Apelacja powoda oddalona: bez rachunków nie ma dopłaty z ubezpieczenia

Biorąc pod uwagę, że Sąd II instancji nie zmienił ani nie uzupełnił ustaleń faktycznych Sądu I instancji, jak również nie przeprowadził postępowania dowodowego na podstawie art. 387 § 2

1

k.p.c. Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja powoda M. S. od wyroku Sądu Rejonowego w Pruszkowie z dnia 6 marca 2025 r. (I C 1350/24 upr.) nie zasługiwała na uwzględnienie.

Z uwagi na to, że niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu według przepisów o postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 505

13 § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy ograniczył uzasadnienie wyroku jedynie do wyjaśnienia jego podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.

Sąd Okręgowy podziela w całości dokonane w sprawie przez Sąd Rejonowy ustalenia faktyczne, które zasadniczo nie były przedmiotem sporu i nie wymagają uzupełnienia. Sąd Okręgowy podziela ocenę Sądu I Instancji co do braku podstaw do uwzględnienia powództwa co do kwoty 5.100 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 20 czerwca 2020 r. do dnia zapłaty i poczynione w tym zakresie rozważania prawne.

Na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 227 k.p.c. w zw. z art. 130

5 § 1 w z. z art. 278 § 1 k.p.c. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego. Skarżący podnosił, iż doprowadziło to do zaniechania poczynienia przez Sąd I instancji ustaleń w zakresie celowych i ekonomicznie uzasadnionych kosztów remontu poszkodowanego lokalu.

W ocenie Sądu Okręgowego opinia biegłego była jednak nieistotna dla rozstrzygnięcia sprawy z uwagi na treść umowy ubezpieczenia i postanowienia w § 10 ust. 3 OWU, jak i § 10 ust. 4 OWU. Wysokość odszkodowania miała być ustalona w oparciu o kosztorys sporządzony przez ubezpieczyciela, jednakże strona ubezpieczona mogła przedstawić ubezpieczycielowi rachunki lub faktury (wraz z kosztorysem), które następnie podlegałyby weryfikacji przez ubezpieczyciela. Powód przedstawił kosztorys z wnioskiem o dopłatę, jednakże bez załączenia do niego rachunków i faktur dokumentujących faktycznie poniesione koszty naprawy. Dlatego ubezpieczyciel zobowiązał powoda do dosłania rachunków potwierdzających poniesione koszty. W oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy Sąd Rejonowy, jak i Sąd Odwoławczy nie stwierdził, aby powód takie dokumenty przedstawił. Tym samym uznać należało, że powód nie sprostał, wynikającemu z art. 6 k.c., ciężarowi udowodnienia swojego roszczenia co do wysokości. W ocenie Sądu Odwoławczego nie miała zatem znaczenia opinia biegłego, albowiem mogła ona mieć w niej znaczenie jedynie w zakresie ewentualnego ustalenia adekwatności faktycznie poniesionych kosztów, stwierdzonych rzeczywistymi fakturami lub rachunkami, z czym w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia.

Nie doszło także do naruszenia przepisów prawa materialnego tj.§ 9 ust. 3 i 4 OWU w zw. z art. 805 § 1 i 2 k.c. poprzez błędną wykładnię postanowień ogólnych warunków ubezpieczenia pozwanego i uznanie, iż skoro koszt naprawy ustalany jest na podstawie wyceny dokonanej przez ubezpieczyciela lub na podstawie rachunków/ faktur przedłożonych przez ubezpieczonego, to ubezpieczony nie ma prawa weryfikacji poprawności wykonanej przez ubezpieczyciela wyceny oraz dochodzenia roszczeń na podstawie własnego kosztorysu.

W przedmiotowej sprawie poszkodowany nie przedstawił żadnych rachunków czy faktur w związku z mającą być dokonaną naprawą po zajściu zdarzenia ubezpieczeniowego i w związku z jego skutkami, mogących stanowić podstawę wypłaty dalszego (uzupełniającego) odszkodowania do realnie poniesionych kosztów. Kluczowe w sprawie było wykazanie przez stronę powodową poniesionych kosztów naprawy za pomocą rachunków i faktur. Powództwo podlegało oddaleniu, albowiem owych rachunków i faktur w sprawie nie przedłożono, a zatem strona powodowa nie sprostała obowiązkowi udowodnienia roszczenia, co do wysokości (art. 6 k.c.). Zgodnie z umową dopiero wówczas możliwa byłaby weryfikacja kosztorysu.

Postanowienia OWU § 9 ust. 3 i 4 nie noszą cech abuzywności i mieszczą się, w ocenie Sądu Odwoławczego, w zakresie swobody umów, ustanowionej (zakreślonej) przez art. 353

1 k.c., albowiem poszkodowany i pozwany ubezpieczyciel, zawarli umowę układając objęty nią stosunek prawny według swego uznania, a jej treść i cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Procedura przewidziana w umowie ubezpieczenia jest zbliżona do przewidzianej w ustawie o ubezpieczeniach obowiązkowych Oznacza to, że ubezpieczyciel przeprowadził postępowanie przy pomocy wyspecjalizowanych służb i wypłacił odszkodowanie w wysokości 20.640,26 zł, które nie mogło przekraczać wysokości szkody. Do jego ustalenia pozwany zastosował system, który pozwala stworzyć zrozumiały kosztorys zawierający ceny pochodzące z ogólnopolskich sklepów budowlanych, a więc nie są to ceny wynikające z cenników budowlanych i nieosiągalne, tylko ceny po których ubezpieczony może nabyć materiały. Jest to jednak nadal szacunek dokonywany przed poniesieniem kosztów. W piśmie przyznającym odszkodowanie pozwany poinformował, że jeżeli poniesione koszty będę wyższe, umowa ubezpieczenia przewiduje możliwość złożenia rachunków lub faktur. Po ich złożeniu pozwany dopłaci odszkodowanie. Ubezpieczona miała trzy lata (do czasu przedawnienia) na dokonanie naprawy i złożenie rachunków.

Zgodnie z OWU odszkodowanie ustalano w złotych w kwocie odpowiadającej wysokości poniesionej szkody wyliczonej według zasad ustalonych w OWU. W sprawach nieuregulowanych znajdowały zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego, a więc również wynikająca z art. 361 § 2 k.c. metoda dyferencyjna pozwalająca na ustalenie różnicy w majątku będącego szkodą.

Weryfikacja przez biegłego ustalenia odszkodowania na podstawie § 9 ust. 3 OWU musiałaby zostać wykonana przy zastosowaniu tego samego cennika (zastosowanie odmiennego cennika dałoby inny wynik i nie dowodzi wadliwości wyceny dokonanej przez pozwanego) i miałaby sens, gdyby powód wskazał na jakiekolwiek nieprawidłowości w tej wycenie. Strony jednak umówiły się, że weryfikacja następuje poprzez wykazanie poniesionych wydatków, a gospodarce rynkowej następuje to przy pomocy rachunków lub faktur.

Na tle powyższego ujawniło się zaburzenie przez powoda procesu decyzyjnego konsumentki. W jakim celu ubezpieczona zrezygnowała z dopłaty odszkodowania na podstawie rzeczywiście ponoszonych kosztów w zamian za jednorazową zapłatę od cesjonariusza. Tym bardziej, iż konsumentka E. D. zeznała w procesie (k. 96

verte), iż myślała, że udzieliła powodowi pełnomocnictwa i że będzie on dochodził w jej imieniu dopłaty odszkodowania.

Umowa ubezpieczenia wprost przewidywała, że koszt naprawy może być ustalony na podstawie rachunków lub faktur wraz z kosztorysem (§ 9 ust. 4 OWU). Rachunki wraz z kosztorysem nie były jednak alternatywą dla kosztorysu bez rachunków. Rachunki lub faktury (wraz z kosztorysem) stanowiły alternatywę dla kosztorysu sporządzanego przez pozwanego. Takie rozwiązanie jest uzasadnione tym, iż ubezpieczony nie dysponuje zwykle wiedzą pozwalającą sporządzić kosztorys. Jeżeli zatrudni wykonawcę, profesjonalista sporządzi taki kosztorys. Kosztorys będzie wówczas zawierał takie elementy jak koszty pośrednie, a więc – nieujęte w kosztach bezpośrednich – koszty uzyskania przychodu, podatek VAT naliczany od odpłatnej usługi czy zysk wykonawcy. Powód zamierzał uzyskać wszystkie ww. elementy nie wykonując żadnej usługi mającej za cel naprawę ubezpieczonego majątku. Powód nie odprowadził podatku dochodowego od usługi, którą określałby kosztorys, a więc całość kwot stanowiłaby jego zysk, bowiem nie poniósł w tym zakresie żadnych kosztów uzyskania przychodu. Pomimo, że powód nie wykonał żadnej naprawy na rzecz ubezpieczonej, zamierzał uzyskać również zysk wykonawcy. Tym samym podniesiony zarzut był całkowicie chybiony.

Mając powyższe na uwadze, wobec bezzasadności zarzutów apelacji, podlegała ona oddaleniu w oparciu o art. 385 k.p.c.

O kosztach w instancji odwoławczej orzeczono na podstawie art. 98 § 1, 1

1 i 3 k.p.c. Na przedmiotowe koszty złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika powoda w kwocie 900 zł ustalone na podstawie § 2 pkt 4 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

Maria Dudziuk