Sygnatura akt: V KB 16/26
Sąd: Sąd Najwyższy
Wydział: Izba Karna Wydział V
Rodzaj: Zarządzenie
Data orzeczenia: 5 marca 2026 r.
W serwisie od: 27 października 2026 r.
Zestawienie z tego dnia
Kategorie: Sąd Najwyższy

Prezes SN odrzucił wniosek obrońcy o zbadanie niezawisłości sędziego A.B.

Spór

Obrońca skazanego wniósł o zbadanie, czy sędzia SN A.B. spełnia wymogi niezawisłości i bezstronności, z uwzględnieniem okoliczności powołania oraz postępowania po powołaniu.

Ustalenia sądu

Wniosek pochodzi od strony postępowania, został wniesiony przez obrońcę w terminie i spełnia wymogi pisma procesowego. Nie wskazuje jednak sposobu postępowania sędziego po powołaniu, który miałby wpływać na niezawisłość w tej sprawie.

Rozstrzygnięcie

Prezes SN odrzucił wniosek, odpis zarządzenia doręczono obrońcy i skazanemu, a sprawę zakreślono w repertorium KB jako zakończoną w inny sposób.

Dlaczego

Powołanie się na bezwzględną przyczynę odwoławczą nie spełnia wymogu wykazania wpływu na niezawisłość w okolicznościach konkretnej sprawy, bo prowadziłoby do uznania, że wpływ występuje w każdej sprawie. Działalność orzecznicza nie może być podstawą pozaustawowej kontroli orzeczeń.

Dla firm

Wniosek o zbadanie niezawisłości sędziego musi wskazać konkretne działania sędziego po powołaniu i wyjaśnić, jak wpłynęły na daną sprawę. Samo powołanie się na bezwzględną przyczynę odwoławczą nie wystarcza.

Więcej o sprawie

Wniosek nie wskazywał, jak postępowanie sędziego po powołaniu miało wpłynąć na niezawisłość w tej konkretnej sprawie. Na zarządzenie nie przysługuje zażalenie.

Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności.
Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy

Sąd: Sąd Najwyższy, Izba Karna Wydział V
Sygnatura: V KB 16/26

Treść orzeczenia

V KB 16/26

ZARZĄDZENIE

Dnia 5 marca 2026 r.

Prezes SN Zbigniew Kapiński

W związku z wnioskiem o zbadanie spełnienia przez SSN A.B. wymogów

niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących

powołaniu i postępowania po powołaniu na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art.

29 § 6-9 i 24 uSN,

stwierdziwszy, że:

- wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym –

skazanego (art. 29 § 7 uSN),

- został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę skazanego (art. 871 § 1

k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN),

- z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) i

- czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 119 § 1

k.p.k. w zw. z art. 29 § 9 i 24 uSN),

1) wniosek odrzucić;

2) odpis zarządzenia doręczyć obrońcy i skazanemu oraz

dołączyć do akt V KK 485/24;

3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN A.B.;

4) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny

sposób.

Uzasadnienie

Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku

obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne

V KB 16/26

(por. art. 99 § 2 k.p.k.). Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je

sporządzić.

Wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie

wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak

okoliczności związane z powołaniem oraz sposób postępowania sędziego po

powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie

standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy.

Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez

wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej,

albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie

od jej okoliczności. To z kolei stałoby w sprzeczności z treścią i celem art. 29 § 5

uSN. Za spełnienie wymogu wskazania postępowania sędziego po powołaniu nie

może służyć wskazanie na działalność orzeczniczą – wniosek o wyłączenie

sędziego nie może bowiem prowadzić do pozaustawowej kontroli zapadłych (i

niezaskarżalnych) orzeczeń.

W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku

zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co

prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie

odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis

ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem

obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role

procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i

radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników,

jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby

w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli

w art. 85 § 2 uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w

postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów

Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego,

do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o

przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN),

możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1

k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione.

V KB 16/26

Prezes Sądu Najwyższego

SSN Zbigniew Kapiński

Na niniejsze zarządzenie zażalenie nie przysługuje.

[WB]

[a.ł]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.