Kradzież roweru miesiąc po wyjściu z więzienia. SN uchylił wyrok nakazowy

Sąd Rejonowy w Zgierzu wyrokiem nakazowym z dnia 12 grudnia 2025 r. w

sprawie sygn. akt II K 641/25 uznał oskarżonego P. K. za winnego tego, że w dniu

28 marca 2025 r. w miejscowości G. dokonał zaboru w celu przywłaszczenia mienia

w postaci roweru elektrycznego marki M., powodując straty w wysokości 4600 zł na

szkodę J. C. tj. czynu z art. 278 § 1 k.k. i na podstawie art. 278 § 1 k.k. w zw. z art.

37a § 1 k.k. w zw. z art. 34 § 1a pkt 1 k.k. i art. 35 § 1 k.k. wymierzył mu karę 2 lat

ograniczenia wolności, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej

pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym.

Wyrok, niezaskarżony przez żadną ze stron postępowania, uprawomocnił się

29 grudnia 2025 r.

Kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny. Na podstawie art. 521

§ 1 k.p.k. zaskarżył wyrok w całości na niekorzyść skazanego, zarzucając „rażące i

mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego

procesowego, a mianowicie art. 500 § 1 i 3 k.p.k., polegające na wydaniu wobec P.

K. wyroku w postępowaniu nakazowym, mocą którego na podstawie art. 278 § 1 k.k.

w zw. z art. 37a § 1 k.k. wymierzono mu karę ograniczenia wolności, mimo że

okoliczności popełnienia opisanego w akcie oskarżenia czynu z art. 278 § 1 k.k. i

wina oskarżonego, w świetle całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału

dowodowego, budziły wątpliwości wskazujące na to, iż wymieniony zarzucanego mu

czynu dopuścił się w warunkach powrotu do przestępstwa w rozumieniu art. 64 § 1

k.k., w związku z uprzednim skazaniem za czyn zabroniony popełniony w celu

osiągnięcia korzyści majątkowej, co sprzeciwiało się procedowaniu w trybie

nakazowym, gdzie zarazem uznanie, że swoim zachowaniem P. K. zrealizował

znamiona czynu zabronionego kwalifikowanego z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 §

1 k.k. – przez pryzmat uregulowanego w art. 37a § 2 k.k. zakazu – uniemożliwiało

orzeczenie kary wolnościowej w miejsce kary pozbawienia wolności, wymierzenie

której to kary pozbawienia wolności wyrokiem nakazowym jest niedopuszczalne”.

Podnosząc powyższy zarzut, Autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego

wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Zgierzu do ponownego

rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

V KK 281/26

3

Kasacja jest oczywiście zasadna i jako taka podlegała uwzględnieniu w

całości w trybie art. 535 § 5 k.p.k., tj. na posiedzeniu bez udziału stron. Nie ulega

bowiem wątpliwości, że zaskarżony wyrok jest dotknięty podniesionym w skardze

rażącym naruszeniem prawa, mającym istotny wpływ na treść orzeczenia.

W części motywacyjnej kasacji trafnie wskazano, odwołując się do treści art.

500 § 3 k.p.k. i orzecznictwa Sądu Najwyższego, że postępowanie nakazowe jest

szczególną instytucją prawa procesowego, której zastosowanie zostało

przewidziane dla najbardziej oczywistych przypadków, gdy materiał dowodowy

istniejący w aktach jest tak jednoznaczny, że nie nasuwa żadnych wątpliwości co do

winy i okoliczności popełnienia zarzucanego oskarżonemu czynu (zob. wyroki Sądu

Najwyższego z: 21 lipca 2011 r., III KK 144/11; 7 marca 2012 r., II KK 30/12; 4

listopada 2014 r., III KK 143/13; 21 stycznia 2016 r., II KK 370/15; 20 kwietnia 2017

r., V KK 66/17 i in.). Trzeba mieć również w polu widzenia art. 500 § 1 k.k., który w

postępowaniu nakazowym zezwala orzec tylko karę ograniczenia wolności lub karę

grzywny, zatem o ile sąd orzekający rozważa załatwienie sprawy w tym

postępowaniu, powinien ustalić, czy jest możliwe orzeczenie kary wolnościowej

wobec oskarżonego. Na przeszkodzie takiemu rozstrzygnięciu może stać

popełnienie przestępstwa w warunkach art. 64 § 1 k.k., a realia rozpoznawanej

sprawy nakazywały Sądowi Rejonowemu w Zgierzu staranne zbadanie, czy przepis

ten ma zastosowanie do P. K..

Z akt sprawy wynika, że zarówno prokurator, jak i Sąd meriti dysponowali

informacjami dotyczącymi uprzedniej karalności P. K.. Już w protokole przesłuchania

ówcześnie podejrzanego zapisano cyt. „według oświadczenia karany za narkotyki,

kradzieże, włamania” (k.38v akt sprawy), co znalazło potwierdzenie w informacji z

Krajowego Rejestru Karnego (k. 41-47). W informacji tej uwidoczniono szereg

wyroków wydanych wobec P. K., w tym wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi - Widzewa

w Łodzi z dnia 21 grudnia 2020 r., sygn. akt IV K 841/20, którym wymieniony m.in.

za czyn z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii

w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. oraz w zw. z art. 65 § 1 k.k. został

skazany na karę 3 lat pozbawienia wolności. Po połączeniu tej kary z innymi karami

jednostkowymi wymierzono mu karę łączną 5 lat pozbawienia wolności, którą odbył

w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 28 lutego 2025 r. (k. 46–47). Sąd Rejonowy

w Zgierzu zgodnie z art. 213 § 2 k.p.k. powinien pozyskać odpis wymienionego

V KK 281/26

4

wyroku wraz z danymi o odbyciu przez skazanego kary i rozważyć, czy rozpoznanie

kolejnej sprawy P. K. w postępowaniu nakazowych i przy zastosowaniu art. 37a § 1

k.k. wymierzenie mu kary wolnościowej jest dopuszczalne. Doszedłby do wniosku,

że takie postąpienie nie jest możliwe, bowiem chociaż nie wskazano tego w akcie

oskarżenia, zarzucany oskarżonemu czyn jawi się jako popełniony w warunkach

powrotu do przestępstwa określonych w art. 64 § 1 k.k., zaś art. 37a § 2 k.k. wyłącza

w takim wypadku zastosowanie art. 37a § 1 k.k., umożliwiającego wymierzenie

sprawcy kary wolnościowej i w konsekwencji wyklucza rozpoznanie sprawy w

postępowaniu nakazowym.

Z dołączonej do kasacji kopii wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi - Widzewa

w Łodzi z dnia 21 grudnia 2020 r., sygn. akt IV K 841/20, wynika, że czyn z art. 59

ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii P. K. popełnił w

celu osiągnięcia korzyści majątkowej, a z popełnienia przestępstwa uczynił sobie

stałe źródło dochodu. Opis przypisanego mu przez Sąd Rejonowy w Zgierzu czynu

z art. 278 § 1 k.k. nie zawiera stwierdzenia, że sprawca działał w celu osiągnięcia

korzyści majątkowej, co nie jest znaczącym uchybieniem, skoro nie jest to

znamieniem przestępstwa. Zebrane dowody jednak wskazują, że kradnąc rower, P.

K. działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. W czasie przesłuchania

niejednoznacznie tłumaczył, że cyt. „ukradłem ten rower, bo zmusiła mnie do tego

sytuacja życiowa w jakiej się znalazłem” (k. 39), ale jeżeli uwzględnić, że zatrzymano

go z zestawem odpowiednich narzędzi na gorącym uczynku kradzieży kolejnego

roweru (k. 23), w jego miejscu zamieszkania znaleziono 6 rowerów (k. 31), a wobec

funkcjonariuszy Policji przyznał, że kradzione rowery sprzedawał przypadkowym

osobom (k. 24), to cel działania sprawcy jawi się całkiem jednoznacznie. Art. 115 §

3 k.k. stanowi, że przestępstwami podobnymi są m.in. przestępstwa popełnione w

celu osiągnięcia korzyści majątkowej, zatem przy uwzględnieniu, że odbywanie kary

pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi - Widzewa

w Łodzi P. K. zakończył 28 lutego 2025 r., a kradzieży roweru dopuścił się już 28

marca 2025 r., w grę wchodziło zastosowanie art. 64 § 1 k.k., co wykluczało

rozpoznanie sprawy w postępowaniu nakazowym i wydanie rozstrzygnięcia o treści

zawartej w zaskarżonym kasacją wyroku.

Z tych względów Sąd Najwyższy, zgodnie z wnioskiem kasacji, uchylił

V KK 281/26

5

zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi

Rejonowemu w Zgierzu, który uwzględni uwagi poczynione w niniejszym

uzasadnieniu. Orzeczenie o wydatkach związanych z rozpoznaniem kasacji znajduje

oparcie w art. 638 k.p.k.

[J.J.]

[r.g.]

Eugeniusz Wildowicz

Zbigniew Puszkarski Piotr Mirek