Prywatna opinia lekarska nie wystarczyła skazanej za zabójstwo do wznowienia sprawy

Sąd Okręgowy w Słupsku, wyrokiem z dnia 12 stycznia 2016 r., sygn. akt II K

35/15, uznał oskarżoną I.K. za winną tego, że w dniu 9 grudnia 2014 r., w C.,

działając z zamiarem bezpośrednim, w sposób opisany w wyroku, w pozbawiła

życia D.S., czym wyczerpała znamiona przestępstwa z art. 148 § 1 k.k. i za co

wymierzył jej karę 15 lat pozbawienia wolności. Powyższy wyrok został zaskarżony

apelacjami obrońców oskarżonej, które okazały się o tyle tylko skuteczne, że Sąd

Apelacyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 11 maja 2016 r., sygn. II AKa113/16,

zmienił zaskarżony w ten sposób, że obniżył wymierzoną oskarżonej karę

pozbawienia wolności do 13 lat.

V KZ 62/25

2

Wyrok Sądu Apelacyjnego poddany został kontroli kasacyjnej –

postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2017 r., III KK 443/16, Sąd Najwyższy oddalił

kasacje wniesione przez obrońców jako oczywiście bezzasadne. Postanowieniem

Sądu Najwyższego z dnia 30 października 2024 r., V KO 67/24, odmówiono też

przyjęcia wcześniejszego wniosku skazanej o wznowienie postępowania wobec

jego oczywistej bezzasadności.

Pismem inicjującym niniejsze postępowanie skazana wystąpiła do Sądu

Najwyższego z kolejnym wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego

prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 11 maja 2016 r.,

powołując się na treść prywatnej opinii lekarskiej z dnia 1 czerwca 2025 r., która –

w jej ocenie – stanowi nowy dowód w sprawie, wykluczający możliwość przypisania

jej sprawstwa przestępstwa z art. 148 § 1 k.k.

Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2025 r., V KO 164/25, Sąd Najwyższy

odmówił przyjęcia wniosku na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., wobec jego oczywistej

bezzasadności. Zostało ono zaskarżone zażaleniem skazanej. Skarżąca wskazała,

iż Sąd Najwyższy niezasadnie odmówił procedowania w sprawie wznowienia

postępowania – mimo wystąpienia okoliczności nakazujących uwzględnić wniosek.

W ocenie skarżącej, w świetle przedłożonej opinii lekarskiej - choć opartej na

ograniczonym materiale dowodowym - powstają wątpliwości co do możliwości

popełnienia przez nią przypisanego jej czynu. Podniosła, że Sąd pierwszej instancji

dopuścił się rażącego zaniechania nie przeprowadzając eksperymentu

procesowego, który mógłby być istotnym dowodem w sprawie.

Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Sąd Najwyższy trafnie uznał

wniosek o wznowienie postępowania za cechujący się oczywistą bezzasadnością i

odmówił jego przyjęcia.

Z uwagi na charakter argumentacji przedstawionej w zażaleniu, skupiającej

się na kwestionowaniu dokonanej przez Sąd pierwszej instancji ocenie materiału

dowodowego i prawidłowości ustaleń faktycznych, stwierdzić trzeba, że pozostaje

ona bez znaczenia dla oceny trafności skarżonego postanowienia. Wznowienie

postępowania nie jest bowiem instytucją przewidzianą do ponownego badania

trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę odpowiedzialności karnej

V KZ 62/25

3

skazanej, a samo jej przekonanie o niesłuszności skazania nie jest wystarczającą

przesłanką wzruszenia prawomocnego wyroku w trybie wznowienia postępowania.

Wznowienie postępowania karnego stanowi nadzwyczajny środek

zaskarżenia, którego celem jest przełamanie prawomocności orzeczenia w

określonych sytuacjach, w których jego dalsze pozostawanie w obrocie prawnym

godziłoby w elementarne poczucie sprawiedliwości. Katalog okoliczności

dopuszczających takie rozwiązanie ma charakter zamknięty i opiera się przede

wszystkim na treści art. 540 k.p.k. Przyczyną sformułowania wniosku skazanej było

wystąpienie nowego dowodu – opinii lekarskiej, sporządzonej przez biegłego dra

J.K. Dla oceny jego zasadności oraz prawidłowości zaskarżonego postanowienia

kluczowe znaczenie ma zatem art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k.

Zgodnie z treścią tego przepisu postępowanie należy wznowić, jeśli po

wydaniu orzeczenia ujawnią się nowe fakty lub dowody, które wskazują że:

„skazany nie popełnił czynu albo czyn jego nie stanowił przestępstwa lub nie

podlegał karze”. Należy przy tym podkreślić, iż podstawą wznowienia nie jest

wskazanie jakiegokolwiek nowego dowodu, ale dowodu który z wysokim

prawdopodobieństwem wskazuje na zaistnienie sytuacji określonej w art. 540 § 1

pkt 2 lit a k.p.k. Innymi słowy mówiąc, wymowa takiego nowego dowodu musiałaby

być na tyle jasna, bezsporna i jednoznaczna, aby wzruszyć moc zapadłego,

prawomocnego rozstrzygnięcia. Ocena, czy dany dowód, w szczególności

przyjmujący postać prywatnej opinii biegłego, pozyskanej już po uprawomocnieniu

się wyroku, rzeczywiście z wysokim prawdopodobieństwem świadczy o braku

sprawstwa, musi być dokonywana kontekstowo, z uwzględnieniem całości

materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.

Sąd Najwyższy, badając kolejny wniosek skazanej o wznowienie

postępowania trafnie uznał, że w realiach niniejszej sprawy nie wystąpiło takie

wysokie prawdopodobieństwo. Powyższa ocena poprzedzona została rzetelną

analizą treści opinii lekarskiej załączonej do wniosku – co znalazło odzwierciedlenie

w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Zawarte tam wywody nie wymagają

powielenia. Konkludując wskazano w nim, że: „z opinii tej […] nie wynikają wnioski,

które mogłyby z dużym prawdopodobieństwem zmienić podstawę faktyczną

rozstrzygnięcia, zgodnie z oczekiwaniem skazanej”. Sąd Najwyższy, w składzie

V KZ 62/25

4

rozpoznającym zażalenie skazanej, podziela powyższe zapatrywanie. Ważąc

znaczenie przedłożonej opinii lekarskiej trzeba mieć na uwadze, że w początkowej

fazie procesu skazana przyznała się do popełnienia zarzucanego jej przestępstwa

(k. 128), zaś kwestia możliwości zadania śmiertelnych ciosów przez skazaną była

przedmiotem dociekań przed sądami obu instancji, w tym także z perspektywy

oceny zasadności wniosków dowodowych oskarżonej i jej obrony dotyczących

problematyki poruszanej we wniosku o wznowienie postępowania. Trudno też nie

zwrócić uwagi na poczynione w opinii dra J.K. zastrzeżenie, że przedstawione w

niej wnioski - które co trzeba podkreślić nie wykluczają sprawstwa skazanej –

„oparte są na bardzo skąpym materiale i nie uwzględniają innych dowodów

zebranych w sprawie, które niewątpliwie zawarte są w aktach”.

Zaskarżone postanowienie nie jest zatem obarczone wadami, które

uzasadniałaby jego wzruszenie. Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy

postanowił utrzymać je w mocy.

Tomasz Artymiuk Piotr Mirek Jarosław Matras

[WB]

[a.ł]