Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku B.M. o wznowienie, bo był oczywiście bezzasadny

Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej wyrokiem z 15 września 2015 r., sygn. akt

III K 57/14 uznał B.M. za winnego dokonania przestępstwa określonego w art. 197

§ 3 pkt 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za to skazał go na karę 6 lat pozbawienia

wolności; na podstawie art. 62 k.k. określił, że skazany powinien ją odbywać we

zakładzie karnym typu zamkniętego dla recydywistów penitencjarnych w systemie

terapeutycznym dla skazanych za przestępstwa popełnione w związku z

IV KO 68/26

2

zaburzeniami preferencji seksualnych; orzekł również środek karny zakazu

zbliżania się do pokrzywdzonej oraz środek zabezpieczający przewidziany w art.

93g § 3 k.k.

Po rozpoznaniu apelacji obrońcy, Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z

dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. akt II AKa 462/15 utrzymał w mocy zaskarżony

wyrok oraz orzekł o kosztach sądowych.

Kasacja obrońcy B.M. została oddalona jako oczywiście bezzasadna

postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2016 r., sygn. akt IV KK

194/16.

W sprawie skazanego B.M. składane były już wielokrotnie wnioski o

wznowienie postępowania zarówno przez niego osobiście jak i przez obrońcę, które

Sąd Najwyższy bądź oddalał (gdy składał je obrońca wyznaczony z urzędu), bądź

odmawiał ich przyjęcia w oparciu o przepis art. 120 § 2 k.p.k. lub też poprzez

uznanie ich oczywistej bezzasadności (zob. sprawy Sądu Najwyższego o sygn.: IV

KO 1/16, IV KO 84/16, IV KO 3/17, IV KO 60/17, IV KO 33/18, IV KO 87/19, IV KO

60/20, IV KO 59/20 i IV KZ 46/20, IV KO 103/20, IV KO 134/20, IV KO 37/21, IV KO

108/21 i IV KZ 44/21, IV KO 168/21 i IV KZ 8/22, IV KO 86/22, IV KO 132/22, IV KO

59/23, IV KO 8/24, IV KO 28/24, IV KO 55/24, IV KO 107/24, IV KO 131/25).

Skazany B.M. w dniu 8 czerwca 2026 r. (data wpływu do SN) po raz kolejny

wniósł o wyznaczenie obrońcy z urzędu oraz o wznowienie postępowania

zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia

10 grudnia 2015 r., sygn. akt II AKa 462/15, utrzymującego w mocy wyrok Sądu

Okręgowego w Bielsku-Białej z dnia 15 września 2015 r., sygn. akt III K 57/14.

Skazany, powołując się we wniosku na podstawy wznowieniowe określone w art.

540 § 1 pkt 2, zakwestionował sporządzone w sprawie opinie sądowo-

psychiatryczne, jak również zastosowanie wobec niego środka zabezpieczającego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

IV KO 68/26

3

Na wstępie należy odwołać się do treści art. 545 § 3 k.p.k., który stanowi, iż

sąd, orzekając jednoosobowo, odmawia przyjęcia wniosku niepochodzącego od

prokuratora, adwokata, radcy prawnego albo radcy Prokuratorii Generalnej

Rzeczypospolitej Polskiej, bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych,

jeżeli z treści wniosku, w szczególności odwołującego się do okoliczności, które

były już rozpoznawane w postępowaniu o wznowienie postępowania, wynika jego

oczywista bezzasadność.

Powyższe unormowanie pozwala więc na wstępną kontrolę wniosku o

wznowienie – i to bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych - celem

wyeliminowania konieczności przeprowadzania różnego rodzaju czynności

procesowych związanych z wnioskiem, który w stopniu oczywistym nie może

doprowadzić do wznowienia postępowania. Zaznaczyć jednocześnie należy, iż

decydująca jednak jest sama treść wniosku o wznowienie, która może być

oczywiście bezzasadna z różnych powodów. Ta oczywista bezzasadność wynikać

może z tego, że we wniosku wskazano podstawy wznowienia, które nie są

przewidziane w ustawie albo z tego, że w ogóle nie wskazano żadnych podstaw

wznowienia, ograniczając się do postulowania przeprowadzenia kolejnej kontroli

odwoławczej (zob. postanowienie SN z dnia 9 lipca 2024 r., III KO 81/24).

Uwzględniając powyższe wskazać należy, że skazany we wniosku nie

przedstawił takich okoliczności, które uzasadniałyby wznowienie postępowania w

niniejszej sprawie. Skazany podniósł, że sąd skazując go za popełnienie czynu

oparł się wyłącznie na opinii biegłych z Warszawy, która to opinia była wadliwa,

stronnicza i na jej podstawie orzeczono pobyt w szpitalu psychiatrycznym,

pomijając trzy inne, zgodne ze sobą opinie. W pierwszej kolejności wskazać należy,

iż kwestia sprzeczności w opinii biegłego Z.S. była przedmiotem rozważań sądu

odwoławczego rozpoznającego apelację obrońcy oskarżonego. Sąd ten wskazał na

str. 8 uzasadnienia, że ostateczna opinia biegłego Z.S. spełniała wszelkie warunki

opinii pełnej, jasnej i pozbawionej wewnętrznych sprzeczności. Ponadto sąd

odwoławczy w sposób szczegółowy odniósł się również do kwestii zasadności

zastosowania wobec skazanego środka zabezpieczającego (str. 13 uzasadnienia),

wskazując, że środek ten został zastosowany prawidłowo. Uznać zatem należy, że

IV KO 68/26

4

powoływane przez skazanego argumenty nie mogą stanowić podstawy do

wznowienia postępowania. Należy bowiem wskazać, że postępowanie

wznowieniowe nie stanowi powtórzenia postępowania apelacyjnego i nie jest

swego rodzaju "trzecią instancją", mającą służyć kolejnemu weryfikowaniu

poprawności orzeczeń zapadłych w sądach pierwszej i drugiej instancji.

Jednocześnie podkreślić należy, że tożsame okoliczności były przedmiotem

rozpoznania przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 29 stycznia 2025 r.,

sygn. akt IV KO 131/25, w którym odmówiono przyjęcia wniosku wobec jego

oczywistej bezzasadności.

Wniosek o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem

zaskarżenia, którego podstawy zostały ustawowo skatalogowane (art.

540-540b k.p.k.) i postępowanie wznowieniowe sprowadza się wyłącznie do ich

badania (zob. postanowienie SN z dnia 15 września 2022 r., V KO 67/22).

Specyfika postępowania wznowieniowego wszczynanego na wniosek sprawia, że

nie dokonuje się na nowo oceny zebranych w toku procesu dowodów i poprawności

przyjętych w oparciu o nie ustaleń faktycznych, będących podstawą prawomocnego

wyroku. Nie bada się również oceny zasadności orzeczenia sądu pierwszej

instancji, tak jak to się czyni w ramach kontroli instancyjnej (zob. postanowienie SN

z dnia 21 kwietnia 2016 r., V KO 22/16).

Przytoczona przez skazanego argumentacja nie zawiera się w katalogu

podstaw wymienionych w art. 540 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., a także nie sygnalizuje

konieczności podjęcia działania z urzędu (art. 542 § 3 k.p.k.).

Uwzględniając powyższe wniosek skazanego o wznowienie postępowania,

należało uznać za oczywiście bezzasadny i na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.

odmówić jego przyjęcia.

W świetle wskazanych wyżej okoliczności rozpoznanie wniosku o

wyznaczenie obrońcy z urzędu stało się bezprzedmiotowe.

[WB]

[a.ł]

IV KO 68/26

5