Sąd oddalił apelację funduszu i nie zasądził od I. Ł. długu z pożyczki

(sporządzone w trybie art. 505

13 § 2 k.p.c albowiem Sąd II instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego).

Apelacja powoda nie jest zasadna i jako taka podlegała oddaleniu.

Wywiedziony środek zaskarżenia nie zarzucał nieważności postępowania ani nie stwierdzono tego uchybienia procesowego z urzędu w ramach kontroli instancyjnej. Dalsza kognicja Sądu II instancji ograniczona zostaje zatem do zakresu zaskarżenia oraz trafności lub jej braków zarzutów apelacji.

Zarzuty apelacyjne w ocenie Sądu II instancji okazały się nietrafne i jako takie nie powinny wpłynąć na wydanie w sprawie orzeczenia o charakterze reformatoryjnym– a do czego wyłącznie zmierzała wywiedziona apelacja.

Sąd Rejonowy w Zielonej Górze dokonał zarówno prawidłowych ustaleń faktycznych jak i poczynił trafne rozważania prawne na podstawie tychże ustaleń przyjmując brak zasadności roszczeń powoda.

Chybiony jest zarzut naruszenia art. 339 k.p.c. Sąd Odwoławczy podziela pogląd i stanowisko Sądu Rejonowego odnośnie braku wystąpienia w sprawie przesłanek do wydania wyroku zaocznego w całości uwzględniającego powództwo. Sąd Rejonowy prawidłowo wskazał z jakich przyczyn powództwo nie mogło zostać uwzględnione. Sąd II instancji podziela wyrażone przez Sąd Rejonowy wątpliwości o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie. Powód co prawda zasadnie zwraca w stawianym zarzucie uwagę, że pozwana nie stawiła się na rozprawie oraz nie zajęła w sprawie stanowiska, ale to nie oznacza a priori, że w takim przypadku sąd cywilny musi wydać wyrok zaoczony uwzględniający powództwo. Podkreślić należy, że brak jest podstaw do wydania wyroku zaocznego uwzględniającego powództwo m.in. wtedy gdy twierdzenia powoda o faktach zawarte w pozwie budzą uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa (art. 339 § 2 k.p.c.) W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Rejonowy wskazał jakie twierdzenia powoda o faktach zawarte w pozwie budzą wątpliwości, a Sąd II instancję tę ocenę prawną w pełni aprobuje i podziela.

W apelacji strona powodowa powołuje się m.in. na wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 5 czerwca 2018 r. I ACa (...) i wskazuje, że z art. 339 § 2 k.p.c. wynika jasno, że w przypadku wyroku zaocznego przedmiotem oceny sądu są twierdzenia, a nie materiał dowodowy. We wskazanej przez powoda sprawie bank komercyjny dochodził pewnej należności pieniężnej. Sąd Apelacyjny zmieniając wyrok zaoczny Sądu Okręgowego oddalający powództwo wskazał, że powód przedstawił dowody, które także nie dawały podstaw do odstąpieniu od reguł wskazanych w art. 339 § 2 k.p.c.. Sąd Apelacyjny podniósł, że dokument w postaci wyciągu z ksiąg bankowych powoda został sporządzony przez podmiot profesjonalnie zajmujący się udzielaniem oraz obsługą pożyczek i kredytów, w ramach przyznanych mu w tym zakresie kompetencji ustawowych wynikających z art. 95 ust. 1 prawa bankowego, przez upoważnioną do tego osobę oraz na podstawie ksiąg rachunkowych. Przenosząc te wybrane wskazania z przytoczonego orzeczenia na grunt niniejszej sprawy wyraźnie wskazać należy, że powód ani jego poprzednik prawny nie jest bankiem. Nie ma takiego statusu. Nie obowiązują powoda w pełnym zakresie m.in. regulacje obejmujące sektor bankowy. Powód nie posługuje się księgami rachunkowymi o jakich mowa w art. 95 ust. 1 prawa bankowego. Reasumując wiarygodność twierdzeń powoda jak i zwykłej firmy pożyczkowej jest z założenia mniejsza niż np. twierdzeń banku. Stąd zasadność dodatkowego merytorycznego zbadania materiału dowodowego załączonego do pozwu.

I tak w pozwie wskazano, że umowa została zawarta na odległość za pośrednictwem Internetu. Nie jest konieczne opatrzenie dokumentu umowy przez strony własnoręcznym podpisem. Trwałym nośnikiem jest m.in., niepodpisany papier. Tymczasem powód przedkłada umowę pożyczki (k.25 - 27) na której za pożyczkodawcę widnieje podpis P. F. jako prezesa Zarządu (...) sp. z o.o.. Jednocześnie na tym wydruku brak jest podpisu pozwanej – pożyczkobiorcy I. Ł. (oświadczenie o zawarciu umowy złożone miało zostać przez wiadomość sms). W § 1 pkt 3 umowy wskazano, że pożyczkobiorca potwierdza, że zawarł z pożyczkodawcą niniejszą umowę pożyczki potwierdzając ten fakt kodem SMS otrzymanym na numer ((...), który został podany przez pożyczkobiorcę przy wniosku. Jest to pierwsza niezgodność między treścią pozwu a dokumentacją.

Kolejno podnieść należy, że w kwestii wykazania wykonania umowy przez pożyczkodawcę przedłożono dwa wydruki potwierdzenia wykonania transakcji płatniczej (k.33-34). Nie są to dokumenty sporządzone w trybie art. 7 prawa bankowego a zatem ich wiarygodność jest ograniczona. Ponadto z pozwu ani z przedłożonych do pozwu dokumentów nie wynika w sposób jednoznaczny czy numer konta bankowego na które miał być dokonany przelew kwoty 5.000 zł należał do pozwanej (brak chociażby przedłożenia wniosku o udzielenie pożyczki).

Odnośnie historii spłat (wpłat wierzytelności) – k. 37, to nie można w sposób jednoznaczny powiązać ich z rzekomo zaciągniętym przez pozwaną zobowiązaniem. Brak jest na przedłożonym wydruku dostatecznych danych aby dokonać korzystnej dla strony powodowej odmiennej interpretacji. Ponadto jest to wydruk komputerowy nie poświadczony za zgodność z oryginałem. Ma znikomą wartość dowodową.

Zatem odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. i wskazania powoda odnośnie dostatecznego wykazania przekazania pozwanej kwoty pożyczki, to uznać należy, iż zaoferowane przez stronę powodową potwierdzenie wykonania transakcji płatniczej nie wykazuje w dostatecznym stopniu tej okoliczności. Powód nie może skutecznie powoływać się na zachowanie elektronicznej formy czynności prawnej (art.78

1 k.c.) odnośnie potwierdzeń wykonania transakcji płatniczej z dnia 21 października 2021 r. gdyż przepis ten odnosi się oświadczeń woli. Przelew danej kwoty należy rozpatrywać natomiast w kontekście dokonania określonej czynności faktycznej. W tym zakresie powód natomiast dostatecznie nie wykazał, że do zawarcia umowy doszło i że pozwana otrzymała na pozostające w jej dyspozycji konto bankowe określone środki pieniężne.

Okoliczność, że strona powodowa dysponowała danymi strony pozwanej nie świadczy samo w sobie o tym, że doszło do zawarcia i wykonania umowy, a jak błędnie interpretuje to strona powodowa. Brak inicjatywy pozwanej w celu wszczęcia ewentualnego postępowania karnego mającego wyjaśnić ewentualne wyłudzenie pożyczki z nieuprawnionym użyciem danych osobowych nie może przemawiać w tej sprawie za uwzględnieniem powództwa. Niniejsza sprawa ma charakter cywilny (wyłącznie) i to powoda w głównej mierze obciąża ciężar dowodu, a czemu w tej sprawie nie sprostał.

Chybione są też zarzuty naruszenia prawa materialnego.

Nie wykazano zawarcia umowy z pomocą środków porozumiewania się na odległość.

W art. 5 pkt 17 ustawy o kredycie konsumenckim zawarto definicję legalną trwałego nośnika. Jest nim materiał lub urządzenie służące do przechowywania i odczytywania informacji przekazywanych konsumentowi w związku z umową o kredyt, przez czas odpowiedni do celów jakim informacje te służą oraz pozwalające na odtworzenie tych informacji w niezmienionej postaci. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim kredytodawca lub pośrednik kredytowy przed zawarciem umowy o kredyt konsumencki jest zobowiązany podać konsumentowi, na trwałym nośniku, w czasie umożliwiającym zapoznanie się z szeregiem wskazanych w 20 punktach informacjami.

W ocenie Sądu Okręgowego nie wykazano aby pożyczkodawca przekazał pozwanej niezbędne dane na trwałym nośniku. Nie wskazano w pozwie w jaki sposób pozwana ma dostęp do trwałego nośnika z istotnymi zapisami umownymi. To, że wedle twierdzeń pozwu trwałym nośnikiem jest m.in. niepodpisany papier, tego przyjęcia nie zmienia.

Powód stawia zarzut naruszenia art. 405 k.c. w zw. z art. 410 k.c. Ta podstawa prawna nie może jednak stanowić podstawy rozliczeń między stronami gdyż podstawą tak oddalenia powództwa jak i apelacji jest to, że strona powodowa nie wykazała istnienia wierzytelności ani wysokości dochodzonego roszczenia, a przedłożone do akt dokumenty nie mogą zostać uznane za wystarczające do przyjęcia, że doszło do wykonania umowy pożyczki w zakresie wskazanym przez powoda. Nie jest też tak jak uważa powód, że wszelkie rozliczenia stron winny być dokonywane na podstawie samej umowy bo wpierw należałoby wykazać jej zawarcie i wykonanie przez pożyczkodawcę.

Sąd Rejonowy poczynił również trafne dodatkowe rozważania prawne w kontekście abuzywności kosztów pozaodsetkowych jakie zostały zawarte w przedłożonym wydruku umowy. Tym samym także ostatnie dwa zarzuty apelacyjnie nie są zasadne.

Zgodnie z najnowszym orzecznictwem (...) w sprawie C-744/24 w dniu 23 kwietnia 2026 r. wydano wyrok, gdzie w stawianej tezie przyjęto, że art. 3 lit. g i j) dyrektywy 2008/48 w sprawie umów o kredyt konsumencki, zmienionej dyrektywą 2021/2167, w związku z art. 10 ust. 2 tej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie włączeniu do umów o kredyt konsumencki warunków przewidujących stosowanie stopy oprocentowania nie tylko do całkowitej kwoty kredytu, lecz również do kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów związanych z tym kredytem i wchodzących w związku z tym w skład całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta. W przedłożonym wydruku umowy pożyczkowej ,,koszty” pożyczki były również kredytowane o czym świadczy brzmienie § 2 pkt 1 i zapisu z § 4 oraz 5 umowy. Z 10.000 zł ,,pożyczanej” kwoty połowę stanowiły kredytowane koszty. Jest to działanie o charakterze abuzywnym,

Wysokość dochodzonej od pozwanej prowizji jak i opłaty za udzielenie pożyczki w wydruku umowy była określona w sposób rażąco wygórowany, sprzeczny z zasadami współżycia społecznego. Stwierdzić należy, że godzi w zasady uczciwości, godziwego zysku domaganie się dodatkowych opłat w wysokości aż 5.000 zł udzielając pożyczki w kwocie 5.000 zł (całkowita kwota pożyczki). Równowartość 100 % całkowitej kwoty pożyczki stanowiły koszty pozaodsetkowe, które miały być nadto kredytowane co ma dodatkowo zwiększyć i to w sposób nieuprawniony obciążenie pożyczkobiorcy.

Przez prowizję w rozumieniu słownikowym należy rozumieć formę wynagrodzenia podmiotu z tytułu dokonanej czynności prawnej. Może być wynagrodzeniem za pośrednictwo w zawieraniu danej umowy na polecenie lub w imieniu podmiotu zlecającego (np. osoby fizycznej lub prawnej) albo też wynagrodzeniem tegoż podmiotu za świadczone przez niego operacje i usługi. W poddanym pod osąd wydruku umowy pośrednictwo w ogóle nie występuje.

Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 26 października 2021 r. III CZP 42/20, której teza pozostaje aktualna w obowiązującym stanie prawnym wskazał, że okoliczność, że pozaodsetkowe koszty kredytu konsumenckiego nie przekraczają wysokości określonej w art. 36a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (obecnie tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 1083 z późn. zm.), nie wyłącza oceny, czy postanowienia określające te koszty są niedozwolone (art. 385

1 § 1 k.c.).

W uchwale wydanej przez Sąd Najwyższy tego samego dnia w sprawie III CZP 43/20 przyjęto, że wynagrodzenie prowizyjne (prowizja), stanowiące wynagrodzenie z tytułu udzielenia pożyczki, przewidziane w umowie pożyczki, do której mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 1083 z późn. zm.), nie jest świadczeniem głównym w rozumieniu art. 385

1 § 1 k.c.

W przedmiotowej sprawie pozaodsetkowe koszty kredytu konsumenckiego uznać należy je za niedozwolone (abuzywne). Przy całkowitej kwocie pożyczki 5.000 zł gdzie kwota 5.000 zł stanowiąca kwotę zsumowanych prowizji i opłaty za udzielenie pożyczki stanowi próbę osiągnięcia przez powoda dodatkowego wynagrodzenia przekraczającego wysokość dopuszczalnych odsetek maksymalnych, zwłaszcza przy zobowiązaniu które ciężko zakwalifikować jako długoterminowe a (...) to aż 77,73 %.

Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz na podstawie art. 385 k.p.c. orzeczono jak w sentencji wydanego wyroku

Sędzia Sł. Kaczanowski

MS