przez wymienionego organizacji charytatywnej Fundacja „[…]”.

Strony jednocześnie zgodnie wniosły o odroczenie posiedzenia pojednawczego,

celem przygotowania tekstu przeprosin oraz uiszczenia przez oskarżonego

wynikających z porozumienia należności. Zobowiązanie to zrealizowano na dowód

czego przedstawiono oświadczenie oskarżonego K. P. (k. 45), potwierdzenia zapłaty

(k. 40 i 41) oraz tekst zawartej ugody. Rację ma zatem skarżący, że strony tego

postępowania jeszcze na etapie postępowania pojednawczego pojednały się. Sąd

meriti powinien tylko postanowieniem umorzyć postępowanie. Tymczasem zamiast

tego, z rażącym naruszeniem art. 492 § 1 k.p.k., wydał w dniu 6 listopada 2025 r.

IV KK 75/26

4

wyrok warunkowo umarzający postępowanie, choć przecież takiego orzeczenia nie

mógł zgodnie z prawem w takim trybie wydać (k. 48-49).

Skoro zatem, strony tego postępowania pojednały się, konieczne stało się uchylenie

zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania karnego.

Orzeczenie o kosztach postępowania wynika z treści art. 632 pkt 1 k.p.k.

Z tych powodów orzeczono jak w wyroku.

[J.J.]

[r.g.]

Tomasz Artymiuk

Jarosław Matras

Jacek Błaszczyk