Sąd oddalił zażalenie i nie odrzucił wniosku o służebność przyłączy mediów

Sąd Rejonowy w Piasecznie postanowieniem z dnia 24 lutego 2026 r., w pkt 1 oddalił wniosek o odrzucenie wniosku o ustanowienie służebności z dnia 16 lutego 2024 r. wobec braku legitymacji formalnej czynnej po stronie wnioskodawczyni (art. 199 § 1 pkt 4 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. i art. 305

1 k.c.

Sąd Rejonowy przyjął, że w przedmiotowej sprawie wniosek o ustanowienie służebności gruntowej polegającej na prawie przeprowadzenia i przesyłu mediów złożyła M. W., będąca właścicielką (...), dla której Sąd Rejonowy w Piasecznie prowadzi (...). Działka ta stanowi nieruchomość władnącą, natomiast (...), będące własnością uczestniczki M. G., mają pełnić funkcję nieruchomości obciążonych.

W konsekwencji uznać należało, że wnioskodawczyni posiada legitymację czynną do złożenia wniosku o ustanowienie służebności gruntowej na podstawie art. 285 k.c. Podkreślono, że wniosek oparty został na dyspozycji ww. przepisu nie zaś - jak wskazano w odpowiedzi na wniosek art. 305' k.c. Dlatego zgłaszany przez uczestniczkę brak przymiotu przedsiębiorcy przesyłowego po stronie wnioskodawczyni pozostaje bez wpływu na legitymację w niniejszym postępowaniu.

Zażalenie na pkt 1 postanowienia Sądu Rejonowego w Piasecznie z dnia 24 lutego 2026 r. wniosła uczestniczka podnosząc zarzut: błędu w ustaleniach faktycznych polegający na bezzasadnym w okolicznościach niniejszej sprawy przyjęciu, że żądanie określone przez pełnomocnika wnioskodawczyni ustanowienie służebności gruntowej „polegającą na prawie przeprowadzenia i przesyłu mediów, w tym przyłącza wodociągowego i kanalizacji sanitarnej" nie stanowi służebności przesyłu, o której mowa w art. 305

1 k.c., a w rezultacie: naruszenie art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. i art. 305 k.c. poprzez niezastosowanie go w niniejszej sprawie, pomimo, że wnioskodawczyni nie przysługuje w niej status „przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1 k.c." uprawniający do żądania ustanowienia. Z tych przyczyn uczestniczka wniosła o uchylenie ww. postanowienia w zaskarżonej części

W odpowiedzi na zażalenie wnioskodawczyni wniosła o:oddalenie zażalenia z zasądzeniem na rzecz wnioskodawczyni kosztów postępowania zażaleniowego z odsetkami ustawowymi za zwłokę od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach do dnia zapłaty.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. sąd odrzuci pozew jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli powód nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej powodem zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie.

Sąd Rejonowy wskazał, iż przedmiotem wniosku jest ustanowienie służebności gruntowej polegającej na prawie przeprowadzenia i korzystania z przyłączy mediów przez nieruchomości stanowiące własność wnioskodawczyni. Jak przyjmuje się w utrwalonym orzecznictwie i doktrynie, mimo że Kodeks cywilny nie przewiduje wprost ustanowienia służebności gruntowej polegającej na obciążeniu nieruchomości prawem przeprowadzenia przewodów i urządzeń służących do doprowadzania energii elektrycznej, gazu, wody czy odprowadzania ścieków, to ze względu na społeczno-gospodarcze przeznaczenie nieruchomości oraz potrzebę zapewnienia dostępu do infrastruktury technicznej dopuszczalne jest odpowiednie stosowanie przepisów o drodze koniecznej. W konsekwencji w drodze analogii do art. 145 k.c. możliwe jest ustanowienie służebności gruntowej umożliwiającej przyłączenie nieruchomości do sieci przesyłowych poprzez obciążenie nieruchomości sąsiedniej. Stanowisko takie zostało ugruntowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w szczególności w uchwałach z dnia 3 czerwca 1965 r., III CO 34/65 (OSNCP 1966, nr 7–8, poz. 109) oraz z dnia 30 sierpnia 1991 r., III CZP 73/91 (OSNCP 1992, nr 4, poz. 53).

Odnosząc się wprost do podniesionych zarzutów, w realiach niniejszej sprawy wnioskodawczyni jest właścicielką nieruchomości, która ma odnieść korzyść z ustanowienia żądanej służebności, tj. nieruchomości władnącej oznaczonej jako (...), natomiast (...), stanowiące własność uczestniczki, mają zostać obciążone prawem przeprowadzenia przyłączy. Tym samym wnioskodawczyni przysługuje legitymacja czynna do wystąpienia z żądaniem ustanowienia służebności gruntowej. Bez znaczenia pozostają podnoszone przez uczestniczkę zarzuty odnoszące się do przesłanek ustanowienia służebności przesyłu oraz braku statusu przedsiębiorcy przesyłowego po stronie wnioskodawczyni, albowiem przedmiotem niniejszego postępowania nie jest ustanowienie służebności przesyłu na podstawie art. 305

1 k.c, lecz ustanowienie służebności gruntowej, której dopuszczalność w zakresie przeprowadzenia urządzeń i przyłączy przesyłowych została zaakceptowana w utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego poprzez odpowiednie stosowanie art. 145 k.c. do tego rodzaju stosunków prawnych.

Z powyższych względów Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. orzekł jak w pkt 1 sentencji.

O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono zaś w pkt 2 na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w wz. z § 5 pkt 3 w zw. z § 10 ust 2 pkt 1 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 215).