Wygasłe prawo jazdy przedłużone przez epidemię. SN uniewinnił kierowcę

M.O. został obwiniony o to, że:

V KK 566/25

2

1. w dniu 19 września 2022 roku około godziny 10.40 w miejscowości P. na

drodze nr […], kierował samochodem m-ki . nr rej. (…) nie posiadając do tego

wymaganych uprawnień, tj. o czyn z art. 94 § 1 k.w.;

2. w tym samym miejscu i czasie kierował samochodem m-ki . nr rej. (…)

utrzymanym w złym stanie technicznym, tj. czyn z art. 97 k.w. w zw. z art. 66 ust. 1

pkt 1 Prawa o ruchu drogowym;

3. w tym samym miejscu i czasie kierując samochodem m-ki . nr rej. (..),

dopuścił ten pojazd do jazdy pomimo braku wymaganego dokumentu

stwierdzającego dopuszczenie pojazdu do ruchu, tj. czyn z art. 96 § 1 pkt 4 k.w.

Sąd Rejonowy w Tczewie wyrokiem nakazowym z dnia 6 grudnia 2022 r., sygn.

akt II W 903/22:

I. obwinionego M.O. uznał za winnego popełnienia zarzucanych mu we

wniosku o ukaranie czynów:

-

w pkt 1, tj. wykroczenia z art. 94 § 1 k.w.,

-

w pkt 2, tj. wykroczenia z art. 97 k.w. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 1 Ustawy

Prawo o Ruchu Drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 988),

-

w pkt 3, tj. wykroczenia z art. 96 § 1 pkt 4 k.w.,

i za to przy zastosowaniu art. 9 § 2 k.w., na mocy art. 94 § 1 k.w. w zw. z art.

24 § 1 a k.w. wymierzył mu karę grzywny łącznie w kwocie 3.200 zł (trzy tysiące

dwieście złotych);

II. na mocy art. 94 § 3 k.w. w zw. z art. 29 § 1 i 2 k.w. orzekł wobec obwinionego

środek kamy w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na

okres 2 (dwóch) lat;

III. na mocy art. 118 § 1 i 2 k.p.w., art. 119 § 1 k.p.w., art. 3 ust. 1 w zw. z

art. 21 pkt 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (tj. Dz.

U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223 ze zm.) zasądził od obwinionego na rzecz Skarbu

Państwa koszty postępowania w tym 70 zł (siedemdziesiąt złotych) tytułem wydatków

i 320 zł (trzysta dwadzieścia złotych) tytułem opłaty.

Powyższy wyrok nie został zaskarżony i uprawomocnił się w dniu 4 stycznia

2023 roku.

Kasację na korzyść ukaranego od wyroku Sądu Rejonowego w Tczewie

wniósł Prokurator Generalny, który zaskarżonemu wyrokowi zarzucił rażące i mające

V KK 566/25

3

istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa procesowego, a

mianowicie art. 93 § 2 k.p.w., poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że występują

przesłanki do rozpoznania sprawy obwinionego w postępowaniu nakazowym,

skutkiem czego wydanie wyroku nakazowego nastąpiło również z rażącym

naruszeniem prawa materialnego, a mianowicie art. 94 § 1 k.w., poprzez jego

wadliwe zastosowanie i uznanie M.O. za winnego popełnienia wykroczenia,

polegającego na kierowaniu pojazdem mechanicznym, w dniu 19 września 2022 r.,

bez wymaganych do tego uprawnień w postaci prawa jazdy, które utraciło ważność

w dniu 2 stycznia 2022 r., podczas gdy okoliczności popełnienia zarzucanego

obwinionemu czynu i jego wina, w świetle całokształtu zgromadzonego w sprawie

materiału dowodowego budzą wątpliwości, albowiem przepis art. 15zzzw ustawy z

dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem,

przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz

wywołanych nimi sytuacjami kryzysowymi (Dz.U. z 2020 r. poz. 374, z późn. zm.)

stanowi m.in. że jeżeli ważność prawa jazdy (pkt 1) lub uprawnień do kierowania

pojazdami (pkt 8) upływa w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego

albo stanu epidemii, ważność tych dokumentów, uprawnień i wpisu ulega

przedłużeniu do dnia upływu 60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia

epidemicznego albo stanu epidemii, w zależności od tego, który z nich zostanie

odwołany później - co winno skutkować uznaniem, iż zachowanie obwinionego nie

wyczerpało ustawowych znamion przypisanego mu wykroczenia z art. 94 § 1 k.w.,

ponieważ zakreślony na dzień 2 stycznia 2022 r. termin ważności posiadanego przez

M.O. prawa jazdy, a zarazem posiadanych przez niego uprawnień do kierowania

pojazdami uległ przedłużeniu z uwagi na fakt, iż przypadał w pierwszej kolejności w

okresie stanu epidemii, obowiązującego od dnia 20 marca

2020 r., wprowadzonego rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r.

w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z

2020 r. poz. 491), a następnie, po tym, jak stan epidemii został odwołany z dniem 16

maja 2022 r., mocą rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w

sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z

2022 r. poz. 1027), w okresie stanu zagrożenia epidemicznego, obowiązującego od

dnia 16 maja 2022 r., wprowadzonego rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 12

V KK 566/25

4

maja 2022 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu

zagrożenia epidemicznego (Dz.U. z 2022 r. poz. 1028), który został odwołany

dopiero z dniem 1 lipca 2023 r., mocą rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14

czerwca 2023 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu

zagrożenia epidemicznego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1118).

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku nakazowego i

uniewinnienie obwinionego od przypisanego mu wykroczenia z art. 94 § 1 k.w., a

nadto z uwagi na upływ terminu określonego w art. 45 § 1 k.w., umorzenie

postępowania w pozostałym zakresie na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, dlatego podlegała

rozpoznaniu i uwzględnieniu na posiedzeniu bez udziału stron, zgodnie z treścią art.

535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w.

Należy w pełni podzielić zarzut zawarty w kasacji Prokuratora Generalnego o

rażącym naruszeniu przez Sąd Rejonowy w Tczewie przepisów prawa karnego

procesowego i materialnego tj. art. 93 § 2 k.p.w. i art. 94 § 1 k.w.

Zasadne jest stanowisko skarżącego, iż ukarany M.O. w czasie popełnienia

przypisanego mu wykroczenia z art. 94 § 1 k.w., tj. w dniu 19 września 2022 r.

legitymował się ważnym uprawnieniem do kierowania pojazdami mechanicznymi w

postaci prawa jazdy, pomimo upływu terminu ważności tego dokumentu w dniu 2

stycznia 2022 r.

Powyższe wynika z faktu, że początkowo na terenie kraju w związku z

zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 od dnia 20 marca 2020 r. obowiązywał stan

epidemii wprowadzony rozporządzeniem Ministra Zdrowia (Dz. U. z 2020 r. poz. 491),

następnie po jego odwołaniu w dniu 16 maja 2022 r., został wprowadzony stan

zagrożenia epidemicznego rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022

r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia

epidemicznego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1028). Stan ten odwołano rozporządzeniem

Ministra Zdrowia z dnia 14 czerwca 2023 r. w sprawie odwołania na obszarze

Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. z 2023 r. poz.

1118) z dniem 1 lipca 2023 r.

V KK 566/25

5

Data przeprowadzonej wobec ukaranego M.O. kontroli drogowej i

jednocześnie data przypisanego mu wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. (19 września

2022 r.) nastąpiła w ramach czasowych obowiązującego wówczas od dnia 16 maja

2022 r. do dnia 1 lipca 2023 r. stanu zagrożenia epidemicznego.

Uwzględniając powyższe okoliczności wobec ukaranego należało zastosować

art. 15zzzw pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach

związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych

chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2023 r.

poz. 1327 z późn. zm.), na mocy którego, jeżeli ważność prawa jazdy upływa w

okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii,

ważność tego dokumentu ulega przedłużeniu do dnia upływu 60 dni od dnia

odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, w zależności od

tego, który z nich zostanie odwołany później. Skoro zatem ważność prawa jazdy w

świetle art. 15 zzzw pkt 1 ww. ustawy została przedłużona na okres 60 dni od dnia

odwołania stanu zagrożenia epidemicznego, co miało miejsce w dniu 1 lipca 2023

roku, to powyższe oznacza, że ważność prawa jazdy ustała z dniem 29 sierpnia 2023

r. (zob. wyrok SN z dnia 23 sierpnia 2023 r., I KK 252/23). M.O. nie popełnił zatem w

dniu 19 września 2022 r. przypisanego mu wykroczenia, co skutkować musiało

uchyleniem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Tczewie, a wobec

oczywistej niesłuszności skazania (art. 537 § 2 in fine k.p.k.), uniewinnieniem

obwinionego od popełnienia zarzucanego mu czynu.

Ponadto wskazać należy, iż M.O. został ukarany również za popełnienie

wykroczeń z art. 97 k.w. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym i z art.

96 § 1 pkt 4 k.w. i przy zastosowaniu art. 9 § 2 k.w., na podstawie art. 94 § 1 k.w.

wymierzono mu karę łączną grzywny w kwocie 3200 zł za wszystkie zarzucane

wykroczenia. Mając na uwadze, że sąd meriti nieprawidłowo zastosował przepis art.

94 § 1 k.w., będący podstawą wymiaru kary łącznej grzywny, zaistniała konieczność

uchylenia wyroku w całości, albowiem kwestia ta winna zostać na nowo

ukształtowana w ponownym postępowaniu.

Uwzględniając natomiast terminy przedawnienia określone w art. 45 § 1 k.w.,

z dniem 19 września 2025 roku nastąpiło przedawnienie karalności wykroczeń

określonych w pkt 2 i 3 części dyspozytywnej wyroku Sądu Rejonowego w Tczewie,

V KK 566/25

6

co skutkowało koniecznością umorzenia postępowania w tym zakresie na podstawie

art. art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w.

O kosztach postępowania w sprawie orzeczono na podstawie art. 121 § 1

k.p.w. w zw. z art. 632 pkt 2 k.p.k. i art. 638 k.p.k., obciążając nimi Skarb Państwa.

Z uwagi na merytoryczne rozstrzygnięcie kasacji, rozpoznanie wniosku o

wstrzymanie wykonania orzeczeń stało się bezprzedmiotowe.

Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w sentencji wyroku.

Anna Dziergawka

[WB]

[a.ł]