Sąd Najwyższy nie wstrzymał wykonania wyroku skazującego mimo kasacji obrońcy

Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca skazanego, który

zarzucił rażące naruszenie szeregu przepisów prawa procesowego, w tym podniósł

uchybienie z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. wobec

przedawnienia karalności przestępstwa z art. 217 § 1 k.k. W konkluzji skargi

zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia argumentując, że za jego

uwzględnieniem przemawia fakt, iż wykonanie wyroku w chwili obecnej

spowodowałoby dla skazanego dolegliwe i nieodwracalne skutki – „przez co

zostałby on niezasadnie pokrzywdzony”. Skarżący podkreślił wagę i charakter

IV KK 77/26

2

postawionych zarzutów, które w jego przekonaniu wskazują na wysokie

prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji.

Sąd Najwyższy stwierdza, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Wstrzymanie wykonania orzeczenia w związku z wniesieniem kasacji wchodzi

w grę wyjątkowo, w razie zaistnienia szczególnych okolicznościach, a to z tego

względu, że kontrola kasacyjna dotyczy prawomocnego wyroku sądu

odwoławczego, a więc wyroku objętego domniemaniem trafności zawartych w nim

rozstrzygnięć, które podlegają bezzwłocznemu wykonaniu. Zgodnie z regułą

wyrażoną w art. 9 § 1 k.k.w. postępowanie wykonawcze wszczyna się

bezzwłocznie, gdy orzeczenie stało się wykonalne, a wyrok - w myśl art. 9 § 2 k.k.w.

- staje się wykonalny z chwilą jego uprawomocnienia. Jak wielokrotnie podkreślano

w orzecznictwie Sądu Najwyższego, instytucja wstrzymania wykonania wyroku

określona w art. 532 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, a potrzeby jej

zastosowania nie może uzasadniać sama czynność wniesienia kasacji. Potrzeba ta

aktualizuje się dopiero wówczas, gdy niezależnie od przyszłego rozstrzygnięcia co

do zasadności skargi kasacyjnej już wcześniej można stwierdzić zaistnienie

istotnych powodów do uznania słuszności tej kasacji, bądź też wówczas, gdy strona

wykaże odrębnie istnienie szczególnych okoliczności powodujących, że

wykonywanie lub wykonanie orzeczenia pociągałoby za sobą wyjątkowo dolegliwe i

w zasadzie nieodwracalne skutki (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 25

maja 2023 r., IV KK 105/23, LEX nr 3567070; z dnia 8 lutego 2022 r., II KO 111/21,

LEX nr 3305890).

W odniesieniu do zarzutu kasacji podnoszącego wystąpienie bezwzględnej

podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.,

trzeba wskazać, że dla uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania

prawomocnego wyroku prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji (konkretnego

zarzutu) musiałoby być niemal zbliżone do pewności. Wprawdzie ranga tego

uchybienia jest poważna, lecz jego zaistnienie nie jest jednoznaczne i na tyle

oczywiste, by badanie sprawy przez pryzmat przesłanek określonych w art. 532 § 1

k.p.k. przesądzało o konieczności przełamania reguły bezzwłocznego wykonania

prawomocnego wyroku. Kwestia ewentualnego wystąpienia omawianego

IV KK 77/26

3

uchybienia wymaga gruntownej analizy akt sprawy w kontekście podniesionego

zarzutu.

Co do pozostałych zarzutów skargi, dotyczących innego rażącego naruszenia

prawa, to brak możliwości uznania na tym etapie, jeszcze przed merytorycznym

rozpoznaniem sprawy, że wskazują one na tak poważne błędy w kontroli

apelacyjnej, iż powinny prowadzić do uchylenia wyroku Sądu odwoławczego.

Przedmiotem rozważań związanych z oceną przez Sąd Najwyższy zasadności

złożonego w trybie art. 532 § 1 k.p.k. wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia

nie może być przecież całościowa ocena trafności i zasadności podniesionych w

kasacji zarzutów, gdyż ta może zostać rozstrzygnięta dopiero w trakcie

merytorycznego rozpoznawania nadzwyczajnego środka zaskarżenia.

Rozstrzygnięcie wniosku złożonego w oparciu o przepis art. 532 § 1 k.p.k. nie

stanowi swego rodzaju prejudykatu w postępowaniu kasacyjnym, dlatego też w

żaden sposób nie rzutuje ono na kierunek przyszłego rozstrzygnięcia odnośnie do

kasacji. Nie oznacza zatem, że procesowo niedopuszczalne jest w przyszłości

uznanie zarzutów podniesionych w kasacji za oczywiście zasadne.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

[JJ.]

[r.g.]