Sąd Najwyższy nie wszczął z urzędu wznowienia sprawy skazanego z udziałem neosędziego

Pismem z dnia 30 marca 2026 r. K.P. złożył wniosek o wznowienie

postępowania, zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 6

listopada 2025 r., sygn. akt II AKa 33/25, utrzymującym w mocy wyrok Sądu

Okręgowego w Olsztynie z dnia 16 grudnia 2024 r., sygn. akt II K 176/23. Wskazał,

że w sprawie wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza określna w art. 439 §

1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na zasiadanie w składzie Sądu I instancji – w roli

Przewodniczącego składu orzekającego sędzi – sędzi, która miała zostać powołana

na urząd sędziego Sądu Okręgowego w Olsztynie na wniosek Krajowej Rady

Sądownictwa w składzie ukształtowanym w trybie przepisów ustawy z dnia 8

grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych

innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3).

IV KO 46/26

2

Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego począwszy od

uchwały trzech połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20, OSNK z 2020 r., z. 2,

poz. 7): „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo

sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c.

zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd

sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady

Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8

grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych

innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3), jeżeli wadliwość procesu powoływania

prowadzi, w konkretnych okolicznościach (podkr. – SN), do naruszenia

standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji

Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz

art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”.

Stanowisko to zostało powtórzone w późniejszych orzeczeniach Sądu Najwyższego,

w tym zwłaszcza w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP

2/22 (OSNK 2022/6/22) oraz zostało potwierdzone w orzecznictwie Europejskiego

Trybunału Praw Człowieka (zob. np. wyrok z dnia 22 lipca 2021 r. w sprawie

Reczkowicz przeciwko Polsce, skarga nr 43447/19) oraz judykatach Trybunału

Sprawiedliwości Unii Europejskiej (zob. m.in. zob. wyroki TSUE w sprawach: C-

585/18 i in., C-824/18, C-791/19, C-487/19). W kontekście analizowanej

problematyki, jeżeli chodzi o sędziów sądów powszechnych, nie może być zatem

mowy o jakimkolwiek automatyzmie, lecz należy wykazać okoliczności, które

mogłyby rzutować na niespełnienie przez sąd orzekający z ich udziałem standardu

niezawisłości i bezstronności. Tymczasem Sądowi Najwyższemu nie są znane

okoliczności, które podważałyby posiadanie przez wskazanej we wniosku sędzi

atrybutów niezawisłości i bezstronności, jak też nie wykazał ich sam skazany

Analiza akt sprawy nie pozostawia tymczasem wątpliwości co do

prawidłowości składu Sądu I i II instancji. Jeśli chodzi o Przewodniczącego składu

orzekającego w Sądzie Okręgowym w Olsztynie, to była nią sędzia X. Y., co do

której Sądowi Najwyższemu nie są znane okoliczności, które podważałyby

posiadanie przez wskazanej we wniosku sędzi atrybutów niezawisłości i

IV KO 46/26

3

bezstronności, jak też nie wykazał ich sam skazany. Z uwagi na powyższe, zbędne

było wyznaczenie wnioskodawcy obrońcy z urzędu w celu sporządzenia i

wniesienia wniosku o wznowienie postępowania.

Na powyższe zarządzenie zażalenie nie przysługuje.

SSN Kazimierz Klugiewicz

[WB]

[r.g.]