Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego za usiłowanie nabycia amfetaminy

Sąd Rejonowy w Żyrardowie, wyrokiem z dnia 3 lutego 2025 r., sygn. akt II K

711/24, uznał A.K. za winnego tego, że:

1. w dniu 19 października 2024 r. w Ż., woj. [...], w celu osiągnięcia korzyści

majątkowej, wbrew przepisom ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o

V KK 178/26

2

przeciwdziałaniu narkomanii usiłował uczestniczyć w obrocie znaczną ilością

substancji psychotropowej w postaci amfetaminy o wadze netto 498,33g w

ten sposób, że na parkingu sklepu L. przy ul. [...] spotkał się z S.D. celem

nabycia od niego do dalszej odsprzedaży wymienionej substancji

psychotropowej, jednak zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na

interwencję funkcjonariuszy policji, czym wyczerpał znamiona występku z

art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 56 ust. 3 u.p.n. i za ten czyn, na mocy art. 14 § 1

k.k. w zw. z art. 56 ust. 3 u.p.n. wymierzył mu karę 2 lat i 6 miesięcy

pozbawienia wolności oraz karę grzywny 200 stawek dziennych, określając

wysokość jednej stawki na kwotę 15 zł, a także, na mocy art. 70 ust. 4a

u.p.n., orzekł wobec niego środek karny w postaci świadczenia pieniężnego

na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej w

wysokości 2000 zł;

2. w okresie od nieustalonego dnia 2018 r. do dnia 19 października 2024 r. w

nieustalonym miejscu oraz w Ż., woj. [...], w mieszkaniu przy ul. [...] posiadał

bez wymaganego zezwolenia broń palną w postaci pistoletu I., mod. [...], cal.

315 K. o numerze [...] produkcji niemieckiej, czym wyczerpał znamiona

występku z art. 263 § 2 k.k. i za ten czyn na mocy art. 263 § 2 k.k. wymierzył

mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, orzekając jednocześnie wobec

niego przepadek dowodu rzeczowego w postaci pistoletu I..

Na podstawie art. 85 § 1 k.k., art. 85a k.k. i art. 86 § 1 k.k., w miejsce

orzeczonych jednostkowych kar pozbawienia wolności wymierzył oskarżonemu

karę łączną 2 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolności.

Powyższy wyrok został zaskarżony apelacjami prokuratora oraz obrońcy

oskarżonego.

Prokurator zaskarżył wyrok w części, to jest w zakresie braku rozstrzygnięcia

o środkach karnych, na niekorzyść oskarżonego A.K., zarzucając mu obrazę

przepisów prawa materialnego, a to art. 43a § 2 k.k., poprzez jego niezastosowanie

i nie orzeczenie obligatoryjnego świadczenia pieniężnego, wymienionego w art. 39

pkt 7 k.k., na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy

Postpenitencjarnej, w wysokości co najmniej 5.000 zł, w związku ze skazaniem

A.K. za przestępstwo określone w art. 263 § 2 k.k., wobec czego orzeczenie nie

V KK 178/26

3

odpowiada prawu.

Mając na względzie powyższe wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku

poprzez orzeczenie względem oskarżonego za czyn przypisany w punkcie 6.

wyroku, na podstawie art. 43a § 2 k.k., świadczenia pieniężnego na rzecz

Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie

5.000 złotych.

Obrońca oskarżonego zaskarżył wyrok w zakresie czynu opisanego w pkt. II

części wstępnej wyroku, w całości oraz w części dotyczącej orzeczenia o karze w

zakresie czynu opisanego w pkt. III części wstępnej wyroku, wskazując na:

1. obrazę przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.k., poprzez dokonanie dowolnej

oceny dowodu z wyjaśnień oskarżonego A.K., sprzecznie z zasadami

prawidłowego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczenia

życiowego, co skutkowało odmową przyznania im waloru wiarygodności w

zasadniczej ich części, w sytuacji gdy prawidłowa analiza tegoż dowodu,

prowadzi do wniosku, iż nie sposób jest wiarygodności tym wyjaśnieniom

odmówić;

2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia odnośnie

czynu z pkt. II części wstępnej wyroku, mający wpływ na jego treść, a

polegający na niesłusznym przyjęciu, iż oskarżony dopuścił się popełnienia

zarzucanego mu czynu, w sytuacji gdy prawidłowa ocena materiału

dowodowego, w szczególności wyjaśnień oskarżonego prowadzi do

przeciwnego wniosku;

3. rażącą niewspółmierność kary orzeczonej wobec oskarżonego A.K. za czyn

opisany w pkt. III części wstępnej wyroku, wyrażającą się w wymierzeniu

oskarżonemu rażąco surowej kary 8 miesięcy pozbawienia wolności, w

sytuacji gdy ocena okoliczności dotyczących tego czynu, tj. przedmiotu

przestępstwa, miejsca jego ujawnienia, przyznania się oskarżonego i

złożonych w tym zakresie wyjaśnień przemawia za wymierzeniem

oskarżonemu kary łagodniejszego rodzaju przy zastosowaniu art. 37a § 1

k.k.;

a także, ewentualnie, w razie nieuwzględnieniu zarzutów stawianych w pkt. 1 i 2

apelacji:

V KK 178/26

4

4. obrazę przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu

przypisanego oskarżonemu, tj. zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 13 §

1 k.k. w zw. z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu

narkomanii, w sytuacji gdy ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd

Rejonowy w Żyrardowie przemawiają za zakwalifikowaniem czynu

zarzucanego oskarżonemu w pkt. II części wstępnej wyroku jako występku z

art. 57 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o:

1. zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia

czynu zarzucanego w pkt. II części wstępnej wyroku;

2. zmianę zaskarżonego wyroku i wymierzenie oskarżonemu za czyn

zarzucany w pkt. III części wstępnej wyroku karę łagodniejszego rodzaju

przy zastosowaniu art. 37a § 1 k.k., ewentualnie, w razie nieuwzględnienia

zarzutów stawianych w pkt. 1 i 2 apelacji, o:

3. uznanie oskarżonego A.K. w ramach czynu opisanego w pkt. II części

wstępnej wyroku za winnego popełnienia występku z art. 57 ust. 2 ustawy z

dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i wymierzenie

oskarżonemu kary grzywny bądź ograniczenia wolności przy zastosowaniu

art. 37a § 1 k.k.;

4. wymierzenie oskarżonemu nowej kary łącznej grzywny lub ograniczenia

wolności.

Sąd Okręgowy w Płocku, wyrokiem z dnia 10 grudnia 2025 r., sygn. V Ka

371/25, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że w związku ze skazaniem za

czyn z art. 263 § 2 k.k. orzekł wobec A.K., na podstawie art. 43a § 2 k.k.

świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy

Postpenitencjarnej w wysokości 5.000 złotych, w pozostałym zakresie zaskarżony

wyrok utrzymał w mocy.

Kasację od powyższego orzeczenia złożył obrońca oskarżonego,

zaskarżając je w całości i zarzucając mu rażące naruszenie przepisów

postępowania, mające wpływ na treść orzeczenia, a to:

1. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. polegające na nienależytym

rozpoznaniu zarzutu apelacyjnego, poprzez błędne uznanie, że podniesiona

V KK 178/26

5

w apelacji skarżącego obraza prawa materialnego — polegająca na wadliwej

kwalifikacji prawnej czynu — stanowi w istocie zarzut błędu w ustaleniach

faktycznych, a następnie rozpoznanie tegoż zarzutu według reguł

właściwych dla kontroli ustaleń faktycznych, co doprowadziło do pominięcia

istoty zarzutu i zaniechania dokonania wymaganej prawem kontroli

prawidłowości subsumcji;

2. art. 170 § 1 pkt 1 i 3 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. oraz art. 167 k.p.k., poprzez

bezzasadne oddalenie wniosku obrony o dopuszczenie dowodu z prywatnej

opinii z badania wariograficznego (badania poligraficznego), mimo że dowód

ten zmierzał do wykazania istotnych okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy,

a jego przeprowadzenie mogło mieć znaczenie dla oceny wiarygodności

wyjaśnień oskarżonego.

Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w

całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w

Płocku.

Odpowiedź na kasację złożył prokurator, wnosząc o jej oddalenie, jako

oczywiście bezzasadnej.

Sąd Najwyższy stwierdził co następuje.

Kasację należało uznać za oczywiście bezzasadną, a to pozwoliło oddalić ją

na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., bez udziału stron.

Odnosząc się do pierwszego z zarzutów kasacji, dotyczącego rzekomo

wadliwego rozpoznania apelacji w zakresie zarzutu naruszenia prawa

materialnego, należy zwrócić uwagę na dwie kwestie.

Po pierwsze, zawarty w uzasadnieniu wyroku Sądu odwoławczego

dotyczący wywód braku możliwości łącznego stawiania zarzutu błędu w ustaleniach

faktycznych oraz naruszenia prawa materialnego nie ma w realiach niniejszej

sprawy znaczenia dla oceny prawidłowości rozpoznania samej apelacji. Podkreślić

jednak trzeba, że stanowisko Sądu odwoławczego, który w realiach rozpoznawanej

sprawy właściwe odczytał treść sformułowanego w pkt 4 apelacji zarzutu, jest

trafne. Apelujący, kwestionując prawidłowość zastosowania przez Sąd pierwszej

instancji prawa materialnego, nie czyni tego w odniesieniu do ustalonego przez ten

Sąd stanu faktycznego, lecz przyjętego w apelacji założenia, sprowadzającego

V KK 178/26

6

działanie oskarżonego do samego tylko „wejścia w porozumienie z drugą osobą”.

Rzecz jednak w tym, że założenie takie nie znajduje odzwierciedlenia w ustaleniach

stanowiących podstawę faktyczną odpowiedzialności oskarżonego, które inaczej

opisują jego zachowanie.

Po drugie, nie ma racji skarżący, gdy wskazuje, że Sąd odwoławczy zupełnie

pominął materialnoprawny aspekt zarzutu. W takim zakresie jak wymagało tego

odniesienie się do apelacji Sąd drugiej instancji wypowiedział się w tej kwestii. W

uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazano wprost: „dokonana przez Sąd a quo,

subsumpcja ustalonego stanu faktycznego sprawy pod wskazany przepis ustawy

karnej jest właściwa i prawidłowa. W tym zakresie Sąd I instancji w sposób wnikliwy

i szczególny odniósł się na k. 554 (i 553), iż A.K. jako nie-konsument (z uwagi

choćby na ilość narkotyków) usiłował uczestniczy w obrocie przez zakup od S.D.

amfetaminy” (k. 805). Sąd odwoławczy zgodził się z argumentacją zaprezentowaną

przez Sąd pierwszej instancji, gdy ten, oceniając zachowanie oskarżonego w

powiązaniu z zachowaniem S.D. („Czyn został popełniony w formie usiłowania,

gdyż do dokonania nie doszło ze względu na interwencję funkcjonariuszy Policji,

ale swoim zachowaniem oskarżony bezpośrednio zmierzał do dokonania:

przygotował narkotyk do wydania, wsiadł do samochodu A.K. celem realizacji

umowy, wskazania ceny i przyjęcia gotówki” - k. 553), wskazał, że „nie ulega

wątpliwości, że A.K. jako nie-konsument (z uwagi choćby na ilość narkotyku)

usiłował uczestniczyć w obrocie przez zakup od S.D. amfetaminy” – k. 554).

Uzasadniając wyrok zaskarżony kasacją Sąd odwoławczy odwołał się do

właściwego fragmentu uzasadnienia pierwszoinstancyjnego i podzielił

sformułowane tam zapatrywania w zakresie kwalifikacji prawnej czynu. Nie sposób

twierdzić, by w takiej sytuacji Sąd odwoławczy zobligowany był do powtórzenia

bądź sparafrazowania tez uzasadnienia wyroku, poddawanego kontroli

instancyjnej.

W konsekwencji zarzut należało uznać za oczywiście bezzasadny.

Sąd Najwyższy podobnie ocenił zarzut naruszenia art. 170 § 1 i § 3 k.p.k. w

zw. z art. 6 k.p.k. oraz art. 167 k.p.k., polegającego na rzekomo bezpodstawnym

oddaleniu wniosku o przeprowadzenie dowodu z prywatnej opinii z zakresu badań

poligraficznych, przedłożonej przez obrońcę oskarżonego na etapie postępowania

V KK 178/26

7

odwoławczego (k. 691). Prawdą jest, że Sąd odwoławczy, oddalając wniosek

dowodowy obrońcy oskarżonego na rozprawie apelacyjnej, nie wskazał przepisu

stanowiącego podstawę kwestionowanego przez skarżącego rozstrzygnięcia.

Powyższego nie można oceniać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, które

mogło mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Uzasadniając swoją decyzję Sąd

odwoławczy w sposób zrozumiały wskazał czym kierował się nie uwzględniając

wniosku dowodowego. Zgodnie z art. 452 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd odwoławczy oddala

wniosek dowodowy również wtedy, gdy dowód nie był powołany przed sądem

pierwszej instancji, pomimo że składający wniosek mógł go wówczas powołać, lub

okoliczność, która ma być udowodniona, dotyczy nowego faktu, niebędącego

przedmiotem postępowania przed sądem pierwszej instancji, a składający wniosek

mógł go wówczas wskazać. Na tę właśnie podstawę, która mogła stanowić jedyny i

wystarczający powód oddalenia wniosku powołał się Sąd odwoławczy, co wynika z

uzasadnienia postanowienia (k. 738). Oceny trafności tej decyzji nie zmienia to, że

zbyt dalekim uproszczeniem jest zawarte w jej motywach stwierdzenie, że prywatna

opinia nie stanowi w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa dowodu w

sprawie. Zgodnie z art. 393 § 3 k.p.k. „opinia prywatna” może być dowodem w

sprawie, choć na jej podstawie organ procesowy nie może czynić ustaleń

faktycznych w zakresie wymagającym wiadomości specjalnych. Może ona jedynie

wskazywać na konieczność dopuszczenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność

wniosków wynikających z tego prywatnego dokumentu. W świetle art. 194 k.p.k. i

art. 200 § 1 k.p.k., status opinii biegłego posiada bowiem jedynie opinia

sporządzona przez osobę powołaną do tego na podstawie odpowiedniej decyzji

sądu lub organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze. Przedłożona przez

obrońcę oskarżonego opinia prywatna nie spełniała tego kryterium. Co do potrzeby

powołania biegłego z zakresu badań wariograficznych stanowisko Sądu

odwoławczego, odwołujące się do orzecznictwa Sądu Najwyższego i literatury

przedmiotu, jest trafne, także z perspektywy określonej w art. 170 § 1 pkt 3 k.p.k.

podstawy oddalenia wniosku dowodowego.

Sąd Najwyższy w pełni podziela zapatrywania Sądu odwoławczego. Także w

tym zakresie nie doszło do naruszenia prawa.

Mając na względzie powyższe argumenty, kasację należało oddalić, jako

V KK 178/26

8

oczywiście bezzasadną.

[WB]

[r.g.]