Wykonawca zapłaci inwestorowi 3349,90 zł zamiast żądanych 51 tys. zł

Treść orzeczenia około 26 minut czytania

Sygn. akt V GC 341/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 29 kwietnia 2025 r.

Sąd Rejonowy w Krośnie V Wydział Gospodarczy w składzie następującym:

Przewodniczący : SSR Tomasz Marczuk

Protokolant : st. sekretarz sądowy Sylwia Litwin

po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2025 r. w Krośnie

na rozprawie

sprawy z powództwa K. R.

przeciwko T. M., prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą Zakład Budowlany (...) w M.

o zapłatę kwoty 51 000,00 zł

I. zasądza od pozwanego T. M., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Zakład Budowlany (...)

w M. na rzecz powoda K. R. kwotę 3 349,90 zł (słownie: trzy tysiące trzysta czterdzieści dziewięć złotych, dziewięćdziesiąt groszy) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 29 sierpnia 2023 r. do dnia zapłaty,

II. w pozostałym zakresie powództwo oddala,

III. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 4 559,00 zł (słownie: cztery tysiące pięćset pięćdziesiąt dziewięć złotych), tytułem kosztów procesu, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty,

IV. nakazuje ściągnąć od powoda K. R. na rzecz Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w Krośnie) kwotę 3 331,73 zł (słownie: trzy tysiące trzysta trzydzieści jeden złotych, siedemdziesiąt trzy grosze), tytułem uzupełnienia wynagrodzenia powołanego biegłego i zwrotu kosztów dojazdu świadków,

V. nakazuje ściągnąć od pozwanego T. M., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Zakład Budowlany (...) w M. na rzecz Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego

w K.) kwotę 401,79 zł (słownie: czterysta jeden złotych, siedemdziesiąt dziewięć groszy), tytułem uzupełnienia wynagrodzenia powołanego biegłego i zwrotu kosztów dojazdu świadków oraz części opłaty sądowej od pozwu.

Sędzia :

ZARZĄDZENIE

1. Odnotować wyrok.

2. K.. 7 dni.

K., dnia 29.04.2025 r.

Sygn. akt V GC 341/23

Uzasadnienie wyroku z dnia 23 kwietnia 2024 r.

Powód K. R. wniósł pozew o zasądzenie od pozwanego T. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą ZAKŁAD BUDOWLANY (...) w M., kwoty 51 000,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 29 sierpnia 2023 r. do dnia zapłaty, a także kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych, wraz z ustawnymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Na uzasadnienie pozwu wskazano, iż powód w sierpniu 2022 r. zawarł z pozwanym ustna umowę, na podstawie której pozwany miał wykonać roboty remontowo-budowlane w budynku mieszkalnym położonym przy ul. (...) w K.. Pozwany zobowiązał się do wykonania prac polegających głównie na ociepleniu ścian w/w budynku oraz montażu nowych okien i drzwi wejściowych.

Powód został objęty przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w R. programem priorytetowym pn. „Czyste powietrze". Prace remontowe miały w taki sposób poprawić stan techniczny budynku, by spełniał on wszystkie kryteria oraz wymogi wykonanego audytu energetycznego.

Powód wskazał, że pismem z dn. 14 kwietnia 2023 r. odstąpił od przedmiotowej umowy. Z treści oświadczenia o odstąpieniu wynika, iż pozwany dopuścił się wielu uchybień oraz nieprawidłowości w trakcie realizacji umowy, do których zaliczyć należy m.in. wadliwość wykonanych prac oraz znaczące opóźnienia w ich wykonywaniu, a także brak okazania dokumentów rozliczeniowych z tytułu nabytego przez pozwanego materiału budowlanego. Najistotniejszą z nieprawidłowości było wykonanie ocieplenia ścian w budynku w sposób całkowicie niezgodny ze sztuką budowlaną.

W przedmiotowym budynku istnieje obecnie szereg poważnych wad, które uniemożliwiają spełnienie kryteriów oraz wymogów audytu energetycznego. J ed yny m wyjśc iem w c elu ich naprawienia, jest demontaż i w ykonanie wi ększości prac na nowo (w szczególności zachodzi konieczność demontażu ocieplenia wewnętrznych ścian budynku) . Na jprawdopodobniej nie będzi e możliwe odzyskanie i ponowne wykorzy s tanie już zu żytego materiału budowla ne go, co będzie g ener ow ało zn aczące nakł ady fin an sowe dla powoda.

W związku z tym powód wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego ds. budownictwa celem wykazania wadliwie wykonanych przez pozwanego robót, ich skutków, wysokości poniesionej przez powoda szkody majątkowej z tego z tytułu oraz zakresu przeprowadzenia niezbędnych prac naprawczych.

Ponadto wskazano, że do chwili obecnej pozwany nie wystawił na rzecz powoda całościowej faktury Vat, która potwierdzałaby faktycznie zrealizowane przez pozwanego prace remontowo-budowlane oraz rodzaj, ilość i cenę nabytych na rzecz powoda materiałów, podczas gdy powód musi rozliczyć się z (...) w R., co z kolei ma wpływ na termin i wysokość otrzymanego dofinansowania.

Powód domaga się zasądzenia od pozwanego kwoty 40.000,00 zł - jako roszczenia odszkodowawczego z tytułu nienależytego wykonania przez pozwanego zobowiązania i powstania w związku z tym szkody majątkowej w mieniu powoda, a także kwoty 11.000,00 zł - jako roszczenia o zapłatę z tytułu nabycia przez pozwanego w/w okien w ilości 6 szt. (które powód pierwotnie zamówił dla siebie ale okazało się że nie pasują do budynku), a za które pozwany nie rozliczył się z powodem.

Powód wniósł także o zwolnienie od kosztów sądowych w całości.

Postanowieniem z dnia 2 listopada 2023 r. Sąd zwolnił powoda od opłaty od pozwu, zaś w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalił.

(postanowienie Sądy z dnia 2 listopada 2023 r., k. 98 verte).

Pozwany złożył odpowiedź na pozew, w której wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Pozwany wskazał w pierwszej kolejności, że zakres robót był szerszy niż wskazuje to powód w pozwie, gdyż wykonanie ocieplenia i montaż okien wymagały przeprowadzenia również innych prac budowlano-remontowych w budynku powoda, które strony ustaliły. Pozwany u po woda wykonał więc dodatkowo takie prace, jak m.in.: wymiana odc inków b e lek w ścianach wewn ę trzny c h , w ycię cie cz ęści belek, uzupełnienie ich blocz kam i b eton ow y mi, wykonanie izol acji przeciwwilgociowych law fu ndam entowych, wykonanie okładzin ściennych z płyt g ipsowo-ka r tonowych, w ykonanie sufitów podwieszanych, wymiana grzejnika stalowego.

Po wykonaniu wszystkich robót pozwany sporządził kosztorys powykonawczy, który nie był kwestionowany przez powoda - tak w zakresie zakresu wykonanych prac, jak i ich wyceny. Powód kwestionował jedynie jakość prac wykonanych przez pozwanego. Dodatkowo pozwany wykonał u powoda takie prace jak montaż nowej instalacji elektrycznej, które to prace nie są objęte kosztorysem.

Jeśli chodzi o objęcie powoda dofinansowaniem w ramach programu „Czyste powietrze”, to pozwany przyznaje, że powód informował go o tym, że chce się o takie dofinansowanie starać, ale już po tym, jak roboty były rozpoczęte. Pozwany nie wiedział, czy powód dofinansowanie otrzymał, czy nie, nie znał również wymogów jego udzielenia.

Pozwany zakwestionował twierdzenia pozwu, jakoby dopuścił się wielu uchybień i nieprawidłowości przy wykonywaniu zleconych mu robót budowlanych oraz w budynku powoda istnieje szereg wad, które obecnie uniemożliwiają spełnienia kryteriów energetycznych. Pozwany szczegółowo odniósł się do każdej z poszczególnych prac.

Wbrew sugestiom powoda, nie ma żadnych podstaw do wykonywania większości prac na nowo. Cześć prac nie została jeszcze wykonana (montaż trzech okien, część ocieplenia przy werandzie, ewentualne poprawienie zamontowania i zaizolowania drzwi zewnętrznych, brak pomalowania ścian i sufitów), ale nie z winy pozwanego, lecz w związku z odstąpieniem przez powoda od umowy przed jej finalnym zakończeniem. Cześć prac jest natomiast, wykonana prawidłowo, a obecnie - na skutek swojego uprzedniego zaniechania i niepoinformowania pozwanego o wymaganej przez instytucję dofinansującą grubości izolacji zewnętrznej budynku - obecnie nie jest on zadowolony z faktu, że częściowo ocieplenie musiało być wykonane wewnątrz budynku, co nie jest jednak błędem w sztuce budowlanej i jest dopuszczalne, a jedynym negatywnym skutkiem tego typu ocieplenia jest fakt niewielkiego pomniejszenia kubatury pomieszczeń.

Odnośnie zakupu materiałów, to dopiero po odstąpieniu od umowy, powód zaczął domagać się od pozwanego przedkładania dokumentów na zakup materiałów. Wcześniej nic takiego strony nie ustalały, w związku z czym pozwany po pierwsze - nie gromadził dokumentów potwierdzających zakup materiałów dla powoda, po drugie - część materiałów kupował przez inną firmą, która miała rabaty w składach budowlanych, aby było taniej. Dlatego pozwany nie ma obecnie możliwości przedstawić powodowi całości faktur na zakup materiałów.

Zakwestionowano także roszczenie z tytułu zakupu okien. Nigdy nie było takich ustaleń, jakoby pozwany miał pierwotnie zamówione okna „odkupić” od powoda, a ich cena miała być potrącona w końcowym rozliczeniu. Owszem okna obecnie znajdują się u pozwanego, na prośbę powoda, jednak w ramach nieformalnej umowy przechowania zawartej między stronami.

(odpowiedź na pozew z dnia 10 stycznia 2024 r., k. 106-116)

Powód w piśmie procesowym z dnia 7 lutego 2024 r. podtrzymał dotychczasowe twierdzenia i dowody, kwestionując jednocześnie opisany w odpowiedzi na pozew zakres prac wykonywanych przez pozwanego na inwestycji. Zaprzeczył powód, jakoby wykonane roboty były wykonane prawidłowo, jakoby pozwany nie znał warunków programu „Czyste powietrze” którym objęta była inwestycja, a także aby strony zawarły umowę przechowania okien kupionych pierwotnie przez powoda.

(pismo powoda z dnia 7 lutego 2024 r., k. 140-145).

Pozwany w swoim piśmie z dnia 3 października 2024 r. wskazał, iż mając na uwadze treść opinii biegłego wydanej w sprawie, oświadczeniem z dnia 03.10.2024 r. dokonał potrącenia należnej mu kwoty z tytułu wykonania robót budowlanych na rzecz powoda, a dotychczas niezapłaconej przez powoda z ustaloną przez biegłego kwotą związaną z kosztami robót naprawczych - do wysokości wierzytelności niższej.

(pismo pozwanego z dnia 3 października 2024 r., k. 278 verte).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny.

Powód K. R. w sierpniu 2022 r. zawarł z pozwanym T. M. ustną umowę na wykonanie - w ramach prowadzonej przez pozwanego działalności gospodarczej - robót remontowo-budowlanych w budynku mieszkalnym położonym przy ul. (...) w K., gm. K.. W zawieraniu rzeczonej ustnej umowy brała udział matka powoda T. R. (1), którą powód umocował do działania w jego imieniu i na jego rzecz w trakcie realizacji inwestycji.

Pozwany miał pierwotnie wykonać ocieplenie ścian budynku, montaż nowych okien w budynku (6 sztuk) i montaż drzwi wejściowych. Dokonanie ocieplenia budynku, jak i montażu nowych okien i drzwi wymagało przeprowadzenia również innych prac budowlano-remontowych w budynku. Pozwany wykonał zatem na rzecz powoda również szereg innych prac takich jak: wymiana odc inków b e lek w ścianach wewn ę trzny c h , w ycię cie cz ęści belek, uzupełnienie ich blocz kam i b eton ow y mi, wykonanie izol acji przeciwwilgociowych law fu ndam entowych, wykonanie okładzin ściennych z płyt g ipsowo-ka r tonowych, w ykonanie sufitów podwieszanych z płyt gipsowo- kartonow ych , obsadzeni e ościeżnic drew niany ch w wew nętrznych ścianach z ce gieł, wykonanie wew nętrznych gładzi gipsowych na ści anach i sufitach z płyt gipsowo-kartonowych, wymiana elementów białych podłóg z desek podłogowych. uzupełnienia i uszc zelnia nie ścian drewnianych z bali w miejscach po zlikwidowanych otworach okiennych łub drzwiowych oraz rozebranie obramowali, wymiana grzejnika stalowego dwupłytowego, wymiana rur przyłączeniowych do grzejnika żeliwnego.

Powód wykonywał roboty od września 2022 r. do kwietnia 2023 r.

Po wykonaniu w/w prac, pozwany sporządził kosztorys powykonawczy, zgodnie z którym wartość kosztorysową przeprowadzonych robót wycenił na kwotę 48 622,17 złotych brutto.

(dowody: zeznania świadków T. R. (1) i T. K., protokół rozprawy, k. 170-171, kosztorys powykonawczy pozwanego z dnia 04.04.2023 r. wraz z obmiarem, k. 27-40).

Powodowi na jego wniosek przyznano dofinansowanie na przedmiotową inwestycję z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w R. na kwotę 30 000,00 złotych w ramach programu „Czyste powietrze” - na mocy decyzji Funduszu z dnia 12 sierpnia 2022 r. Z kolei na skutek drugiego wniosku w dniu 21 marca 2023 r. Fundusz podjął kolejną decyzję o dofinansowaniu przedsięwzięcia, na kwotę 116 000,00 złotych. Warunkiem wypłaty dotacji było przedłożenie kompletnego i poprawnie wypełnionego wniosku o płatność wraz z wymaganymi załącznikami oraz dołączenie kopii faktur lub innych równoważnych dokumentów księgowych.

W dniu 4 kwietnia 2023 r. został wydany audyt energetyczny zawierający zalecenia techniczne dla prac termomodernizacyjnych w budynku powoda w ramach w/w programu.

(dowody: pierwszy wniosek powoda o wypłatę dofinansowania, k.146-153, drugi, k. 155-161, decyzje (...) w R. z dnia 16 sierpnia 2022 r., k. 154 oraz z dnia 21 marca 2023 r., k. 22-23, audyt energetyczny budynku z dnia 4 kwietnia 2023 r., k. 64-95).

(...) kupował pozwany, ale nie dawał powodowi faktur. W ocenie pani T. R. (1) pozwany opóźniał się z wykonaniem robót, część z nich wykonywał niepotrzebnie, źle jakościowo. Powód zarzucał pozwanemu:

- wykonanie za cienkiego ocieplenia na zewnątrz (wbrew wymogom audytu energetycznego i sztuce budowlanej), przez co trzeba było ocieplać wewnątrz budynku,

- nieprawidłowe zamontowanie drzwi zewnętrznych do budynku, przez które dostaje się zimne powietrze i które nie są odpowiednio uszczelnione;

- nieprawidłowe zamontowanie okien oraz brak zamontowania trzech okien;

- pokrycie ścian wewnętrznych oraz zewnętrznych nieprzepuszczalną folią, co uniemożliwia dopływ powietrza do drewnianych ścian budynku, a przez to istnieje duże ryzyko wystąpienia pleśni oraz grzyba;

- pokrycie wewnętrznych ścian budynku grubą watą szklaną, co znacząco zmniejszyło rzeczywistą objętość - przestrzeń pomieszczeń;

- brak zamontowania metalowych listew na zewnątrz i wewnątrz ścian - zamontowanie drewnianych listew, które będą się odkształcać i deformować;

- zamontowanie płyt gipsowych w sposób nieprawidłowy, bowiem zostały one jedynie prowizorycznie przykręcone do ścian budynku;

- niezastosowanie odpowiedniej folii do drewnianej konstrukcji budynku - przystąpienie do prac remontowych bez wykonania odpowiednich pomiarów i oględzin budynku.

- pokrycie trzech zewnętrznych ścian budynku wełną, które z kolei nie mają pionu oraz niezabezpieczenie tejże wełny przed moknięciem (obfite opady deszczu ujawniły wskazaną wadę);

(dowody: zeznania świadków T. R. (1), T. K., K. Z., protokół rozprawy, k. 170-171).

Pismem z dnia 30 marca 2023 r. powód wzywał pozwanego do rozliczenia robót i wystawienia faktury częściowej za roboty, które zostały już wykonane, zaś w dniu 14 kwietnia 2023 r. złożył pozwanemu oświadczenie o odstąpieniu od umowy, powołując się na zwlekanie ze sporządzeniem kosztorysu prac, nieprzekazanie faktur (co uniemożliwiało wystąpienie o wypłatę dofinansowania) oraz wadliwe wykonanie prac. W ocenie powoda przekazał on pozwanemu dotychczas kwotę 42 240,00 złotych. Powód odliczył od tego kwotę 13 240,81 złotych za okna z montażem oraz 5 000,00 złotych za drzwi zewnętrzne, które będzie mógł rozliczyć z programu „Czyste powietrze”. Powód w w/w oświadczeniu domagał się zatem zwrotu od pozwanego kwoty 23 999,19 złotych. Oświadczenie to zostało doręczone pozwanemu w dniu 18 kwietnia 2023 r.

Pozwany w piśmie z dnia 27 kwietnia 2023 r. szczegółowo odniósł się do oświadczenia zaprzeczając stawianym zarzutom oraz wskazał, że jeżeli zamawiający odstępują od umowy, to strony winny się rozliczyć za wykonane dotąd roboty. I tak: w jego ocenie otrzymał od powoda zaliczki w łącznej kwocie 38 240,00 złotych, zaś wartość wykonanych przez niego robót wynosi 48 622,17 złotych. Pozwany w ramach ugodowego zakończenia sprawy zaproponował rezygnację z różnicy pomiędzy tymi kwotami prawie 10 tys. złotych, jako że część prac nie została dokończona, a chce mieć już „święty spokój”.

Powód nie przychylił się do stanowiska pozwanego, zaś pismem z dnia 22 sierpnia 2023 r. wezwał go do zapłaty kwoty 51 000,00 złotych, na które składała się kwota 40 000,00 złotych odszkodowania z tytułu nienależytego wykonania zobowiązania w powstania w związku z tym szkody majątkowej u powoda, a także kwota 11 000,00 złotych z tytułu zabrania przez pozwanego okien z posesji powoda i braku rozliczenia się za nie. Doręczono je pozwanemu dnia 28 sierpnia 2023 r. Pozwany zakwestionował żądania powoda.

(dowody: pismo powoda z dnia 30 marca 2023 r. wraz potwierdzeniem odbioru, k. 24-26, oświadczenie o odstąpieniu od umowy z dnia 14 kwietnia 2023 r. wraz z potwierdzeniem odbioru, k. 41-44, pismo pozwanego z dnia 27 kwietnia 2023 r., k. 45-49, wezwanie do zapłaty z dnia 22 sierpnia 2023 r., wraz z dowodem doręczenia, k. 50-55, pismo pozwanego z dnia 8 września 2023 r., k. 56-59).

Pani T. R. (1) (w imieniu powoda) zakupiła w sierpniu 2022 r. w firmie (...) sp. z o.o. w (...) sztuk okien na wymiar i zapłaciła za nie kwotę 11 000,00 złotych. Po wyprodukowaniu okien i przewiezieniu ich na miejsce okazało się, że nie pasują dobrze do otworów okiennych w budynku (są za wąskie). Pozwany zamówił w imieniu klientki nowe okna za kwotę 13 240,00 złotych, które już zostały zamontowane. Za te okna pani T. R. (1) dała pozwanemu całą należność (która zawiera się w 42 000,00 zł zaliczki).

(dowody: faktura nr (...) na kwotę 10 000,00 złotych wraz z fakturą korygującą nr FK/01/23, k. 60-61 oświadczenia prezesa firmy (...) sp. z o.o., k. 62, 63, zeznania świadków T. R. (1), A. Z., T. R. (2), T. K.).

Zgodnie z opinią biegłego sądowego z zakresu budownictwa, po przeprowadzeniu oględzin terenu inwestycji, na których były obecne obie strony, koszt robót wykonanych przez pozwanego wykonawcę w budynku powoda przy ul. (...) w K., wyniósł ogółem 60 382,24 złotych.

Kosztorys zawiera zakres robót, który został zatwierdzony podczas przeprowadzenia oględzin w dniu 27 sierpnia 2024 r. Kosztorys opracowano w oparciu o nośniki cenotwórcze obowiązujące (według (...)) w I kwartale 2023 r. w województwie (...).

Dla wykonania zakresu robót naprawczych, koniecznych do doprowadzenia budynku mieszkalnego stanowiącego własność powoda do stanu pozwalającego na ostateczne wykończenie i użytkowanie został wykonany przez biegłego sądowego Kosztorys (...) Naprawczych -

na wartość ogółem 9 971,90 złotych.

(...) energetyczny dotyczy drugiego wniosku powoda i opracowany został w tym samym dniu, w którym pozwany opracował już Kosztorys Powykonawczy, tj. 4 kwietnia 2024 r. dla robót wykonywanych od września 2022 r. do 04.04.2023 r. Roboty ujęte w tym kosztorysie powykonawczym zostały więc już wykonane, jeszcze przed opracowaniem audytu.

Ocieplenie ścian od wewnątrz wełną mineralną jest jednym ze sposobów ocieplenia budynku. Metoda ta wymagała, oprócz wełny mineralnej o odpowiedniej grubości i właściwym współczynniku λ,

także budowy stelaża, który zlokalizowano w odpowiedniej odległości od ściany - dzięki temu, nawet gdyby doszło do wykraplania się pary wodnej ze ściany, materiał izolacyjny nie zostałby zawilgocony. Stelaż drewniany zamontowano od sufitu do podłogi. Między nim umieszczono płyty wełny mineralnej docięte na odpowiednią długość. Przestrzeń między profilami drewnianymi stelaża wypełniono wełną mineralną. Tak ocieplone ściany wewnątrz pomieszczenia okryto folią paraizolacją.Następnie został wykonany montaż płyt gipsowo-kartonowych, które zostały przymocowane do elementów pionowych stelaża. Powyższe prace zostały uwzględnione w kosztorysie.

(dowody: opinia biegłego inż. Z. G. z dnia 2 września 2024 r. wraz z dokumentacją fonograficzną, protokołem oględzin nieruchomości, kosztorysem ustalonego zakresu robót oraz kosztorysem robót napawczych, k. 220-263, opinia uzupełniająca z dnia 28 października 2024 r., k. 294-302, druga opinia uzupełniająca z dnia 30 grudnia 2024 r., k. 338-340).

W dniu 3 października 2024 r. pozwany wystosował do powoda oświadczenie, w którym przedstawił do potrącenia wierzytelności z tytułu należnego mu wynagrodzenia za wykonanie robót budowlanych dla powoda w wysokości 22 142,24 złote (60 382,24 złote ustalonej przez biegłego minus wpłacone przez powoda zaliczki 38 240,00 złotych = 22 142,24 złote), z wierzytelnością powoda względem pozwanego z tytułu robót naprawczych w kwocie 9 971,90 złotych, co w ocenie pozwanego spowodowało umorzenie wierzytelności powoda w całości.

(dowód: oświadczenie pozwanego o potrąceniu z dnia 3 października 2024 r. wraz z potwierdzeniem nadania, k. 278-280).

Jak wynika z nagrania rozmowy telefonicznej pani T. R. (1) z pozwanym na temat rozliczeń, nie zaprzeczył on udzielenia przez powoda kwoty 42 000,00 złotych tytułem zaliczek na wykonie robót (dowód: nagranie rozmowy między T. R. (1) a pozwanym, płyta CD, k. 96).

Sąd zważył, co następuje.

Roszczenie powoda zasługiwało na uwzględnienie w niewielkiej części.

Przepisy kodeksu cywilnego o robotach budowlanych stosuje się odpowiednio do umowy o wykonanie remontu budynku lub budowli (art. 658 k.c.). Zgodnie z art. 647 k.c., przez umowę o roboty budowlane wykonawca zobowiązuje się do oddania przewidzianego w umowie obiektu, wykonanego zgodnie z projektem i z zasadami wiedzy technicznej, a inwestor zobowiązuje się do dokonania wymaganych przez właściwe przepisy czynności związanych z przygotowaniem robót, w szczególności do przekazania terenu budowy i dostarczenia projektu, oraz do odebrania obiektu i zapłaty umówionego wynagrodzenia.

Zgodnie z art. 656 § 1 k.c., do skutków opóźnienia się przez wykonawcę z rozpoczęciem robót lub wykończeniem obiektu albo wykonywania przez wykonawcę robót w sposób wadliwy lub sprzeczny z umową, do rękojmi za wady wykonanego obiektu, jak również do uprawnienia inwestora do odstąpienia od umowy przed ukończeniem obiektu stosuje się odpowiednio przepisy o umowie o dzieło. Zgodnie zaś z art. 638 § 1 zd. 1 k.c., do odpowiedzialności za wady dzieła stosuje się odpowiednio przepisy o rękojmi przy sprzedaży.

Zgodnie z art. 644 zd. 1 k.c., dopóki dzieło nie zostało ukończone, zamawiający może w każdej chwili od umowy odstąpić płacąc umówione wynagrodzenie.

Zgodnie z art. 471 k.c., dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

W myśl art. 498 § 1 i 2 k.c., gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej.

Bezsporne jest, że strony zawarły ustną umowę, na podstawie której pozwany miał wykonać dla powoda roboty remontowo-budowlane w budynku mieszkalnym położonym w K. przy ul. (...).

Zakres robót został wskazany w kosztorysie powykonawczym sporządzonym przez pozwanego, został on w zasadzie potwierdzony przez świadka T. R. (1) (matkę powoda) oraz sąsiada T. K., który bywał wielokrotnie podczas remontu w domu powoda. Ostatecznie zakres robót został ostatecznie ustalony w opinii biegłego w wyniku przeprowadzonych oględzin, na których były obecne obie strony, a zatem wydaje się być bezsporny.

Sporne z kolei między stronami były takie kwestie jak: jakość wykonanych przez pozwanego robót, niezastosowanie się do pozwanego do wymogów audytu energetycznego – a w efekcie zły sposób izolacji budynku, ilość pieniędzy jakie powód (czy też matka powoda) przekazali pozwanemu tytułem zaliczek, a także kwestia związana z oknami zakupionymi przez powoda a znajdującymi się u pozwanego.

W celu rozstrzygnięcia spornych okoliczności Sąd dopuścił wnioskowany przez obie strony dowód z opinii biegłego ds. budownictwa na okoliczności wskazane w pozwie oraz na okoliczność ustalenia, czy w budynku istniała możliwość wykonania izolacji zewnętrznej o grubości 15-20 cm.

Biegły w swojej opinii, a dokładniej kosztorysie wykonanych przez pozwanego prac wyliczył, że wartość kosztorysowa robót wykonanych przez pozwanego wynosi 60 382,24 złote, a zatem kosztorys biegłego niejako potwierdził wartość robót deklarowaną przez pozwanego w jego kosztorysie powykonawczym.

Zarzut powoda w przedmiocie nienależytego wykonania przez pozwanego umowy przez pozwanego również częściowo się potwierdził. Biegły w ramach opinii sporządził kosztorys robót naprawczych, koniecznych do doprowadzenia budynku mieszkalnego stanowiącego własność powoda do stanu pozwalającego na ostateczne wykończenie i użytkowanie. W kosztorysie tym biegły stwierdził konieczność wykonania takich robót jak m. in.: rozebranie płyt gipsowo-kartonowych na ościeżach okien i drzwi i położenie nowych, dopasowanie i regulacja drzwi zewnętrznych, położenie gładzi gipsowych na ścianach z płyt, malowanie płyt, uzupełnienie ocieplenia z wełny mineralnej w określonych miejscach, tynkowanie ścian, malowanie tynków (kosztorys, k. 253 akt). Koszt robót naprawczych biegły wyliczył na wartość ogółem 9 971,90 złotych.

Sąd nie podzielił argumentacji powoda, iż pozwany w sposób zawiniony nie zastosował się do warunków audytu wydanego w ramach dofinansowania z programu „Czyste powietrze”. Jak logicznie stwierdził biegły w opinii, kosztorys powykonawczy robót już wykonanych przez pozwanego został przez niego sporządzony w dniu 4 kwietnia. Również dopiero w dniu 4 kwietnia 2023 r. został wydany w/w audyt. Zatem pozwany nie mógł być związany jego zaleceniami co do wykonania umowy. Powód nie zdołał wykazać w inny sposób, że pozwanemu znane były szczegółowe parametry robót i materiałów, jakie musiał spełnić remont budynku by otrzymać dofinansowanie. Samo ewentualne zapoznanie się przez pozwanego z wnioskiem o przyznanie dofinansowania nie stanowi jeszcze związania go żadnymi takimi parametrami, gdyż sam wniosek nie zawiera takich informacji (zob. pierwszy wniosek powoda o wypłatę dofinansowania, k.146-153, drugi, k. 155-161).

W konsekwencji nie można czynić pozwanemu zarzutu związanego ze sposobem wykonania izolacji budynku (że nie wykonał jej w całości na zewnątrz lub że nie wykonał jej o określonej grubości). Jak z resztą wskazał biegły w pierwszej opinii uzupełniającej, o cieplenie ścian od wewnątrz jest jednym ze sposobów ocieplenia budynku i nie jest to zabieg sprzeczny ze sztuką budowlaną. Powód co oczywiste na taką izolację musiał także wyrazić zgodę.

Opinię biegłego inż. Z. G. należy ocenić jako pełną, spójną, rzetelną; zawiera ona logiczne wnioski i odpowiada na wszystkie pytania postawione przez Sąd. W opinii uzupełniającej biegły szczegółowo odniósł się do zarzutów stawianych przez pełnomocnika powoda. Przepisy procedury sądowej nie określają zakresu i metod badawczych przeprowadzanych przez biegłego, jakimi posługuje się przy sporządzeniu kosztorysu robót budowlanych, a które to kwestionuje powód w zarzutach. Biegły jest uznawany za specjalistę w swojej dziedzinie i posiada takie wiadomości specjalne, aby wydać opinię, którą potem Sąd ocenia pod względem rzetelności.

Sąd nie dopatrzył się konieczności dopuszczania dowodu z opinii kolejnego biegłego, który to wniosek pełnomocnika powoda postanowił pominąć. Jak wskazano wyżej, wydana opinia jest pełna oraz rzetelna i nie zawiera takich nieścisłości, aby zachodziła konieczność jej dyskwalifikacji i zlecanie wykonania nowej opinii. Miały tu znaczenie również względy ekonomiki procesowej i nieprzewlekanie postępowania (pozew wniesiony we wrześniu 2023 r.).

Do wnioskowanego przez obie strony dowodu z przesłuchania stron ostatecznie nie doszło. Pełnomocnik powoda cofnął wniosek o przesłuchanie powoda z uwagi na silny stres jaki wiązałby się ze składaniem zeznań. Z kolei pozwany, jak wynikało z pism jego pełnomocnika, z uwagi na stan zdrowia i planowaną operację nie miałby możliwości stawić się przed Sądem przez bliżej nieokreślony czas. Zatem dowód z jego przesłuchania należało pominąć jako niemożliwy do przeprowadzenia.

Konsekwencją odstąpienia przez powoda od umowy z pozwanym jest konieczność rozliczenia się przez strony z wynagrodzenia należnego wykonawcy i wypłaconych zaliczek.

Co do kwestii wysokości zaliczki przekazanej pozwanemu przez powoda na wykonanie robót, Sąd doszedł do wniosku, że należy przyjąć kwotę 42 000,00 złotych. Powód przedstawił dowód z nagrania rozmowy telefonicznej pani T. R. (1) z pozwanym na temat rozliczeń. Pozwany nie zaprzeczył w tej rozmowie, gdy padła kwota zaliczki 42 000,00 złotych, podczas gdy mógł zaprotestować skoro w swojej ocenie otrzymał od powoda tylko 38 240,00 złotych.

W ocenie Sądu niezasadne było roszczenie powoda w zakresie kwoty 11 000,00 złotych tytułem rzekomo zawartej między stronami umowy sprzedaży 6 sztuk okien. Owszem, jak zeznali świadkowie A. Z., prezes firmy (...) sp. z o.o. oraz sąsiadka T. R. (2), pani T. R. (1) zakupiła pierwsze okna do swojego domu (na wymiar), jednak nie pasowały, zaś potem pozwany zamówił w tej samej firmie drugi komplet okien, który finalnie został zamontowany. Pani T. R. (1) zeznała, że za drugi komplet okien również zapłaciła. Jak wynika z pisma powoda do pozwanego z dnia 14 kwietnia 2023 r. (oświadczenie o odstąpieniu, k. 41-43), zapłacona przez panią T. R. (1) kwota 13 240,81 złotych za drugie okna, nie jest to kwota oddzielna, której powód może oddzielnie się domagać, a zawiera się w zaliczce 42 240,00 złotych jaką powód wraz z matką przekazał pozwanemu. Sam powód w w/w piśmie, formułując swoje pierwotne żądanie, odejmuje kwotę 13 240,81 złotych za okna od zaliczki oraz 5 000,00 złotych za drzwi i domaga się kwoty 23 999,19 złotych.

Zaliczka dana pozwanemu została zaś praktycznie w całości została uznana jako należna powodowi do zwrotu (w kwocie 42 000,00 złote). Nie może zatem powód domagać się jeszcze dodatkowo zwrotu kwoty 11 000,00 złotych, gdyż otrzymał on ostatecznie komplet okien o właściwych wymiarach który został zamontowany, i to o wyższej wartości. Zatem nawet jeśli było tak, że pozwany zabrał te pierwsze okna, to i tak Sąd uznał do zwrotu kwotę, którą powód wydał na te okna.

Niezależnie od powyższego, mało prawdopodobne wydaje się, jakoby pozwany chciał okna „odkupić” od powoda, a ich cena miała być potrącona w końcowym rozliczeniu. Takie działanie pozwanego byłoby sprzeczne z jego interesem, gdyż były to okna robione na indywidualny wymiar i nie mógłby ich do niczego wykorzystać. Nawet, gdyby znalazł kupca, to wątpliwe aby sprzedał je po pierwotnej cenie.

Sąd częściowo uznał zarzut potrącenia podniesiony przez pozwanego, a to w związku ze złożonym w dniu 3 października 2024 r. oświadczeniem o potrąceniu. Bezspornie pozwanemu przysługiwało wymagalne roszczenie o zapłatę wynagrodzenia za wykonane już roboty, jednak nie uznaje Sąd poglądu, iż należy przyjąć kwotę z opinii biegłego 60 382,24 złotych. Skoro pozwany w swoich własnym kosztorysie zadeklarował, że wartość wykonanych przez niego prac budowlanych wynosi 48 622,00 złote, to w ocenie Sądu podnoszenie teraz tej wartości o prawie 12 tys. złotych byłoby niekonsekwentne i zmierzałoby do niezasadnego wzbogacenia pozwanego. Ponadto jak wynika z opinii, podwyższenie przez biegłego kosztów robót polegało jednie na podwyższeniu wartości narzutów (wskaźników procentowych) przyjętych przez pozwanego w rzeczonym kosztorysie powykonawczym, co nie powinno mieć miejsca, skoro pozwany zadeklarował określone narzuty.

Zatem uwzględniając, że kwota należna pozwanemu z tytułu wynagrodzenia za wykonane dla powoda roboty wynosi 48 622,00 złote, zaś zaliczka podlegająca zwrotowi dla powoda wynosi 42 000,00 złote, pozwanemu należałaby się dopłata 6 622,00 złote – i taką kwotę pozwany może przedstawić do potrącenia.

Pozwany przedstawił swoją wierzytelność do potrącenia z wierzytelnością przysługującą powodowi w kwocie 9 971,90 złotych z tytułu odszkodowania za nienależyte wykonania umowy przez pozwanego (koszty robót naprawczych) ustalonej opinią biegłego. Mając na uwadze, że wierzytelności potrącane umarzają się od wysokości wierzytelności niższej, to wierzytelność pozwanego umorzyła się w całości, a powód posiada wierzytelność w kwocie 3 349,90 złotych (9 971,90 - 6 622,00). Zatem odszkodowanie w kwocie 3 349,90 złotych podlegało zasądzeniu od pozwanego na rzecz powoda.

Podsumowując powyższe wyliczenia, Sąd uwzględnił powództwo co do kwoty 3 349,00 złotych, o czym orzekł na podstawie art. 471 k.c. w zw. z art. 638 k.c. w zw. z art. 656 k.c. O odsetkach orzeczono na podstawie art. 481 § 1 k.c., zasądzając je od dnia 29 sierpnia 2023 r. jako dnia następnego po otrzymaniu przez pozwanego wezwania do zapłaty dochodzonej należności (punkt I wyroku).

Powództwo w pozostałym zakresie podlegało oddaleniu jako niezasadne (punkt II wyroku).

Na podstawie art. 100 k.p.c. koszty postępowania zostały stosunkowo rozdzielone, zgodnie z zakresem wygranej przez każdą ze stron. Powód wygrał sprawę w 6,57 %, zaś pozwany w 93,43 %.

Koszty powoda składały się na: 5 400,00 złotych - koszty zastępstwa procesowego, 2 000,00 złotych – zaliczka na biegłego; razem: 7 400,00 złotych. Z kolei koszty pozwanego to: 5 400,00 złotych - koszty zastępstwa procesowego, 17,00 złotych – opłata skarbowa od pełnomocnictwa, co daje razem 5 417,00 złotych.

6,57 % z kwoty 7 400,00 złotych wynosi 486,00 złotych, zaś 93,43 % z kwoty 5 400,00 złotych wynosi 5 045,00 złotych.

Zatem do zasądzenia od powoda na rzecz pozwanego pozostawała różnica w kwocie 4 559,00 złotych, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty (punkt III wyroku).

Wynagrodzenie biegłego za opinię główną wyniosło 4 241,49 złotych (k. 271), za opinię uzupełniającą wyniosło 1 246,33 złote (k. 309), razem: 5 487,82 złote. Po odjęciu wpłaconej przez powoda zaliczki 2 000,00 złote, koszt biegłego do rozliczenia między stronami wyniósł 3 487,82 złote.

Koszty dojazdu świadków na rozprawę wynosiły następująco: świadek T. R. (1) – 25,30 złotych, świadek T. R. (2) – 25,30 złote, świadek T. K. – 27,60 złote; razem: 78,20 złote.

Zatem do rozdzielenia pomiędzy stronami pozostaje 3 487,82 złote i 78,20 złotych, razem: 3 566,02 złote.

Część opłaty sądowej od pozwu, od której powód był pierwotnie zwolniony, w zakresie w jakim pozwany przegrał sprawę, wynosi 167,50 złotych (6,57% z kwoty 2 550,00 złotych).

6,57 % z kwoty 3 566,02 złote wynosi 234,29 złotych plus 167,50 zł, co daje razem kwotę 401,00 złotych, jaką Sąd nakazał ściągnąć od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w Krośnie) tytułem uzupełnienia wynagrodzenia biegłego i zwrotu kosztów dojazdu świadków oraz części opłaty sądowej od pozwu, o czym orzeczono na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (punkt V wyroku).

Z kolei od powoda na tej samej podstawie należało nakazać ściągnąć pozostałą kwotę 3 331,73 złote (jako 3 566,02 złotych - 234,29 złotych) tytułem uzupełnienia wynagrodzenia biegłego i zwrotu kosztów dojazdu świadków (punkt IV wyroku).

Sędzia: